Ngày 15-4, Hiệp hội Lương thực Việt Nam có báo cáo nhanh về tình hình khai báo hải quan của các hội viên trong hiệp hội là thương nhân xuất khẩu gạo sau khi Văn bản số 1106/QĐ-BCT của Bộ Công Thương có hiệu lực từ 0 giờ ngày 11-4.

Theo hiệp hội, một số thương nhân lo sợ sự kiện "0 giờ” tái lặp nên đã bố trí nhân sự trực canh khai tờ khai hải quan xuyên đêm, nhất là cột mốc 0 giờ ngày 11-4. Các thương nhân đã truyền đủ dữ liệu cần thiết theo quy định cho các lô hàng xuất gồm: hợp đồng, hóa đơn thương mại (commercial invoice), phiếu đóng gói (packing list), bảng kê số container/số seal... và theo dõi thường xuyên hệ thống khai báo hải quan đến 23 giờ ngày 11-4-2020 nhưng không nhận được phản hồi từ hệ thống của hải quan do vẫn bị khóa. 

Sau 23 giờ ngày 11-4-2020, một số thương nhân tạm ngừng theo dõi hệ thống khai hải quan vì không nghĩ rằng hệ thống sẽ mở lúc 0 giờ Chủ nhật 12-4, ngày nghỉ cuối tuần và không có cán bộ hải quan tiếp nhận làm việc.

"Tuy nhiên, việc đăng ký tờ khai bất ngờ được triển khai lúc 0 giờ Chủ nhật 12-4 mà không có một thông tin chính thức nào trước đó từ các bên có trách nhiệm liên quan về thời gian mở hệ thống cũng như không có một nhân sự nào của Tổng cục Hải quan/ Cục Hải quan địa phương/ Chi cục Hải quan cửa khẩu tiếp nhận hay trực hệ thống ngay thời điểm nhạy cảm này và các thương nhân hoàn toàn bị động" - Hiệp hội Lương thực Việt Nam cho biết.

Khoảng 3 tiếng sau đó, một số thương nhân tiếp tục thực hiện thao tác truyền dữ liệu để khai hải quan thì hệ thống báo đã bị chặn hoặc chỉ nhận được phản hồi từ hệ thống của hải quan số tờ khai được tiếp nhận nhưng không được phân luồng, như vậy việc khai hải quan xem như chưa thành công dù đã có số tiếp nhận.

Đến sáng sớm cùng ngày, thông tin từ các doanh nghiệp truyền nhau rằng hệ thống đã đóng từ lúc 2 giờ 30 sáng và số lượng đã khai báo thành công là 399.989 tấn trong vòng 2 tiếng 30 phút.

Ngoài ra, Hiệp hội Lương thực Việt Nam cũng nêu thêm một số bất cập của đợt khai hải quan này. Đó là một số thương nhân đã gặp phải các tình huống khi tờ khai đăng ký hải quan kể từ thời điểm 0 giờ ngày 11-4-2020 đã có số tờ khai và đã phân vào luồng đỏ. 

Tuy nhiên, đến ngày 13-4-2020, sau khi tái kiểm tra trên hệ thống hải quan cập nhật, lại thấy ngày đăng ký của các tờ khai này tự động bị lùi về thời điểm 10-4-2020. Hiệp hội Lương thực Việt Nam đã ghi nhận ít nhất ba thương nhân bị như vậy và các thương nhân hiện vẫn chưa tìm được câu trả lời cho tình huống này.