Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 2 tỉnh Lâm Đồng vừa đưa ra lấy ý kiến về nhiệm vụ Quy hoạch chung đô thị 6 phường liền kề là Tiến Thành, Bình Thuận, Phan Thiết, Phú Thủy, Hàm Thắng và Mũi Né; quy mô hơn 28.500 ha; dân số khoảng 311.713 người. Đây là kịch bản tái thiết lập Phan Thiết thành siêu đô thị kinh tế biển, hậu cần logistics và thủ phủ du lịch quốc tế.
Biến đất công sở ven sông thành "kim cương"
Điểm sáng và táo bạo nhất trong tư duy quy hoạch lần này chính là việc xử lý di sản hành chính cũ. Khi trung tâm hành chính dời lên Đà Lạt, hàng loạt trụ sở hành chính dọc sông Cà Ty và các trục đường như Nguyễn Tất Thành, Trần Hưng Đạo bỗng chốc trở thành những khu "đất vàng" ngủ quên.
Nếu giữ lại để hoạt động cầm chừng cho các cơ quan cấp phường, đó sẽ là một sự lãng phí tài nguyên đô thị. Bản quy hoạch đã chỉ rõ yêu cầu chuyển đổi toàn bộ quỹ đất này sang chức năng công cộng, thương mại và dịch vụ cao cấp.
Hãy hình dung, thay vì những bức tường rào công sở cứng nhắc, hai bên bờ sông Cà Ty sẽ là những tuyến đường đi bộ sầm uất, các tổ hợp trung tâm thương mại, khách sạn và không gian văn hóa mở. Phan Thiết hoàn toàn có thể kiến tạo một "Clarke Quay" (Singapore) hay một bến thượng lưu ven sông của riêng mình.
Sự chuyển đổi này không chỉ mang lại nguồn thu khổng lồ từ chênh lệch địa tô mà còn trả lại mặt tiền cảnh quan đẹp nhất cho người dân và du khách. Phan Thiết sẽ thực sự thở bằng nhịp đập của nền kinh tế dịch vụ.
Cấu trúc 5 phân vùng
Với địa hình chuyển tiếp từ vùng núi xuống đồi cát và vươn ra biển khơi, quy hoạch 6 phường phân tách không gian thành 5 vùng cảnh quan rõ rệt. Tuy nhiên, sự tinh tế không nằm ở việc vạch ranh giới, mà ở cách hóa giải những điểm nghẽn.
Thực tế hiện nay, dải bờ biển vàng từ Phan Thiết đến Mũi Né đang bị tư hữu hóa bởi các resort. Các khối bê tông nhà ở và khách sạn chen chúc đã bịt kín đường ra biển, làm cảnh quan trở nên manh mún.
Việc mở ra tuyến đường Võ Nguyên Giáp và phát triển vùng cảnh quan sinh thái cồn cát phía Đông Bắc (Hàm Thắng, Mũi Né) gắn với sân bay Phan Thiết là một nước cờ giải vây hoàn hảo. Đô thị sẽ phát triển theo chiều sâu thay vì chỉ bám rịt lấy mép nước.
Đặc biệt, quy hoạch đã đánh giá đúng tầm quan trọng của đảo Hòn Lao. Khối đá granit hoang sơ giữa biển xanh này, với Am Cậu thiêng liêng không chỉ là một trạm gác tiền tiêu mà phải được quy hoạch thành một điểm nhấn cảnh quan sinh thái, du lịch tâm linh.
Mũi Né hiện tại thu hút 75% lượng khách toàn khu vực, được mệnh danh là "kinh đô resort", nhưng thực tế chúng ta đang bán... chỗ ngủ và nắng gió mà thiếu vắng trầm trọng các tổ hợp giải trí đêm, phố ẩm thực đẳng cấp và trung tâm sự kiện (MICE). Nhiệm vụ quy hoạch lần này đặt ra một mệnh lệnh bức thiết: Mũi Né phải lột xác thành tổ hợp giải trí quốc tế đa trải nghiệm, níu chân du khách bằng những dịch vụ mà đồng tiền của họ phải khao khát được chi tiêu.
Mặt tiền biển, cửa ngõ đại dương
Điểm làm nên sức mạnh của bản quy hoạch 6 phường này là nó được đặt trên bệ phóng của những siêu hạ tầng quốc gia. Đường bộ cao tốc Bắc Nam đã hiện diện, đường sắt tốc độ cao đang thành hình (với ga dự kiến tại Bình Thuận), Cảng hàng không 4E Phan Thiết sắp hoàn thiện…
Trong tương lai, hạt cà phê, trái sầu riêng từ Lâm Đồng, Đắk Nông, Đắk Lắk sẽ không cần phải chen chúc về cảng Cát Lái (TP.HCM) mà sẽ xuôi theo cao tốc Phan Thiết - Bảo Lộc (đang quy hoạch) hoặc Quốc lộ 28, 28B để vươn ra thế giới qua cụm cảng Phan Thiết. Ngược lại, những hải sản chế biến sâu, nước mắm truyền thống và hàng hóa công nghiệp từ vùng đồng bằng sẽ ngược lên cao nguyên.
Bên cạnh đó, Phan Thiết đang khẳng định vai trò "sân sau" của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam (TP.HCM, Đồng Nai). Thực tế cho thấy khi cao tốc Phan Thiết – Dầu Giây rút ngắn thời gian di chuyển chỉ còn hơn 2 giờ 30 phút, du khách TP.HCM, Tây Ninh, Đồng Tháp đã chọn Phan Thiết cho những ngày nghỉ cuối tuần.
Theo quy hoạch, với vị trí địa lý thuận lợi, Phan Thiết là điểm cuối của hành lang kinh tế phía Nam, kết nối vùng kinh tế trọng điểm ra với Biển Đông. Điều này có ý nghĩa chiến lược về cả kinh tế (vận tải biển, logistics) và an ninh quốc phòng.
Đặc biệt là khi có đường sắt tốc độ cao, sân bay Phan Thiết chắc chắn nhiều người sẽ không ngần ngại chọn vùng ven biển Tiến Thành - Mũi Né làm "ngôi nhà thứ hai". Quy hoạch đã chuẩn bị sẵn quỹ đất cho các siêu tổ hợp nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe và thể thao thám hiểm… để Phan Thiết đóng vai trò cân bằng, xả áp lực dân số và nhu cầu giải trí cho 2 người hàng xóm TP.HCM và Đồng Nai.
