Tại sao không truy tố CIA dùng nhục hình?

(PL)- Từ năm 2011, tổ chức nhân quyền Human Rights Watch đã đề nghị Bộ Tư pháp và công tố viên trưởng mở cuộc điều tra hình sự đối với các quan chức chính quyền Bush phụ trách giám sát chương trình thẩm vấn nâng cao của CIA (thẩm vấn bằng nhục hình).

Theo Human Rights Watch, có ba đối tượng phải bị truy tố hình sự. Đầu tiên là các nhà chính trị nhưcựu Tổng thống George W. Bush, cựu Phó Tổng thống Dick Cheney, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Donald Rumsfeld và cựu Giám đốc CIA George Tenet.

Đối tượng thứ hai là những người hỗ trợ về pháp lý cho CIA thực hiện tội ác, trong đó có cựu công tố viên trưởng Alberto Gonzales cùng hai luật sư Jay Bybee và John Yoo của Bộ Tư pháp Mỹ. Đối tượng cuối cùng là các nhân viên CIA trực tiếp thẩm vấn.

Ở Mỹ khác với châu Âu, các nạn nhân không thể đứng nguyên đơn để kiện mà nhà nước sẽ giữ vai trò độc quyền kiện. Ngược lại, căn cứ theo thẩm quyền phổ quát, mọi quốc gia đều có quyền kiện Mỹ về tội ác chiến tranh và hành vi tra vấn. Ví dụ, Tây Ban Nha đã từng xét xử nhà độc tài Augusto Pinochet về tội ác xảy ra ở Chile.

Dù vậy, tạp chí Slatenhận định rất khó truy cứu trách nhiệm hình sự trong sự kiện CIA sử dụng nhục hình. Ba công dân Pháp từng là tù nhân Guantanamo đã từng kiện ra tòa án Pháp và thẩm phán đã yêu cầu Mỹ cung cấp thông tin nhưng vô ích. Luật pháp quốc tế cũng không giúp được gì vì Mỹ không thừa nhận Tòa án Nhân quyền Liên bang Mỹ và Tòa án Hình sự quốc tế.

Các nạn nhân có thể kiện ra tòa dân sự đòi chính phủ Mỹ phải bồi thường. Tòa án Nhân quyền châu Âu đã từng yêu cầu Ba Lan phải bồi thường. Tuy nhiên, điều này rất khó thực hiện với Mỹ vì Mỹ không thừa nhận một bản án như thế.

Tổng thống Obama không đồng ý mở cuộc điều tra hình sự quy mô về vấn đề tra tấn sau ngày 11-9-2001. Ông chỉ cho phép hai cuộc điều tra rất hạn chế với kết quả cuối cùng không truy tố ai. Trong những năm qua, Bộ Tư pháp Mỹ cũng đã mở cuộc điều tra và Bộ đã khẳng định hồ sơ này đã khép lại.

Theo tạp chí Slate, Tổng thống Obama cho rằng trừng phạt người hành động trái pháp luật vì động cơ chính trị có thể trở thành mối đe dọa cho nền dân chủ. Với lý lẽ đó, chính quyền của ông Obama đã sử dụng nguyên tắc pháp lý của Mỹ là ưu tiên bí mật quốc gia.

Nguyên tắc pháp lý này loại trừ mọi bằng chứng khi liên quan đến an ninh quốc gia.

Một vấn đề khác được đặt ra là nếu chính quyền của Tổng thống Obama đề nghị truy tố các nhà chính trị đảng Cộng hòa dung túng cho CIA sử dụng nhục hình, trong tương lai khi đảng Cộng hòa cầm quyền, ông Obama và các cộng sự có thể sẽ bị đề nghị truy tố vì các vi phạm trong nhiệm kỳ. Thượng nghị sĩ Ted Cruz (đảng Cộng hòa) đã từng dọa chính quyền của ông Obama đã sai phạm 76 vụ, trong đó có vụ sử dụng máy bay không người lái tiêu diệt Anwar al-Awlaqi và làm chết ba công dân Mỹ.

Đừng bỏ lỡ

Video đang xem nhiều

Đọc thêm

Đọc nhiều
Tiện ích
Tin mới