Loại bỏ hủ tục, đề cao nhân văn của lễ hội
Đó là ý kiến của Bộ trưởng - Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Nguyễn Văn Nên khi trả lời về quan điểm của Chính phủ trước một số lễ hội “ghê rợn” đã được khuyến cáo là nên chấm dứt như lễ hội chém lợn ở làng Ném Thượng (Bắc Ninh), hay lễ hội cầu trâu (Phú Thọ)...

Ông Nên nói: Việc tổ chức lễ hội cần dựa trên nguyên tắc tôn trọng ý nguyện của cộng đồng; đồng thời đề cao các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp và tính nhân văn, loại bỏ các hủ tục không còn phù hợp với xã hội văn minh…

Nhìn hình ảnh con lợn bị trói bốn chân và căng kéo ra bốn góc trên sân đình làng Ném Thượng để cho người ta chém vào cổ hay con trâu bị cột vào cây cột giữa sân làng xã Hương Nha, Tam Nông, Phú Thọ để 12 thanh niên thay nhau đập đầu trâu cho đến khi trâu ngã gục mới thôi, đó là những hủ tục và niềm tin ghê rợn không còn phù hợp với xã hội văn minh trong tháng trẩy hội vui xuân.

Với những nghi thức man rợ, phản cảm, không còn hợp thời và gặp phản ứng của số đông thì không có lý do gì để duy trì. Ngành văn hóa cần giải thích, tuyên truyền cho người dân nơi đó hiểu về suy nghĩ của cộng đồng rộng lớn ngoài kia đang nhìn vào làng mình bằng ánh nhìn như thế nào, hệ quả sâu xa của những hình ảnh phản cảm đó sẽ ra sao về sau…

Thực tế đó đòi hỏi phải có sự tổng rà soát các lễ hội để phát huy tính nhân văn và loại bỏ những gì thuộc về hủ tục. Và Thủ tướng Chính phủ đã mở đường bằng quan điểm về lễ hội rằng cái gì tốt thì khen ngợi; cái nào là hủ lậu, lịch sử vượt qua rồi, thực tiễn vượt qua rồi thì loại bỏ.

Thiết nghĩ quá trình để loại bỏ những hủ lậu trong lễ hội không thể để người dân địa phương tự thay đổi nhận thức mà phải có sự can thiệp của cơ quan quản lý nhà nước, thậm chí có thể bằng mệnh lệnh hành chính để hình ảnh lễ hội được tốt hơn, trả lễ hội về đúng nghĩa của nó là tìm niềm vui cho mình và cho cộng đồng nhưng không mang lại ám ảnh khổ đau cho kẻ khác… Đừng để các tổ chức quốc tế xót xa kêu gọi cộng đồng tổ chức các lễ hội không còn hợp thời hãy sống văn minh hơn trong khi chúng ta cứ mãi khoanh tay đứng nhìn mọi chuyện tự thân vận hành và mong có sự thay đổi nào đó ở thì tương lai. Hy vọng rằng từ sự chỉ đạo của Chính phủ, xuân năm sau những hình ảnh của lễ hội “ghê rợn” sẽ không còn tái diễn nữa.

THANH MẬN