TP.HCM đã đặt mục tiêu trở thành trung tâm chăm sóc sức khỏe của khu vực ASEAN, với trọng tâm là phát triển y tế chuyên sâu, ứng dụng kỹ thuật cao và nâng cao chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh (KCB). Bên cạnh việc đầu tư hạ tầng, phát triển nguồn nhân lực và đẩy mạnh chuyển đổi số, TP còn chú trọng xây dựng các cụm y tế chuyên sâu gắn với đào tạo và nghiên cứu khoa học.
Xung quanh định hướng này, PGS.TS.BS Nguyễn Anh Dũng, Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, đã có cuộc trao đổi với Báo Pháp Luật TP.HCM về những thành tựu, thách thức và giải pháp phát triển ngành y tế thời gian tới.
3 trụ cột của hệ thống y tế hiện đại
. Phóng viên: Thưa BS Nguyễn Anh Dũng, TP.HCM đang định hướng phát triển y tế chuyên sâu như thế nào để trở thành trung tâm chăm sóc sức khỏe của khu vực ASEAN?
+ PGS.TS.BS Nguyễn Anh Dũng: Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, yêu cầu nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe không chỉ dừng lại ở đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn phải hướng tới các chuẩn mực khu vực và quốc tế. Với TP.HCM, mục tiêu trở thành trung tâm chăm sóc sức khỏe của khu vực ASEAN không phải là khẩu hiệu mà là một chiến lược dài hạn, dựa trên nền tảng phát triển y tế chuyên sâu.
Những kết quả đạt được thời gian qua là thành quả của sự quan tâm, chỉ đạo từ Trung ương đến TP, cùng các cơ chế, chính sách đặc thù dành cho ngành y tế. Hệ thống y tế TP được đầu tư đồng bộ về hạ tầng và trang thiết bị; nhiều bệnh viện đa khoa (BVĐK), chuyên khoa được xây mới, cải tạo và nâng cấp, góp phần giảm tải và nâng cao chất lượng KCB. Các hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng cũng ngày càng đi vào chiều sâu, giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế thuận tiện và hiệu quả hơn.
. Đâu là những điểm nhấn quan trọng trong chiến lược phát triển y tế chuyên sâu của TP.HCM hiện nay, thưa ông?
+ Một trong những điểm nhấn quan trọng là phát triển mô hình cụm y tế chuyên sâu. Đây không chỉ là sắp xếp lại không gian y tế mà còn là tư duy tổ chức hiện đại, tích hợp giữa điều trị, đào tạo và nghiên cứu khoa học. Mỗi cụm y tế đều gắn với cơ sở đào tạo nhân lực chất lượng cao, xây dựng mô hình “viện – trường”, tạo nền tảng bền vững cho phát triển nguồn nhân lực và các kỹ thuật y khoa tiên tiến.
Phát triển y tế chuyên sâu không thể tách rời việc củng cố y tế cơ sở và y tế dự phòng. Một hệ thống y tế bền vững phải được xây dựng trên ba trụ cột gồm phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu và điều trị chuyên sâu. TP đang từng bước hoàn thiện mô hình này, đồng thời nâng cao năng lực phòng chống dịch bệnh, phát triển y tế cộng đồng và chuyên nghiệp hóa hệ thống cấp cứu ngoài BV
Động lực mới cho y tế TP.HCM
. TP.HCM đã đạt được những thành tựu nổi bật nào trong lĩnh vực kỹ thuật y tế chuyên sâu, thưa BS?
+ Sự phát triển của các kỹ thuật y tế chuyên sâu là minh chứng rõ nét nhất cho năng lực của ngành y tế TP. Từ những ca phẫu thuật mang tính lịch sử như tách cặp song sinh dính liền đến các kỹ thuật hiện đại như can thiệp tim bào thai, ghép tạng, ECMO hay phẫu thuật robot, TP.HCM đã từng bước khẳng định vị thế của mình trong khu vực ASEAN.
Nhiều kỹ thuật hiện nay của y tế TP đã đạt trình độ khu vực và quốc tế, không chỉ phục vụ người dân trong nước mà còn thu hút bệnh nhân và chuyên gia nước ngoài đến điều trị, học tập và trao đổi chuyên môn. Đây cũng là nền tảng quan trọng để TP phát triển du lịch y tế.
Song song đó, ngành y tế đang hướng tới xây dựng hệ thống dịch vụ chất lượng cao, khuyến khích các BV đạt các chứng nhận quốc tế uy tín nhằm nâng cao chất lượng phục vụ và tạo niềm tin cho người dân.
. Theo BS, TP.HCM cần làm gì tiếp theo để hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm chăm sóc sức khỏe của khu vực ASEAN thời gian tới?
+ Phát triển y tế chuyên sâu phải gắn với mục tiêu đảm bảo an sinh xã hội và công bằng trong chăm sóc sức khỏe. TP đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ người yếu thế như người khuyết tật, trẻ em mồ côi, người cao tuổi và hộ nghèo... Cùng với đó là tăng cường kết nối giữa các BV với các trung tâm bảo trợ xã hội để chăm sóc sức khỏe toàn diện cho các nhóm này.
Cạnh đó, khu vực y tế tư nhân ngày càng giữ vai trò quan trọng trong nâng cao năng lực cung ứng dịch vụ, triển khai các kỹ thuật chuyên sâu và giảm tải cho hệ thống y tế công lập. Các mô hình hợp tác công – tư, trung tâm tầm soát công nghệ cao, dịch vụ chăm sóc người cao tuổi và du lịch y tế đang mở ra nhiều cơ hội phát triển mới.
Để đạt mục tiêu trở thành trung tâm chăm sóc sức khỏe của khu vực, tôi cho rằng TP.HCM cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, tăng cường đầu tư, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ trong y tế. Quan trọng nhất là duy trì sự cân bằng giữa phát triển chuyên sâu với bảo đảm quyền tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cho mọi người dân.
Với nền tảng đã được xây dựng và định hướng đúng đắn, ngành y tế TP.HCM hoàn toàn có cơ sở để phát triển mạnh mẽ, bền vững trong thời gian tới.
. Xin cảm ơn ông!
PGS.TS.BS LÊ ĐÌNH THANH, Giám đốc BV Thống Nhất:
Phát triển y tế chuyên sâu vì sức khỏe người dân
Nhiều năm qua, BV Thống Nhất giữ vai trò là BVĐK tuyến cuối, tiếp nhận và điều trị cho người dân TP.HCM cùng các tỉnh, thành phía Nam, đặc biệt trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.
Đặc thù của người cao tuổi là thường mắc nhiều bệnh cùng lúc, tình trạng bệnh phức tạp và phải sử dụng nhiều loại thuốc. Vì vậy, phần lớn bệnh nhân đến BV Thống Nhất là những trường hợp nặng, đa bệnh lý, cần điều trị chuyên sâu. Với đội ngũ được đào tạo bài bản về lão khoa và nhiều chuyên khoa sâu khác, BV đã điều trị thành công nhiều ca bệnh khó, đồng thời tiếp nhận nhiều ca chuyển tuyến từ các địa phương và cơ sở y tế trong khu vực.
Bên cạnh nguồn nhân lực chất lượng cao, BV đặc biệt chú trọng đầu tư cơ sở hạ tầng và trang thiết bị hiện đại. Qua 50 năm xây dựng và phát triển, BV từng bước hoàn thiện hệ thống chẩn đoán, điều trị theo các tiêu chuẩn chuyên môn trong nước và quốc tế.
Hiện BV được trang bị hệ thống CT Spectral ứng dụng công nghệ chụp phổ tiên tiến, cho phép khảo sát toàn thân trong khoảng 4 giây; hệ thống MRI 3.0 Tesla hỗ trợ phát hiện sớm tổn thương não và nhiều cơ quan khác. BV cũng sở hữu các hệ thống nội soi hiện đại giúp phát hiện sớm tổn thương dạ dày, đại tràng, hỗ trợ tầm soát ung thư hiệu quả; cùng hệ thống siêu âm đạt chuẩn quốc tế với nhiều đầu dò chuyên biệt giúp chẩn đoán chính xác các bệnh lý mô mềm...
Chủ trương phát triển y tế chuyên sâu, hướng tới xây dựng TP.HCM trở thành trung tâm y tế của khu vực là định hướng phù hợp, không chỉ phục vụ người dân TP mà còn đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của các tỉnh lân cận và thúc đẩy phát triển du lịch y tế. TP cần tiếp tục xây dựng mô hình y tế hệ thống, phát huy sức mạnh của y tế trung ương, địa phương và y tế cơ sở để tạo mạng lưới chăm sóc sức khỏe liên hoàn, hiệu quả và thuận tiện hơn cho người dân.
BS CKII VÕ HỒNG MINH PHƯỚC, Phó Giám đốc BV Ung Bướu TP.HCM:
Hoàn thiện cơ chế đặc thù, đẩy mạnh chuyển đổi số
BV Ung Bướu TP.HCM đã đầu tư mạnh cho các công nghệ như MRI, PET/CT, phẫu thuật nội soi và kỹ thuật sinh học phân tử, đồng thời xây dựng đội ngũ BS chuyên sâu, liên tục cập nhật các hướng dẫn điều trị quốc tế. Đây là nền tảng giúp BV đủ năng lực triển khai những kỹ thuật điều trị phức tạp theo xu hướng y học hiện đại.
Để tiếp tục phát triển các kỹ thuật y tế chuyên sâu và nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, yêu cầu cấp thiết hiện nay là hoàn thiện cơ chế đặc thù cho ngành y tế, đặc biệt tại các BV tuyến cuối.
Cơ chế tự chủ cần được vận hành ổn định và linh hoạt hơn, giúp các BV chủ động đầu tư trang thiết bị hiện đại, ứng dụng công nghệ cao và tái đầu tư cho hoạt động chuyên môn. Đây là nền tảng quan trọng để các trung tâm y tế chuyên sâu của Việt Nam từng bước rút ngắn khoảng cách với các nền y học tiên tiến trên thế giới.
Song song với cơ chế là bài toán phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Ngành y tế cần có chính sách đủ sức giữ chân đội ngũ BS giỏi, chuyên gia đầu ngành và nhân lực kỹ thuật cao trong hệ thống công lập. Cạnh đó, đẩy mạnh đào tạo chuyên sâu, nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế nhằm nâng cao năng lực chuyên môn, đáp ứng yêu cầu phát triển của y học hiện đại.
Đặc biệt, chuyển đổi số đóng vai trò quan trọng trong y học chính xác và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực ung thư học. Đây được xem là những hướng đi chiến lược giúp Việt Nam từng bước làm chủ các kỹ thuật điều trị tiên tiến, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe và mở thêm cơ hội sống cho người bệnh.
TS.BS NGÔ NGỌC QUANG MINH, Giám đốc BV Nhi Đồng 1 TP.HCM:
3 yếu tố cốt lõi phát triển y tế chuyên sâu
Để phát triển các kỹ thuật y tế chuyên sâu cần hội đủ ba yếu tố: Cơ sở hạ tầng phù hợp, trang thiết bị hiện đại và đội ngũ chuyên gia trình độ cao.
Những yếu tố kể trên cũng là nền tảng để BV Nhi Đồng 1 tiếp tục phát triển các kỹ thuật nhi khoa chuyên sâu theo chuẩn khu vực và thế giới, hướng đến mục tiêu trở thành trung tâm nhi khoa chuyên sâu ngang tầm châu Á.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, BV Nhi Đồng mong tiếp tục nhận được sự đầu tư về hạ tầng và trang thiết bị theo quy hoạch đã được phê duyệt. Chúng tôi cũng đề xuất cần có các cơ chế, chính sách đặc thù trong đào tạo, tuyển dụng và giữ chân nhân lực chất lượng cao, bởi đây là yếu tố quyết định sự phát triển bền vững của các BV công lập.
Thực tế, dù thực hiện cơ chế tự chủ nhưng chính sách tiền lương tại BV công vẫn phải tuân theo quy định chung. Vì vậy, BV Nhi Đồng 1 đã triển khai nhiều giải pháp để thu hút và giữ chân BS giỏi, ví dụ ngoài lương, các BS sẽ tăng thu nhập thông qua khám và phẫu thuật ngoài giờ...
BV cũng đặc biệt chú trọng tạo cơ hội học tập và phát triển nghề nghiệp cho đội ngũ y, BS. Các BS được hỗ trợ học sau đại học, phát triển chuyên sâu theo năng lực, thế mạnh của từng cá nhân nhằm nâng cao tay nghề và khẳng định vị trí chuyên môn.
Một yếu tố quan trọng khác là môi trường làm việc. BV tập trung xây dựng môi trường an toàn, chất lượng cho cả người bệnh và nhân viên y tế, không ngừng nâng cao chất lượng điều trị, chăm sóc và chẩn đoán.
Để giữ chân nhân lực chất lượng cao cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, từ thu nhập, cơ hội phát triển chuyên môn đến môi trường làm việc. Đây cũng là điều kiện quan trọng để các BV công lập tiếp tục phát triển các kỹ thuật y tế chuyên sâu, phục vụ người bệnh ngày càng tốt hơn.
TS.BS CAO TẤN PHƯỚC, Giám đốc BVĐK Khu vực Thủ Đức:
Đào tạo chuyên sâu, nâng tầm BV cửa ngõ
Việc hình thành và phát triển các BV cửa ngõ đã góp phần giảm tải cho các BV tuyến cuối, đặc biệt tại khu vực trung tâm TP.HCM.
BVĐK Khu vực Thủ Đức nhận được sự hỗ trợ chuyên môn từ 7 BV lớn theo chỉ đạo của Sở Y tế TP.HCM là các BV: Bình Dân, Nhân dân Gia Định, Mắt TP.HCM, Viện Tim TP.HCM, Ung Bướu TP.HCM, Răng Hàm Mặt Trung ương và Trung tâm Cấp cứu 115. Thông qua hình thức chuyển giao kỹ thuật “cầm tay chỉ việc”, đội ngũ y, BS được đào tạo chuyên sâu hoàn toàn miễn phí, từng bước nâng cao năng lực điều trị.
Đặc biệt, trạm cấp cứu vệ tinh của Trung tâm Cấp cứu 115 đặt tại BV giúp kết nối hiệu quả giữa cấp cứu ngoại viện và nội viện. Các trường hợp tai nạn giao thông, đột quỵ hay nhồi máu cơ tim trước khi đưa tới sẽ được thông báo để BV chủ động chuẩn bị nhân lực, trang thiết bị và kích hoạt “báo động đỏ” khi cần thiết. Nhờ đó, nhiều người bệnh được điều trị ngay tại địa phương, giảm các loại chi phí...
Việc đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại và đẩy mạnh chuyển đổi số cũng giúp nâng cao chất lượng chẩn đoán, điều trị, đồng thời tạo môi trường làm việc tốt hơn cho nhân viên y tế.
Thời gian tới, BV tiếp tục tận dụng tối đa giai đoạn được hỗ trợ đào tạo để nâng cao năng lực đội ngũ, làm chủ công nghệ.Cùng với đó, tập trung phát triển các chuyên khoa nền tảng như xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh, hồi sức cấp cứu; đồng thời xây dựng các chuyên khoa mũi nhọn phù hợp với nhu cầu thực tế của khu vực như đột quỵ, can thiệp tim mạch và chấn thương.
Ngoài ra, BV tiếp tục hoàn thiện danh mục kỹ thuật được bảo hiểm y tế chi trả, phát triển nguồn nhân lực, khai thác hiệu quả cơ sở vật chất và nâng cao chất lượng dịch vụ, hướng tới mục tiêu phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.
