Cần sự phối hợp đồng bộ

Theo PGS.TS Trương Văn Vỹ, Chuyên gia Xã hội học tội phạm, để xử lý triệt để tình trạng lạm dụng xe cứu thương cần sự vào cuộc đồng bộ của nhiều lực lượng. Trước hết là ý thức, đạo đức nghề nghiệp của người hành nghề, đặt sinh mạng con người và lợi ích xã hội lên trên lợi nhuận cá nhân. Song song đó, các cơ quan quản lý phải tăng cường giám sát, xử lý nghiêm, không để vi phạm kéo dài hoặc tái diễn.

PGS.TS Trương Văn Vỹ cũng nhấn mạnh vai trò của lực lượng CSGT trong việc phát hiện, kiểm tra kịp thời các trường hợp có dấu hiệu nghi vấn. Đồng thời, cộng đồng cần chủ động phản ánh khi phát hiện xe cứu thương sử dụng còi, đèn ưu tiên không đúng mục đích nhằm bảo đảm trật tự an toàn xã hội.

Ở góc độ chuyên môn y tế, Đại tá – BS CKII Nguyễn Văn Tân, Chủ nhiệm Khoa Cấp cứu Bệnh viện Quân y 175, cho biết cấp cứu trước bệnh viện đang được xã hội đặc biệt quan tâm nhưng hệ thống này vẫn còn nhiều hạn chế, cả ở đô thị lẫn nông thôn. Dù y tế công lập và tư nhân cùng tham gia, song chất lượng và tính kịp thời ở nhiều nơi vẫn chưa đáp ứng yêu cầu.

Bệnh viện Quân y 175 hiện là một trong những đơn vị đi đầu trong lĩnh vực cấp cứu trước bệnh viện, phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Cấp cứu 115 TP.HCM. Thời gian tới, bệnh viện sẽ thành lập đội phản ứng nhanh thuộc Trung tâm Cấp cứu nhằm nâng cao hiệu quả xử trí tình huống khẩn cấp. Tuy nhiên, theo Đại tá Nguyễn Văn Tân, song song với nỗ lực của các đơn vị y tế, tình trạng xe cứu thương tư nhân hoặc xe ngoài hệ thống quản lý nhà nước lạm dụng còi, đèn ưu tiên vẫn là vấn đề đáng lo ngại.

“Tiếng còi xe cứu thương là âm thanh của sự sống”

Thực tế cho thấy, không ít xe bật còi, đèn ưu tiên nhưng không chở bệnh nhân. Thậm chí, khi bị CSGT kiểm tra, tài xế không xuất trình được giấy tờ hợp lệ chứng minh nhiệm vụ cấp cứu. Những hành vi này không chỉ vi phạm pháp luật mà còn gây bức xúc trong dư luận, làm xói mòn niềm tin đối với phương tiện vốn gắn liền với sinh mạng con người.

Bác sĩ Trịnh Như Lai, Phó Chủ nhiệm Khoa Cấp cứu Chấn thương, Bệnh viện Quân y 175, cho biết bệnh viện đã ban hành quy định rất chặt chẽ đối với các phương tiện cấp cứu. Chỉ những xe đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý, có nhân viên y tế và trang thiết bị theo quy định mới được tiếp nhận; các trường hợp không đạt chuẩn sẽ bị từ chối và báo cơ quan chức năng để xử lý.

Cùng quan điểm, bác sĩ Phan Anh Khoa, Khoa Cấp cứu Chấn thương, Bệnh viện Quân y 175, nhấn mạnh: “Tiếng còi xe cứu thương không chỉ là tín hiệu giao thông mà là âm thanh của sự sống. Việc lợi dụng xe cứu thương để trục lợi không chỉ vi phạm pháp luật mà còn xâm phạm nghiêm trọng đạo đức nghề nghiệp”.

Dưới góc độ quản lý, ông Nguyễn Duy Long, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu 115 TP.HCM, cho rằng việc lạm dụng xe cứu thương không chỉ gây xáo trộn giao thông mà còn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn. Đáng lo ngại hơn, khi người dân tận mắt chứng kiến những hình ảnh phản cảm bên trong xe cứu thương, niềm tin xã hội dần bị bào mòn.

“Hệ quả là khi xe cứu thương thực sự làm nhiệm vụ, có trường hợp người dân chần chừ, không nhường đường, thậm chí gây khó dễ, khiến công tác cấp cứu gặp nhiều trở ngại” – ông Long nói.

Sau khi loạt phóng sự được đăng tải, nhiều bạn đọc của báo Pháp Luật TP.HCM bày tỏ rằng tiếng còi cứu thương sinh ra để giành lại sự sống, không phải để giành đường cho những cuộc hẹn riêng tư.

Ông Phạm Công Tâm (Đồng Nai) bức xúc: “Người dân thấy xe cứu thương là phải né đường, nhưng khi biết bị lợi dụng thì ai cũng phẫn nộ”.

Anh Phan Xuân Hữu, tài xế công nghệ, lo ngại: “Nếu tình trạng này kéo dài, người dân sẽ không còn phân biệt thật – giả. Khi đó, những xe cứu thương làm nhiệm vụ thật sự sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng”.

Rõ ràng, người đi đường đã làm đúng khi nghe còi là nhường, thấy đèn xoay là tránh. Nhưng khi niềm tin ấy bị lợi dụng, sự sống của ai đó có thể bị chậm lại. Xe cứu thương không có lỗi. Lỗi nằm ở con người đã biến biểu tượng của sự sống thành công cụ trục lợi.

Xe cứu thương hôm nay đang “kêu cứu” sự minh bạch, kỷ cương pháp luật và trách nhiệm của mỗi cá nhân, mỗi đơn vị.