(PLO)- Cứ giáp Tết, lò bánh này ở Quảng Ngãi lại đỏ lửa ngày đêm, sản xuất hàng nghìn chiếc bánh mỗi ngày.
Video: Loại bánh cứ Tết đến là không thể thiếu trên mâm cúng của người dân Quảng Ngãi. Giữa tiết trời se lạnh những ngày cuối năm, khi không khí Tết lan dần về làng quê Quảng Ngãi, lò bánh thuẫn gia truyền hơn trăm năm tuổi của vợ chồng ông Bùi Đình Phùng và bà Võ Thị Ba (thôn Đông Thuận, xã Bình Sơn) lại đỏ lửa suốt ngày đêm. Ba thế hệ trong gia đình quây quần bên khuôn bánh, bếp than, lặng lẽ giữ gìn một nghề truyền thống gắn với hương vị Tết cổ truyền của người dân Quảng Ngãi. Bánh thuẫn từ lâu được xem là loại bánh không thể thiếu trên mâm cúng ngày Tết của người dân Quảng Ngãi. Những chiếc bánh vàng ươm, nở bung như cánh hoa, thoang thoảng mùi trứng, đường và gừng đã trở thành ký ức thân quen của nhiều thế hệ mỗi độ xuân về.
Với gia đình ông Phùng, bánh thuẫn không chỉ là kế sinh nhai mà còn là kết tinh của nghề tổ truyền lại qua nhiều đời. Hơn 40 năm gắn bó với khuôn bánh, bếp than, ông Phùng đã trải qua đủ thăng trầm của nghề. Từ những ngày lặn lội khắp chợ quê, phố huyện tìm mối bỏ sỉ, đến nay bánh thuẫn gia truyền của gia đình đã theo chân thương lái đi nhiều tỉnh, thành và cả ra nước ngoài, phục vụ người con xa xứ mỗi dịp Tết.
Để làm ra chiếc bánh thuẫn đạt chuẩn, vàng đều, nở đẹp, thơm dịu là cả một quy trình công phu. Nguyên liệu gồm bột mì, trứng gà, trứng vịt, đường và gừng, tưởng chừng đơn giản nhưng tỷ lệ pha trộn chính là bí quyết gia truyền. Trứng gà giúp bánh xốp nhưng dễ mềm; trứng vịt tạo độ đứng bánh nhưng dễ tanh. Việc phối trộn hai loại trứng theo tỷ lệ riêng giúp bánh vừa nở đều, vừa giữ được hương thơm thanh.
Công đoạn vất vả nhất là đánh bột. Dù có máy hỗ trợ, người thợ vẫn phải canh chừng để bột nổi bọt đều, mịn. Khi bột đạt yêu cầu, khuôn đồng được làm nóng trên bếp than, quét một lớp dầu phụng mỏng rồi mới đổ bột vào. Điểm làm nên “linh hồn” của bánh thuẫn truyền thống là cách nướng “hai lửa”: than hồng bên dưới và than củi đỏ rực đặt trên nắp vung. Nhiệt tỏa đều giúp bánh chín từ trong ra ngoài, bung nở đẹp mắt. Chỉ sau 7-10 phút, mở nắp khuôn là những chiếc bánh vàng ươm, xòe cánh như đóa hoa, tỏa hương thơm dịu.
Bánh sau khi ra lò được đưa vào sấy khô tự nhiên để giữ độ giòn, không sử dụng chất bảo quản. “Chúng tôi từng thử thay thế một số công đoạn bằng máy móc nhưng bánh không đạt độ nở và mùi vị. Bánh thuẫn phải làm tay, nướng bằng than củi mới giữ được cái hồn”, ông Phùng nói.
Lò bánh của gia đình đỏ lửa quanh năm, song nhộn nhịp nhất là từ tháng 11 âm lịch đến giáp Tết. Từ 2 giờ sáng, vợ chồng ông đã chuẩn bị nguyên liệu; 6 giờ nhóm lò, đổ bánh liên tục đến chiều muộn. Ngày thường, lò sản xuất khoảng 4.000-5.000 chiếc; cao điểm cận Tết tăng lên 8.000-10.000 chiếc mỗi ngày để kịp giao cho thương lái trong và ngoài tỉnh. Nhớ lại trước đây, bà Ba cho biết cả thôn Đông Thuận từng có hàng chục hộ làm bánh thuẫn. Tuy nhiên, trước sự cạnh tranh của bánh công nghiệp, nhiều hộ dần bỏ nghề. Đến nay, chỉ còn gia đình bà bền bỉ giữ lò bánh đỏ lửa. Giữa thị trường ngày càng đa dạng, bánh thuẫn vẫn giữ vị trí riêng trong lòng người Quảng Ngãi. Mỗi độ xuân về, trên mâm cúng tổ tiên của nhiều gia đình, những chiếc bánh thuẫn vàng ươm vẫn hiện diện trang trọng - như một phần hồn Tết của làng quê Quảng Ngãi.