Chương trình thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ: Nỗ lực để xác định danh tính liệt sĩ

Sáng 20-1, tại Hội trường Công an phường Gia Định, Công an TP.HCM tổ chức thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính trong khuôn khổ chương trình mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần xác định hài cốt liệt sĩ sau nhiều năm chờ đợi.

Chương trình được triển khai theo Kế hoạch số 5073/KH-CATP ngày 31-12-2025 của Công an TP.HCM, với sự phối hợp của Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06 – Bộ Công an) và các đơn vị liên quan.

Thời gian thực hiện từ ngày 19 đến 23-1-2026 tại 8 điểm trên địa bàn TP.HCM.

Nỗ lực rà soát, không để sót thân nhân liệt sĩ

Theo ghi nhận của PV, ngay từ sáng sớm, nhiều thân nhân liệt sĩ đã có mặt, mang theo hồ sơ, giấy tờ cùng niềm hy vọng được “gọi tên” người thân sau nhiều thập kỷ mòn mỏi chờ tin.

Thông tin từ Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (PC06), Công an TP.HCM cho biết, qua rà soát bước đầu, toàn TP có hơn 3.000 trường hợp thân nhân liệt sĩ thuộc diện thu nhận ADN; riêng ngày đầu triển khai đã thu nhận gần 500 mẫu.

Mỗi mẫu ADN được thu nhận là một “chìa khóa khoa học” quan trọng, phục vụ xây dựng cơ sở dữ liệu ADN quốc gia để đối sánh với các hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin đang được quy tập tại các nghĩa trang trên cả nước. Đây không chỉ là bước tiến trong ứng dụng khoa học - công nghệ, mà còn là sự tiếp nối bền bỉ đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”.

Cũng theo thông tin từ PC06, công tác rà soát, xác minh thân nhân liệt sĩ gặp không ít khó khăn do thời gian đã kéo dài nhiều thập kỷ, hồ sơ thất lạc, thông tin không đầy đủ, nhiều thân nhân lớn tuổi...

Tuy nhiên, với tinh thần trách nhiệm và quyết tâm cao, lực lượng công an vẫn kiên trì phối hợp với các hội thân nhân liệt sĩ, chính quyền địa phương và cơ quan chức năng để tiếp cận từng trường hợp, từng gia đình, bảo đảm không bỏ sót đối tượng.

Những giọt nước mắt và niềm hy vọng

Có mặt từ rất sớm tại Hội trường Công an phường Gia Định, bà Nguyễn Thị Vy (ngụ phường Gia Định) lặng lẽ ôm tập hồ sơ đã ngả màu theo thời gian. Bà Vy chia sẻ biết đến chương trình thu nhận ADN thông qua Hội thân nhân liệt sĩ quận Bình Thạnh (cũ) - nơi nhiều năm qua bà gửi gắm hy vọng mong manh về việc tìm lại anh trai mình.

“Tôi nhờ mọi người trong hội tìm giúp đã lâu nhưng chưa có kết quả. Nghe tin có chương trình này, tôi mang đầy đủ giấy tờ đến, chỉ mong cơ quan chức năng giúp gia đình tôi tìm được anh” - bà Vy nói.

Liệt sĩ của gia đình bà Vy là anh trai ruột, ông Nguyễn Viết Thạc. Trước khi nhập ngũ, ông Thạc là đảng viên, công tác tại địa phương. Khi vào quân đội, ông giữ chức tiểu đội trưởng và cùng bác, chú của bà Vy tham gia chiến đấu trong đội hình Sư đoàn 9, Quân đoàn 4.

Theo những thông tin ít ỏi mà gia đình nhận được, ông Thạc hy sinh vào khoảng năm 1973, trong bối cảnh đất nước còn chia cắt. Không lâu sau ngày hay tin dữ, mẹ bà Vy lâm bệnh nặng, điều trị một thời gian ngắn rồi qua đời năm 1974, để lại nỗi mất mát chồng chất cho gia đình.

Sau ngày đất nước thống nhất, hành trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ Nguyễn Viết Thạc chính thức bắt đầu. Suốt nhiều năm, bà Vy cùng người thân lặn lội khắp nơi, lần theo những manh mối hiếm hoi về một trận đánh ác liệt tại khu vực chân núi Bà Đen (Tây Ninh) - nơi nhiều cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh.

“Có những lúc tưởng như không còn hy vọng, nhưng tôi chưa bao giờ nghĩ đến việc dừng lại. Tìm được anh là nguyện vọng lớn nhất của gia đình và tôi sẽ tìm đến hơi thở cuối cùng” - bà Vy nghẹn giọng.

Ở tuổi 79, bà cho biết đêm trước ngày lấy mẫu ADN gần như không ngủ vì vừa hồi hộp, vừa mừng khi có thêm một cơ hội mới sau hàng chục năm chờ đợi.

Cũng mang theo nỗi đau âm ỉ suốt nhiều thập kỷ, ông Đoàn Ngọc Hân (sinh năm 1942, ngụ phường Gia Định) cho biết em trai ông hy sinh trong thời gian bị giam giữ tại nhà tù Phú Quốc. Ban đầu, gia đình chỉ nghe tin qua những người cùng bị tù, sau khi họ được trao trả mới báo lại. Mãi đến năm 1978, Nhà nước mới chính thức công nhận em ông là liệt sĩ.

“Từ ngày biết tin, gia đình tôi đã nhiều lần ra Phú Quốc tìm kiếm hài cốt, ít nhất bảy lần, nhưng đều không có kết quả” - ông Hân chậm rãi kể.

Theo ông Hân, Nghĩa trang Liệt sĩ Phú Quốc hiện có rất nhiều mộ vô danh, gia đình ông đã tìm gặp các nhân chứng từng cùng bị giam giữ, làm việc với cán bộ phụ trách hồ sơ trên đảo, song tất cả những gì nhận lại chỉ là những ngôi mộ chưa tên.

“Nhà tôi có năm anh em thì bốn người đã mất, trong đó có hai liệt sĩ. Giờ chỉ còn mình tôi, nên còn sức ngày nào tôi còn đi tìm ngày đó” - ông Hân nói.

Ông Hân cho biết, anh cả của ông cũng là liệt sĩ, hy sinh khi làm nhiệm vụ trong ngành giao thông vận tải ngoài miền Bắc. Gia đình ông đã tìm được hài cốt của người anh cả và đưa về an táng tại quê nhà. Chính vì vậy, ông càng tin tưởng rằng với việc ứng dụng khoa học - công nghệ thông qua thu nhận ADN, hành trình tìm kiếm em trai mình sẽ có thêm hy vọng.

“Thời gian đã quá lâu, nhưng tôi tin vào sự tận tâm, trách nhiệm của cán bộ Nhà nước. Được lấy mẫu ADN hôm nay, tôi thấy lòng mình nhẹ đi phần nào, vì biết rằng mình chưa bỏ lỡ cơ hội cuối cùng” - ông Hân chia sẻ.