Phục dựng lễ Mừng chiến thắng, ăn trâu của đồng bào Jrai ở Ia Grai
LÊ KIẾN
(PLO)- Một con con trâu to khỏe được hiến sinh cho Yàng trong lễ Mừng chiến thắng, bà con Jrai cầu mong một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.
Trong hai ngày 30 và 31-3, Bảo tàng Pleiku (tỉnh Gia Lai) phối hợp với UBND xã Ia Grai tổ chức phục dựng lễ Mừng chiến thắng của đồng bào Jrai tại nhà rông làng Bẹk, xã Ia Grai. Đây là lễ hội tiêu biểu của đồng bào Jrai, thể hiện tính đoàn kết cộng đồng, tạ ơn các đấng thần linh đã che chở buôn làng vượt qua thiên tai, dịch bệnh và giữ gìn cuộc sống bình yên, no ấm.
Lễ Mừng chiến thắng của đồng bào Jrai tại nhà rông làng Bẹk, xã Ia Grai.
Lễ hội được phục dựng theo đúng bản sắc truyền thống của người Jrai, gồm hai phần chính: Nghi lễ thông linh do Hội đồng già làng đại diện cộng đồng thực hiện nghi thức kết nối với thần linh; phần lễ với các hoạt động văn hóa, cồng chiêng, múa xoang, ẩm thực…
Tại nghi lễ thông linh, Hội đồng già làng tổ chức lễ cúng dựng cây nêu và buộc một con trâu dưới cây nêu trong quá trình diễn ra phần lễ. Vật hiến sinh gồm một con trâu, một con heo, một con dê và một con gà trống.
Già làng Puih Gọc cúng, mời Yàng xuống nhận lễ vật và ban ơn với lời khấn: "Hỡi thần rừng, thần nước và các vị thần linh thiêng của núi rừng Tây Nguyên! Hôm nay chúng con nguyện thành tâm dâng lễ vật hiến sinh, cầu xin Yàng cho mưa thuận gió hòa, dân làng mạnh khỏe, mùa màng bội thu. Ơi Yàng…"
Nghi lễ do Hội đồng già làng đại diện cho làng thực hiện. Ngay sau lễ cúng là màn múa khiên đặc sắc do các chàng trai mặc khố thể hiện với đao, khiên và các động tác dũng mãnh để tôn vinh chiến thắng. Cùng với đó là các thiếu nữ nhảy múa, hòa nhịp cồng chiêng bên những chum rượu cần và thưởng thức ẩm thực truyền thống. Dân làng sẽ cùng nhau tham gia lễ ăn trâu kết thúc lễ Mừng chiến thắng
Sau lễ Mừng chiến thắng, người dân cùng nhau tham dự lễ ăn trâu với các món ăn truyền thống của đồng bào Jrai. Trong ngày lễ, đàn ông và phụ nữ đều tham gia chia vui, cùng nhau nhảy múa, uống rượu cần. Một thủ tục không thể thiếu trong sự kiện là người dân trong làng lần lượt ném gạo và dây rừng vào con trâu hiến sinh. Theo người dân, đây là phong tục nhằm gửi gắm mong ước vào con vật sẽ hiến tế cho Yàng. Trong đó, gạo tượng trưng cho đời sống no đủ, mùa màng bội thu; dây rừng nhắc nhở người dân buôn làng luôn nhớ về nguồn cội