Ngày 25-3, tại Sở VH&TT TP.HCM, Công ty Đường Sách TP.HCM tổ chức tổng kết năm 2025 và định hướng hoạt động 2026.
Cần nâng cao tính chủ động và sáng tạo tại các gian hàng
Theo báo cáo Công ty Đường Sách TP.HCM, năm vừa qua, Đường Sách TP.HCM sôi nổi với 423 hoạt động. Đây là mức hoạt động cao nhất trong ba năm gần đây, trong đó hơn 70% là các chương trình trải nghiệm, tương tác.
Ngoài ra, tổng doanh thu của các đơn vị tại Đường Sách đạt 62,45 tỉ đồng, tăng 8,9% so với năm 2024, cho thấy khả năng ổn định và thích ứng tốt trong bối cảnh thị trường xuất bản chịu tác động từ thay đổi hành vi tiêu dùng và sự cạnh tranh của kênh bán sách trực tuyến.
Tuy nhiên, sản lượng tiêu thụ lại giảm. Năm 2025, tổng số sách bán ra đạt 672.243 bản, giảm 2% so với năm 2024; số tựa sách mới còn 2.524, giảm 30,3%.
Đối với mảng sách thiếu nhi, doanh thu đạt 6,93 tỉ đồng, giảm 13,2%, trong khi số lượng sách bán ra là 131.962 bản, giảm 12%, đây là năm thứ ba liên tiếp chỉ số này đi xuống.
Ông Lê Hoàng, Giám đốc Đường Sách TP.HCM, nhận định hoạt động kinh doanh tại một số gian hàng vẫn thiếu tính chủ động, cách tiếp cận bạn đọc chưa theo kịp thực tế.
Diễn biến doanh thu phản ánh sự chuyển dịch cơ cấu kinh doanh, với tỷ trọng các dòng sách giá trị cao tăng, đồng thời các gian hàng đang đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng sang quà tặng, không gian cà phê sách và các dịch vụ trải nghiệm, workshop.
Hay qua ba đợt “Ngày hội Sách và Văn hóa đêm”, nhiều đơn vị chưa khai thác tốt cơ hội từ các sự kiện lớn. Gian hàng còn thiên về thụ động, thiếu các hoạt động tương tác, trải nghiệm gắn với sách, trong khi một số đơn vị bên ngoài lại triển khai nhiều mô hình sáng tạo, thu hút công chúng hiệu quả.
“Những hạn chế này cho thấy sự sụt giảm doanh thu không chỉ do yếu tố thị trường, mà còn xuất phát từ mức độ chủ động, năng lực tổ chức và định hướng phát triển nội dung của từng đơn vị” - ông Lê Hoàng cho hay.
Tiếp lời ông Hoàng, bà Nguyễn Thị Thu, Giám đốc Nhà xuất bản (NXB) Phụ nữ Việt Nam chi nhánh TP.HCM, chia sẻ những trăn trở về khó khăn trong khâu tổ chức sự kiện tại các gian hàng.
Để thu hút đông người tham gia, bà Thu cho rằng các sự kiện thường được xếp vào cuối tuần, dẫn đến tình trạng quá tải. Nhiều đơn vị phải đăng ký từ 3-4 tháng trước, khiến kế hoạch xuất bản và truyền thông rơi vào thế bị động.
Do đó, bà Thu cho hay vấn đề cốt lõi không nằm ở các yếu tố phụ trợ, mà ở chính thói quen đọc sách của cư dân đô thị, cần những chiến lược dài hơi để nâng tầm hiệu quả kinh doanh.
Để giải quyết bài toán thu hút độc giả, đại diện NXB Phụ nữ Việt Nam đề xuất tận dụng truyền thông mạng xã hội ngay tại không gian vật lý.
Bà gợi ý: “Có thể mời những người nổi tiếng livestream cùng mỗi gian hàng. Trước đây NXB Phụ nữ Việt Nam cũng đã mời các tác giả, diễn giả nổi tiếng livestream, nhưng chưa trở thành thói quen. Nếu được sự đồng hành của Sở VH&TT TP.HCM, có người nổi tiếng tham gia, tôi tin sẽ thành công”.
Đường Sách TP.HCM cần trở thành điểm đến khuyến đọc đặc trưng
Cũng tại buổi lễ, ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó Giám đốc Sở VH&TT TP.HCM, đánh giá Đường Sách TP.HCM thời gian qua đã triển khai nhiều hoạt động nổi bật, nhưng vẫn tồn tại những thách thức cần giải quyết để phát triển bền vững.
Tuy nhiên ông Hồi cho rằng không gian này trước hết phải là nơi khuyến khích thói quen đọc sách, lan tỏa tri thức và tạo nguồn bạn đọc mới lâu dài. Nếu lệch khỏi mục tiêu này, các hoạt động khó mang lại hiệu quả bền vững.
Do đó, Bước sang 2026, Đường Sách phát triển văn hóa đọc hiện đại, lấy “chất sách” làm cốt lõi, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số và kết nối hoạt động.
Song song đó, Đường Sách TP.HCM cần đóng vai trò trung tâm trong hệ sinh thái các không gian sách của TP.HCM và định vị là điểm đến văn hóa, du lịch đặc trưng.
Để thực hiện, ông Hồi nhấn mạnh các phòng chuyên môn và các gian hàng nên rà soát, tính toán lại cách bố trí không gian, phân bổ hợp lý giữa khu trưng bày, khu sự kiện và khu sinh hoạt cộng đồng, hướng tới khuyến đọc thay vì chỉ tập trung bán sách truyền thống.
Ngoài ra, ông Hồi đề xuất tập trung vào thiếu nhi và thanh thiếu niên, lực lượng bạn đọc tương lai và nguồn nhân lực tri thức cho xã hội. Không gian cần bổ sung các dịch vụ, hoạt động phù hợp với nhóm này, từ tư vấn, hỗ trợ tâm lý đến các chương trình kỹ năng.
“Khi mục tiêu rõ ràng, việc điều chỉnh mô hình vận hành từ không gian đến hoạt động và huy động nguồn lực xã hội sẽ hiệu quả hơn. Đường Sách phải trở thành điểm đến riêng có của TP.HCM, vừa lan tỏa tri thức, vừa phát triển bền vững trong giai đoạn mới” - ông Nguyễn Ngọc Hồi nhấn mạnh.
