Ngày 28-5, tại TP.HCM, Diễn đàn Đầu tư Đổi mới sáng tạo Việt Nam 2026 (VIPC Summit 2026) do Bộ Tài chính chủ trì, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) phối hợp cùng Tổ chức Phát triển đầu tư vốn tư nhân (VPCA) và Quỹ Do Ventures tổ chức đã chính thức khai mạc.
Việt Nam nhắm dòng vốn công nghệ
Chia sẻ tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh thế giới đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, trong đó khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực chủ yếu cho tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Những công nghệ nền tảng như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, công nghệ sinh học, công nghệ xanh và năng lượng mới đang làm thay đổi sâu sắc phương thức sản xuất, quản trị và đời sống xã hội.
"Đặc biệt, Việt Nam đang thúc đẩy phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế theo hướng hiện đại, minh bạch, cạnh tranh và hội nhập sâu rộng với các trung tâm tài chính toàn cầu.
Đây không chỉ là một trung tâm tài chính theo nghĩa truyền thống, mà còn là hạ tầng chiến lược để kết nối dòng vốn quốc tế với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và các ngành công nghệ tương lai.
Về chiến lược đầu tư, chúng tôi xác định không chỉ thu hút vốn đầu tư lớn, mà còn hướng tới thu hút công nghệ, tri thức, nhân tài, các mô hình quản trị tiên tiến và chuỗi giá trị có hàm lượng công nghệ cao" - ông Nguyễn Văn Thắng nói.
Tiếp lời, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết trong thời gian qua, Bộ Tài chính đã và đang tích cực hoàn thiện các cơ chế, chính sách tài chính nhằm thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển khu vực kinh tế tư nhân.
Đặc biệt, Bộ Tài chính đang thúc đẩy phát triển thị trường vốn theo hướng minh bạch, hiện đại và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế; nghiên cứu các cơ chế hỗ trợ quỹ đầu tư mạo hiểm, quỹ đầu tư cho khoa học công nghệ và các mô hình hợp tác công - tư trong đổi mới sáng tạo.
Quan điểm của Nhà nước đối với đầu tư khởi nghiệp sáng tạo cũng đang có sự chuyển biến mạnh mẽ theo hướng chấp nhận rủi ro, khuyến khích đổi mới sáng tạo và thúc đẩy các mô hình quỹ đầu tư mạo hiểm hợp tác công - tư, trong đó khu vực tư nhân đóng vai trò quản lý và dẫn dắt thị trường.
Những chuyển biến chính sách gần đây cho thấy Việt Nam đã sẵn sàng bước vào giai đoạn phát triển mới với khả năng tiếp nhận các dòng vốn đầu tư quy mô lớn cho hạ tầng và các ngành công nghệ chiến lược. Cùng với sự phát triển ngày càng thuận lợi của thị trường đầu tư mạo hiểm và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đây sẽ là đòn bẩy quan trọng tạo ra những bước phát triển đột phá cho Việt Nam trong giai đoạn tới.
Ông Lê Tấn Cận - Thứ trưởng Bộ Tài chính
Dòng vốn toàn cầu tìm kiếm điều gì ở Việt Nam?
Trao đổi về những yếu tố mà dòng vốn toàn cầu đang tìm kiếm, ông Thomas Lanyi, Tổng Giám đốc CDH Investment Singapore, Cố vấn cấp cao VPCA cho rằng việc Việt Nam xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế có thể bị nhìn nhận là tham vọng lớn. Tuy nhiên, mục tiêu này là hợp lý khi Việt Nam không chỉ muốn thu hút dòng vốn ngắn hạn, mà trở thành nơi vốn được giữ lại, quản lý và gia tăng giá trị.
Vấn đề cốt lõi lúc này là thực thi như thế nào. Có những mô hình hoạt động của Trung tâm tài chính quốc tế không bao giờ thành hình do cấu trúc thiếu hoàn chỉnh hoặc kém cạnh tranh. Hoặc có những trung tâm tài chính dần suy yếu khi không duy trì được lực đỡ nội tại đủ mạnh để đạt quy mô cần thiết và hình thành một hệ sinh thái tự vận hành bền vững.
Theo vị chuyên gia này, thành công của một trung tâm tài chính quốc tế không đến từ những mảnh ghép rời rạc, mà từ một thiết kế tổng thể được kiến tạo có chủ đích theo cách tiếp cận từ trên xuống.
Thực tế, các nhà quản lý quỹ sẽ không hiện diện nếu thiếu hạ tầng quỹ, khung thuế cạnh tranh và có thể dự đoán, cùng sự bảo đảm pháp lý trong thực thi hợp đồng. Các nhà cung cấp dịch vụ chỉ đến khi có khách hàng; nguồn nhân lực chất lượng cao chỉ hình thành khi có các nhà tuyển dụng tầm cỡ và vòng lặp này tự củng cố theo thời gian.
“Yếu tố then chốt cuối cùng là niềm tin. Dòng vốn toàn cầu luôn tìm kiếm sự tin cậy, thể hiện qua tính nhất quán, khả năng dự đoán và uy tín của môi trường đầu tư.
Nhà đầu tư nước ngoài thường thận trọng, dành thời gian nghiên cứu kỹ lưỡng và xây dựng kế hoạch trong 5–10 năm. Nhưng một khi đã quyết định, đó không còn là mối quan hệ ngắn hạn, mà là cam kết dài hạn với nền kinh tế.
Vì vậy, cách tiếp cận hiệu quả nhất là đi từng bước chắc chắn, chỉ cam kết những gì thực sự có thể thực hiện và duy trì việc thực hiện một cách ổn định, đáng tin cậy.
Nhà đầu tư có thể chấp nhận những điều chỉnh hợp lý, nhưng nếu chính sách thay đổi liên tục, chậm trễ hoặc thiếu nhất quán, niềm tin sẽ dần bị xói mòn” - ông Thomas Lanyi nhấn mạnh.
Trước băn khoăn của doanh nghiệp về việc các startup đổi mới sáng tạo gặp khó khăn trong việc thoái vốn khiến dòng vốn mới trở nên thận trọng hơn, bà Phạm Thị Thùy Linh, Trưởng ban Phát triển thị trường chứng khoán, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC) cho biết: "Hiện tại, Chính phủ đã giao Bộ Tài chính nghiên cứu xây dựng nghị định hướng dẫn về sàn giao dịch chứng khoán dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Ở góc độ quản lý, SSC cũng đang phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ để xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản này."
Đối với từng doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo mong muốn được niêm yết trên sàn, SSC sẽ tập trung trao đổi cụ thể để xác định các điều kiện và tiêu chí phù hợp, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp khi tham gia.
Qua trao đổi với các doanh nghiệp, SSC nhận thấy cần tập trung vào các chỉ tiêu cốt lõi như tốc độ tăng trưởng doanh thu và mức chi cho hoạt động nghiên cứu, phát triển (R&D) thay vì các tiêu chí truyền thống như lợi nhuận.
Mục tiêu là hình thành một hệ thống giao dịch phù hợp với đặc thù của doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận vốn, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển bền vững trong dài hạn, đồng thời nhà đầu tư có cơ chế thoái vốn hiệu quả.
"Dự kiến, chúng tôi cũng sẽ đưa hệ thống này vào vận hành trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội. Về tiến độ, chúng tôi rất mong sẽ hoàn thành trong năm nay để có thể chính thức triển khai trong năm sau” - bà Linh nói.
