Chiều 4-5, Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại TP.HCM tuyên phạt bị cáo Hoàng Mạnh Cường (cựu tổng giám đốc Công ty Phát An Gia) tù chung thân về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (y án sơ thẩm).
Cùng tội danh này, bị cáo Hoàng Thị Hồng bị tuyên phạt 10 năm tù (giảm 1 năm tù so với án sơ thẩm) và Nguyễn Thị Hoa bị tuyên phạt 5 năm 6 tháng tù (tăng 6 tháng tù so với án sơ thẩm).
Theo HĐXX, bị cáo Cường là chủ mưu, phạm tội nhiều lần với nhiều bị hại, hành vi tinh vi, phạm tội trong thời gian dài, chiếm đoạt số tiền đặc biệt lớn và chưa được khắc phục. Tòa án cấp sơ thẩm đã áp dụng đầy đủ các tình tiết giảm nhẹ cho bị cáo, tại cấp phúc thẩm không đưa được tình tiết giảm nhẹ mới nên không có căn cứ để chấp nhận kháng cáo xin giảm nhẹ.
Đối với bị cáo Hồng phạm tội với vai trò giúp sức cho bị cáo Cường, phạm tội lần đầu, tự nguyện trả lại tiền và khắc phục một phần hậu quả cho các bị hại, bị cáo thành khẩn khai báo ăn năn hối cải, có nhân thân tốt, gia đình có công cách mạng. Toà án cấp sơ thẩm tuyên mức hình phạt 11 năm tù là có phần nghiêm khắc nên cần giảm một phần hình phạt.
Đối với kháng nghị của VKS đề nghị tăng hình phạt đối với bị cáo Hoa, HĐXX xét thấy hành vi của bị cáo Hoa là nguy hiểm cho xã hội, giúp sức cho bị cáo Cường chiếm đoạt số tiền lớn. Tuy ở cấp sơ thẩm bị cáo khắc phục một phần hậu quả nhưng với tính chất, mức độ và hành vi của bị cáo, xét thấy mức hình phạt cấp sơ thẩm tuyên còn nhẹ, chưa đủ giáo dục răn đe. Do đó, chấp nhận kháng nghị của VKS về việc tăng hình phạt đối với bị cáo này.
Trong vụ án này, đa số các bị hại và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan quan tâm là vấn đề xử lý vật chứng của vụ án (các thửa đất) để khắc phục hậu quả.
Trong số các thửa đất của vụ án, có 3 thửa đất đã chuyển nhượng cho bà V (thời điểm chuyển nhượng là 150 tỉ đồng), toà án cấp sơ thẩm tuyên thu hồi các thửa đất này đang thế chấp trong ngân hàng để bán phát mãi trả tiền cho các bị hại.
Liên quan 3 thửa đất này, ngân hàng cũng kháng cáo và VKS cũng kháng nghị đề nghị không buộc ngân hàng phải giao lại sổ hồng để xử lý, khắc phục hậu quả của vụ án.
Về vấn đề dân sự này, HĐXX nhận định hợp đồng giao dịch chuyển nhượng 3 thửa đất này cho bà V là vô hiệu do giả tạo. Tuy nhiên, sau khi nhận chuyển nhượng, bà V đã được cập nhật sang tên trên GCN. Đồng thời bà V đã thế chấp các thửa đất này vào ngân hàng, có đăng ký giao dịch bảo đảm theo đúng quy định, nên căn cứ vào khoản 2 Điều 133 Bộ luật Dân sự (bảo vệ quyền lợi của người thứ ba ngay tình khi giao dịch dân sự vô hiệu), giao dịch giữa bà V và ngân hàng là hợp pháp, không vô hiệu, cần bảo đảm quyền lợi cho người thứ ba ngay tình trong trường hợp này (ngân hàng).
Do đó, có căn cứ để chấp nhận kháng cáo của ngân hàng và kháng nghị của VKS, sửa một phần bản án sơ thẩm, không buộc ngân hàng phải giao lại GCN đối với các thửa đất này. Ngân hàng có quyền xử lý tài sản thế chấp theo quy định.
Bản án sơ thẩm xác định, Hoàng Mạnh Cường thành lập và điều hành hoạt động Công ty Phát An Gia và Công ty Đầu tư Phát An Gia.
Từ năm 2018 đến năm 2019, Cường tự thành lập dự án, phân lô tách thửa các dự án, gồm: Khu dân cư Central House Đường 4, Khu dân cư đường 8, Khu dân cư Long Phước, Khu dân cư Võ Văn Hát, Khu dân cư Trường Lưu, Khu dân cư Gò Cát trên địa bàn quận 9 (cũ), TP.HCM.
Cường đã quảng cáo gian dối về các dự án để ký hợp đồng hứa và hứa nhận chuyển nhượng, hợp đồng đặt cọc... 140 nền đất với 115 khách hàng, thu về hơn 144 tỉ đồng. Trong đó, Cường chiếm đoạt hơn 134 tỉ đồng.
Bị cáo Hoàng Thị Hồng đã cùng Cường mua và đứng tên mua 6 thửa đất nông nghiệp với diện tích hơn 6.400m2 tại quận 9 (cũ) và giao cho Cường làm giám đốc độc quyền bao tiêu sản phẩm, tự phân lô, bán nền và thu tiền của khách hàng. Hồng đã giúp sức cho Cường ký 8 hợp đồng chuyển nhượng, hứa nhận chuyển nhượng với khách hàng, chiếm đoạt hơn 11,4 tỉ đồng.
Bị cáo Nguyễn Thị Hoa đã cùng Cường góp tiền mua 2 thửa đất tại phường Phú Hữu, quận 9 (cũ) và đứng tên trên giấy chứng nhận. Hoa đã ký tên bên nhận đặt cọc 5 hợp đồng với 3 khách hàng, chiếm đoạt hơn 4,6 tỉ đồng.
