Không có hộ khẩu, tôi vẫn ở đây
Tôi quê ở Kiên Giang. Năm 1999, tôi thi đậu vào Trường ĐH Kinh tế TP.HCM và sau khi ra trường tôi quyết định ở lại TP.HCM tìm việc làm. Cơ hội vào một cơ quan nhà nước vụt khỏi tầm tay khi họ chỉ tuyển người có hộ khẩu TP. Vậy là tôi đi làm công ty tư nhân và giờ tuy đã lập gia đình, có một con hai tuổi nhưng sổ hộ khẩu đối với tôi vẫn còn xa tầm tay.
Do không có nhà riêng cũng không có người thân nên tôi ở trọ rất nhiều nơi trong TP. Có lần chủ nhà trọ ở huyện Bình Chánh thương tình bảo lãnh tôi nhưng khổ nỗi nhà họ chưa có giấy chủ quyền. Thấy khó khăn quá nên nhiều lúc tôi định “chạy” để được nhập hộ khẩu vào một nhà nào đó nhưng nghĩ lại làm vậy là vi phạm pháp luật nên thôi. Tính đến nay, tôi đã ở TP.HCM hơn 10 năm mà chưa được đăng ký thường trú.
Có vẻ như Bộ Công an đang muốn hạn chế dân nhập cư vào các TP lớn thông qua việc siết chặt các điều kiện nhập hộ khẩu. Thế nhưng như ở trường hợp của tôi, dù không có hộ khẩu thì chúng tôi vẫn ở đây chứ đâu thể đi đâu khác. Vì lẽ này, nếu muốn hạn chế việc nhập cư thì Nhà nước nên tính đến các giải pháp giãn dân như là hạn chế xây dựng các chung cư cao tầng trong nội thành, di dời các khu công nghiệp, trường học, bệnh viện ra ngoại thành. Đừng tiếp tục lấy hộ khẩu làm rào cản người nhập cư vì nặng tính hành chính và không có hiệu quả.
TRẦN VĂN TÍNH (Quận Bình Thạnh, TP.HCM)
Làm thủ tục nhập hộ khẩu tại Công an quận Tân Bình. Ảnh: HTD
Đất lành chim đậu
Tôi quê ở Nghệ An, tốt nghiệp loại giỏi ĐH Luật Hà Nội và sau khi ra trường thì được một công ty lớn ở quê tiếp nhận. Năm 1988, tôi vào TP.HCM học ngoại ngữ theo sự phân công của cơ quan. Lúc đầu tôi cũng tính học xong rồi về ngay nhưng sau một thời gian thì tôi thấy nơi đây thật tuyệt vời và tôi đã quyết định ở lại. Thời đó, quy định nhập hộ khẩu vào TP.HCM hết sức khó khăn nên tôi đã phải kiên trì từ chỗ tạm trú ngắn hạn chuyển sang tạm trú dài hạn và mấy năm sau thì mới có hộ khẩu thông qua việc kết hôn.
Theo dự thảo Luật Cư trú sửa đổi, bổ sung, một trong những điều kiện được đăng ký thường trú tại TP trực thuộc trung ương là “có chỗ ở hợp pháp và đã tạm trú liên tục tại TP đó từ ba năm trở lên”. Có thể sẽ có rất nhiều người nhập cư phải chật vật hơn trước mới hội đủ điều kiện này. Thế nhưng trong thời gian chưa được đăng ký thường trú, nếu đã thực sự muốn ở lại TP thì họ vẫn cứ tiếp tục ở theo diện tạm trú chứ chắc gì họ đã về quê. Tùy trình độ, khả năng, họ vẫn được các cơ quan, đơn vị nhận vào làm việc. Con cái của họ vẫn phải được chính quyền địa phương cho đi học bình thường. Khi đau ốm, họ vẫn phải được các bệnh viện điều trị… Như vậy, nếu chính quyền có hạn chế việc nhập hộ khẩu thì người dân vẫn cứ cư trú.
Vậy nên nếu có sửa luật để quản lý dân cư tốt hơn, giúp mọi người sống tốt thì Quốc hội hãy sửa. Không nên quay lại những quy định cũ vì chỉ làm khó dân mà thôi.
TRẦN BÁ TÀI (Quận 5, TP.HCM)
