Nuôi dưỡng giá trị tích cực từ những điều thiết thực

Nhân kỷ niệm 95 năm ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh (26-3-1931 - 26-3-2026), Thành đoàn TP.HCM vinh danh các tập thể tiêu biểu có nhiều đóng góp xuất sắc trong công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi TP tại Giải thưởng Hồ Hảo Hớn năm 2026.

Các mô hình, sáng kiến từ những tập thể này cho thấy sự sáng tạo của tuổi trẻ, khởi đi từ những điều gần gũi, thiết thực và đang từng bước lan tỏa giá trị bền vững trong kỷ nguyên mới.

Trải nghiệm thực tế, nuôi dưỡng niềm tự hào dân tộc

Một trong những tập thể được tuyên dương tại Giải thưởng Hồ Hảo Hớn lần thứ 24 năm 2026 là Hội đồng Đội TP.HCM với sáng kiến hành trình “Em yêu Tổ quốc Việt Nam”.

Theo chị Nguyễn Thị Mỹ Điệp, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Đội TP.HCM, hành trình “Em yêu Tổ quốc Việt Nam” là mô hình tiêu biểu trong giáo dục truyền thống, giúp bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, nuôi dưỡng lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc cho đội viên, thiếu nhi thông qua các hoạt động trải nghiệm thực tế.

Hành trình bắt nguồn từ các hoạt động “về nguồn” của thiếu nhi TP.HCM từ những năm 1980, sau đó được mở rộng, đổi mới về nội dung và cách tổ chức. Đến năm 2015, chương trình chính thức mang tên “Em yêu Tổ quốc Việt Nam”, được duy trì hằng năm và trở thành phần thưởng ý nghĩa dành cho đội viên, thiếu nhi tiêu biểu. Lãnh đạo TP.HCM đã bố trí kinh phí duy trì hoạt động thường niên, tạo điều kiện để các em học tập, rèn luyện qua thực tiễn.

“Hành trình đã đưa thiếu nhi đến tham quan nhiều địa danh lịch sử, văn hóa, cách mạng trên cả nước như Hà Nội, Nghệ An, Quảng Trị, Điện Biên, Côn Đảo… Qua đó, các em trực tiếp tìm hiểu lịch sử, dâng hương tưởng niệm, giao lưu với nhân chứng và tham gia sinh hoạt Đội” - chị Điệp nói.

Theo chị Điệp, sau hơn một thập niên triển khai, chương trình đã thu hút hàng ngàn lượt đội viên, thiếu nhi và phụ trách Đội tham gia, không chỉ được giáo dục truyền thống mà còn góp sức vào các hoạt động ý nghĩa như chăm lo gia đình chính sách, hỗ trợ thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn.

Xây dựng mô hình kế thừa

Công tác Đội tại TP.HCM còn chú trọng xây dựng các mô hình kế thừa. Tiêu biểu trong đó là Nhóm Lửa Hồng (thuộc Đoàn phường An Đông). Đây là mô hình chuyển giao, phát huy lực lượng đội viên trưởng thành, xuất phát từ nhu cầu giữ chân những đội viên đã “quá tuổi Đội” nhưng vẫn muốn tiếp tục rèn luyện, cống hiến.

Theo anh Nguyễn Minh Tân, Trưởng phòng Công tác thiếu nhi, Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phường An Đông, nhóm tập hợp các bạn từ 15 tuổi trở lên, trưởng thành từ các câu lạc bộ, đội, nhóm tại Nhà thiếu nhi quận 5.

“Dù không còn sinh hoạt Đội, các bạn vẫn mong muốn tiếp tục đồng hành với phong trào thiếu nhi” - anh Tân nói.

Thành lập từ năm 1986, anh Tân cho hay Nhóm Lửa Hồng hướng đến xây dựng lực lượng kế thừa cho công tác Đội, đồng thời tạo môi trường rèn luyện cho đội viên trưởng thành.

Ngay từ đầu, nhóm chú trọng giáo dục truyền thống, bồi dưỡng lý tưởng sống thông qua chương trình rèn luyện “cấp nơ” gắn với kiến thức lịch sử, kỹ năng sống và sinh hoạt tập thể.

Bên cạnh đó, nhóm đẩy mạnh hình thức “học qua trải nghiệm” bằng việc tổ chức sân chơi thiếu nhi, hoạt động cộng đồng và các chương trình phục vụ thiếu nhi, qua đó giúp thành viên rèn luyện kỹ năng, tinh thần trách nhiệm.

Sau hơn 40 năm, mô hình đã giới thiệu hàng chục tổng phụ trách Đội, đào tạo hàng trăm cán bộ và thu hút hàng ngàn lượt đội viên tham gia. Nhiều thành viên đạt thành tích cao tại các hội thi cấp TP và toàn quốc.

Tạo “trục thống nhất” cho phong trào thanh niên đô thị

Không chỉ dừng lại ở các mô hình kế thừa trong công tác Đội, TP.HCM còn tiếp tục đổi mới cách làm phong trào thanh niên theo hướng hiện đại, gần gũi hơn với giới trẻ.

Nổi bật là sáng kiến Lễ hội Thanh niên TP.HCM (Youth Fest) do Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam TP.HCM phối hợp với Nhà văn hóa Thanh niên TP.HCM thực hiện. Đây là mô hình tổ chức phong trào theo hướng “lễ hội hóa”, kết hợp các hoạt động văn hóa, giáo dục, sáng tạo và hội nhập dành cho giới trẻ.

Anh Nguyễn Vĩnh Kha, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam TP.HCM, cho biết Youth Fest ra đời từ năm 2021 trong bối cảnh thanh niên TP.HCM đông và đa dạng, đòi hỏi cách làm mới, tăng trải nghiệm thực tế và giảm hình thức.

Youth Fest được xây dựng như một giải pháp tổng thể, không chỉ là sự kiện theo mùa mà là nền tảng lâu dài để tập hợp, định hướng và lan tỏa giá trị trong thanh niên. “Chúng tôi không chỉ làm một chương trình hay, mà hướng đến tạo cơ chế phát triển phong trào bền vững” - anh Kha nói.

Do đó, anh Kha cho rằng phải tạo ra mô hình tạo một “trục thống nhất” để các hoạt động giáo dục, tình nguyện, sáng tạo cùng hội tụ; đồng thời tăng cường phối hợp liên ngành, đẩy mạnh xã hội hóa và ứng dụng công nghệ.

Lễ hội còn góp phần hình thành không gian văn hóa trẻ trung, thúc đẩy gắn kết cộng đồng và mở ra tiềm năng cho du lịch, kinh tế sáng tạo. Với cách tiếp cận mở, người trẻ có thể tham gia ở nhiều vai trò, kể cả ngoài tổ chức, từ đó từng bước kết nối với hoạt động Đoàn, hội.

Thời gian tới, anh Kha cho hay Youth Fest sẽ tiếp tục được nâng tầm trở thành thương hiệu văn hóa thanh niên thường niên của TP.HCM, với nội dung gắn với kỹ năng số, sức khỏe tinh thần, năng lực nghề nghiệp và hội nhập; đồng thời đẩy mạnh yếu tố “xanh” và chuyển đổi số để nâng cao hiệu quả phong trào.•