Sáng 29-5, Báo Pháp Luật TP.HCM tổ chức tọa đàm với chủ đề “Góp ý sửa đổi Luật An toàn thực phẩm: Chặn thực phẩm bẩn từ gốc”. Tọa đàm nhằm góp thêm tiếng nói thực tiễn cho quá trình sửa đổi Luật An toàn thực phẩm, hướng đến xây dựng một hành lang pháp lý hiệu quả hơn, khả thi hơn và theo kịp những biến chuyển của đời sống kinh tế – xã hội.
Tọa đàm “Góp ý sửa đổi Luật An toàn thực phẩm: Chặn thực phẩm bẩn từ gốc”. Ảnh: THUẬN VĂN
Cơ hội để tái cấu trúc tư duy quản lý
Chương trình do ông Đinh Đức Thọ, Phó Tổng Biên tập báo Pháp Luật TP.HCM, chủ trì. Tọa đàm có sự tham dự của bà Phạm Khánh Phong Lan, Đại biểu Quốc hội, Giám đốc Sở An toàn Thực phẩm TP.HCM; BS CKII Vũ Quỳnh Hoa, Phó Trưởng phòng Nghiệp vụ Y Sở Y tế TP.HCM; ông Nguyễn Minh Hùng, Phó Phòng quản lý thương mại Sở Công Thương TP.HCM; ông Trần Phú Cường, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM; bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực – Thực phẩm TP.HCM.
Đồng hành cùng chương trình còn có bà Trần Ái Huyền, Trưởng phòng quản lý chất lượng CPV Food Bình Phước, Công ty Cổ phần chăn nuôi C.P. Việt Nam; Luật sư Lê Kiên Lương, Đoàn Luật sư TP.HCM; Bác sĩ Mai Thị Hồng Lan, Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Quân Y 175.
Tại sự kiện, nhà báo Đinh Đức Thọ, Phó Tổng Biên tập Báo Pháp Luật TP.HCM, nhận định Luật An toàn thực phẩm sau nhiều năm thực thi đã góp phần quan trọng trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao nhận thức xã hội và từng bước kiểm soát tốt hơn các nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Tuy nhiên, thực tiễn cũng đang đặt ra nhiều vấn đề cần nhìn nhận thẳng thắn. Đó là tình trạng chồng chéo trong quản lý; có những lĩnh vực “nhiều người cùng quản” nhưng khi xảy ra sự cố thì trách nhiệm chưa thật sự rõ ràng.
Đó là việc kiểm tra đôi lúc còn nặng ở khâu cuối cùng, khi thực phẩm đã ra thị trường, thậm chí đã vào bữa ăn của người dân, trong khi khâu phòng ngừa từ gốc – từ vùng nguyên liệu, chăn nuôi, sản xuất, giết mổ, chế biến, lưu thông – vẫn còn những khoảng trống.
Đó cũng là câu chuyện truy xuất nguồn gốc ở không ít nơi còn hình thức; hậu kiểm chưa thật sự hiệu quả; chế tài có lúc chưa đủ sức răn đe; doanh nghiệp làm đúng đôi khi phải gánh chi phí cao hơn nhưng lại cạnh tranh không công bằng với những đơn vị làm ăn thiếu trách nhiệm.
Chính vì vậy, nhà báo Đinh Đức Thọ cho rằng việc sửa đổi Luật An toàn thực phẩm lần này được xã hội kỳ vọng không chỉ là sửa về mặt kỹ thuật pháp lý, mà phải là một cơ hội để tái cấu trúc tư duy quản lý – chuyển mạnh từ xử lý vi phạm sang phòng ngừa rủi ro; từ kiểm tra dàn trải sang quản lý theo chuỗi và theo mức độ nguy cơ; từ quản lý phân tán sang phối hợp hiệu quả, rõ trách nhiệm và thực chất hơn.
Với tinh thần đó, Báo Pháp Luật TP.HCM tổ chức tọa đàm ngày hôm nay với chủ đề: “Góp ý sửa đổi Luật An toàn thực phẩm: Chặn thực phẩm bẩn từ gốc”.
6 vấn đề trọng tâm cần giải pháp
Nhà báo Đinh Đức Thọ nhấn mạnh, là một cơ quan báo chí chuyên sâu về chính sách, pháp luật, trong nhiều năm qua, Báo Pháp Luật TP.HCM luôn xác định vai trò của mình không chỉ dừng lại ở phản ánh các vấn đề của đời sống xã hội, mà còn nỗ lực trở thành một diễn đàn phản biện, góp ý, hiến kế chính sách – nơi kết nối tiếng nói của nhà quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp, người dân để cùng góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật.
“Chúng tôi tin rằng, một chính sách tốt không chỉ được xây dựng trong phòng họp, mà cần được kiểm nghiệm bằng thực tiễn; được góp ý từ những người trực tiếp thực thi, trực tiếp chịu tác động và trực tiếp đang mỗi ngày đối diện với những khó khăn, bất cập của cuộc sống” – ông Thọ nói.
Theo đó, tọa đàm hôm nay vì thế không nhằm chỉ ra cái sai để phê phán, mà quan trọng hơn là cùng nhau tìm kiếm giải pháp. Không phải để nói rằng ai đang làm chưa tốt, mà để cùng đặt câu hỏi: Làm sao để người dân yên tâm hơn với bữa ăn mỗi ngày? Làm sao để doanh nghiệp làm đúng được bảo vệ? Làm sao để cơ quan quản lý có đủ công cụ pháp lý hiệu quả hơn? Và làm sao để luật sửa đổi lần này thật sự đi vào cuộc sống?
Từ tinh thần đó, Ban Tổ chức rất mong các đại biểu sẽ cùng trao đổi, góp ý sâu hơn vào một số vấn đề trọng tâm.
Thứ nhất, làm sao để luật sửa đổi chuyển mạnh hơn sang tư duy “chặn từ gốc” – kiểm soát theo chuỗi từ vùng nguyên liệu, sản xuất, chăn nuôi, giết mổ, chế biến, lưu thông đến bàn ăn.
Thứ hai, cơ chế phân công, phân cấp quản lý cần được thiết kế như thế nào để tránh chồng chéo nhưng vẫn bảo đảm hiệu lực thực thi?
Thứ ba, cần hoàn thiện ra sao đối với các quy định về truy xuất nguồn gốc, ứng dụng công nghệ, minh bạch chuỗi cung ứng để người dân thật sự có thể kiểm chứng.
Thứ tư, cần cơ chế gì để quản lý hiệu quả hơn thực phẩm kinh doanh trên nền tảng số, thương mại điện tử, mạng xã hội – những lĩnh vực đang phát triển rất nhanh nhưng cũng tiềm ẩn không ít rủi ro.
Thứ năm, hệ thống chế tài, hậu kiểm, kiểm soát rủi ro cần thay đổi như thế nào để vừa đủ sức răn đe, vừa không tạo gánh nặng hành chính không cần thiết.
Và cuối cùng, làm sao để luật sửa đổi không chỉ “siết chặt”, mà còn “khuyến khích đúng” – bảo vệ những doanh nghiệp làm ăn tử tế, đầu tư nghiêm túc vào chất lượng và an toàn thực phẩm.
Tạo lập không gian đối thoại chính sách đa chiều
Thông qua tọa đàm “Góp ý sửa đổi Luật An toàn thực phẩm: Chặn thực phẩm bẩn từ gốc”, Báo Pháp Luật TP.HCM kỳ vọng tạo lập một không gian đối thoại chính sách đa chiều, nơi các cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp và các bên liên quan cùng trao đổi thẳng thắn về những bất cập hiện nay cũng như đề xuất các giải pháp phù hợp.
Các nội dung trọng tâm được thảo luận tập trung vào nhiều vấn đề đang đặt ra cấp thiết trong công tác bảo đảm an toàn thực phẩm, gồm: kiểm soát thực phẩm theo chuỗi từ vùng nguyên liệu đến bàn ăn; cơ chế quản lý thống nhất, hạn chế chồng chéo; nâng cao hiệu quả truy xuất nguồn gốc; hoàn thiện cơ chế hậu kiểm; kiểm soát thực phẩm kinh doanh trên môi trường số; tăng cường chế tài đối với các hành vi vi phạm; đồng thời xây dựng các cơ chế khuyến khích và bảo vệ doanh nghiệp sản xuất – kinh doanh thực phẩm nghiêm túc, minh bạch.
Điểm nhấn quan trọng của tọa đàm là định hướng chuyển mạnh từ tư duy xử lý vi phạm sang tư duy phòng ngừa rủi ro, kiểm soát sớm và kiểm soát từ gốc – từ sản xuất, chăn nuôi, chế biến đến lưu thông, thay vì chỉ tập trung xử lý ở khâu cuối cùng khi sản phẩm đã hiện diện trên thị trường.
Thông qua chương trình, Ban Tổ chức kỳ vọng những góp ý, kiến nghị và hiến kế từ thực tiễn sẽ được lan tỏa rộng hơn, góp phần hỗ trợ các cơ quan có thẩm quyền trong quá trình sửa đổi Luật An toàn thực phẩm, hướng đến mục tiêu cao nhất là bảo vệ sức khỏe cộng đồng, nâng cao niềm tin của người tiêu dùng và xây dựng một môi trường thực phẩm an toàn, minh bạch, phát triển bền vững.
