(PLO)- Sau hơn một năm triển khai trùng tu, tu bổ, di tích Thành cổ Diên Khánh đã hoàn thành một số hạng mục, tuy nhiên dự án vẫn gặp khó khăn do vướng khâu giải phóng mặt bằng.
Tháng 12-2024, dự án tu bổ, tôn tạo Thành cổ Diên Khánh được Ban Quản lý dự án phát triển tỉnh Khánh Hòa (chủ đầu tư) triển khai. Dự án có tổng kinh phí gần 226 tỉ đồng từ tiền ngân sách và nguồn thu của Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa tỉnh Khánh Hòa. Các hạng mục chính của dự án, gồm tu bổ, phục hồi tuyến thành đất, phục hồi hộ thành hào, xây mới trạm bơm cấp nước, xây dựng lan can dọc đường bê tông trên kè, lát gạch tuyến thành đất, chỉnh trang, quét vôi các cổng thành, xây dựng tuyến đường theo ranh giới bảo vệ trong và các tiểu công viên. Sau hơn một năm triển khai, các hạng mục như hộ thành hào, trạm bơm, tuyến thành đất đoạn tiếp giáp hộ thành hào, xây cầu cổng Hậu và tôn tạo, chỉnh trang các cầu cổng Nam, Đông, Tây đang được thi công với khối lượng đạt hơn 30%. Theo chủ đầu tư, đến nay các hạng mục thi công bên ngoài tuyến thành đất như tu bổ, tôn tạo hộ thành hào; xây mới trạm bơm; sửa chữa đường bê tông theo ranh giới ngoài; xây cầu cổng Hậu và chỉnh trang các cầu cổng Nam, Đông, Tây đã đạt khoảng 85% khối lượng. Riêng các hạng mục tu bổ, phục hồi tuyến thành đất vẫn chưa thể triển khai đồng loạt do còn vướng mặt bằng các hộ dân tiếp giáp thành cổ chưa được di dời, khối lượng thực hiện mới đạt khoảng 35%.
Dù đã triển khai hơn một năm nay nhưng theo chủ đầu tư, hiện dự án vẫn đang gặp khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng. Hồi tháng 11-2025, trên địa bàn xã Diên Khánh xảy ra mưa lớn, kèm lũ lụt đã khiến công trình bị thiệt hại về trang thiết bị máy móc, vật tư, vật liệu và một số hạng mục bị hư hại đáng kể. Lãnh đạo Ban Quản lý dự án phát triển tỉnh Khánh Hòa cho biết để đẩy nhanh tiến độ cũng như đảm bảo dự án hoàn thiện đồng bộ, đơn vị đã tham mưu UBND tỉnh Khánh Hòa trình Bộ VH-TT&DL thẩm định các hạng mục bổ sung, làm cơ sở điều chỉnh dự án, bổ sung kinh phí giải phóng mặt bằng. Ban Quản lý dự án phát triển tỉnh Khánh Hòa cũng đề nghị UBND xã Diên Khánh vận động các hộ dân thuộc diện đền bù, giải tỏa, sớm phối hợp bàn giao mặt bằng.
Đồng thời, kiến nghị UBND xã Diên Khánh chỉ đạo Chi nhánh Phát triển quỹ đất khu vực Diên Khánh khẩn trương hoàn thành công tác di dời hạ tầng, bảo đảm điều kiện triển khai thi công và hoàn thành dự án đúng tiến độ đã được phê duyệt trong năm 2026. Thành cổ Diên Khánh là Di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia, nằm cách trung tâm Nha Trang khoảng 10 km về phía Tây. Công trình được xây dựng từ năm 1793, trải qua hơn 230 năm tồn tại, đến nay vẫn giữ được giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa và kiến trúc quân sự cổ. Dù được đầu tư tu bổ, phục hồi qua nhiều giai đoạn, tuy nhiên Thành cổ Diên Khánh vẫn chưa được hoàn chỉnh đồng bộ. Nhiều đoạn tuyến thành đất chưa được kết nối liên tục, hộ thành hào bị bồi lấp, thiếu đường đi dưới chân thành phía trong và vẫn còn các hộ dân sinh sống trong phạm vi khoanh vùng bảo vệ di tích.
Hồi tháng 5-2025, Bộ VH-TT&DL có văn bản gửi UBND tỉnh Khánh Hòa về việc chuẩn bị hồ sơ di tích quốc gia đặc biệt đối với di tích địa điểm Thành Diên Khánh.
Bộ VH-TT&DL thống nhất với UBND tỉnh Khánh Hòa về việc lập hồ sơ di tích địa điểm Thành Diên Khánh, xã Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa, để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt.
Về tên gọi, Bộ VH-TT&DL lưu ý tỉnh Khánh Hòa nghiên cứu, sử dụng tên thành Diên Khánh.
