TP.HCM: Xã 200.000 dân chỉ có 50 cán bộ, phường 50.000 dân lại có 70 người

Ngày 14-5, Đoàn kiểm tra, giám sát số 11 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã làm việc với Đảng ủy UBND TP.HCM về việc vận hành chính quyền địa phương hai cấp, thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị và mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026-2031 từ 10% trở lên.

Đoàn kiểm tra, giám sát có các Phó Trưởng Đoàn là ông Nguyễn Hồng Lĩnh, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương; bà Nguyễn Thanh Hải, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ, Môi trường của Quốc hội.

Về phía Đảng ủy UBND TP.HCM có ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP.HCM.

Theo báo cáo của Đảng ủy UBND TP.HCM, TP kiến nghị được trao quyền tự chủ trong việc xác định và giao biên chế cán bộ, công chức, viên chức hưởng lương từ ngân sách nhà nước thuộc phạm vi quản lý, trên cơ sở vị trí việc làm, quy mô dân số, khối lượng công việc, yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự và khả năng cân đối ngân sách của TP.

1 cán bộ phường xã phục vụ 780 người dân

Bà Phạm Thị Thanh Hiền, Giám đốc Sở Nội vụ TP.HCM, cho biết thực hiện Công văn 09 của Ban Chỉ đạo Trung ương về sắp xếp ĐVHC các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp của Chính phủ, việc phân bổ biên chế là tối đa 50 người đối với xã và tối đa 70 người đối với phường.

Tuy nhiên, việc này không phù hợp với TP.HCM – một TP đến gần 16 triệu dân, gồm 14 triệu dân thường trú và hơn 2 triệu dân lưu động. Bà dẫn chứng xã Đông Thạnh có hơn 191.000 dân, xã Bà Điểm 206.000 dân nhưng vẫn chỉ bố trí tối đa 50 biên chế, gây ra rất nhiều khó khăn.

Trong khi đó, một số phường khác trong TP.HCM chỉ đạt từ 121.000 đến 125.000 dân nhưng lại được bố trí tới 70 biên chế. “Chỉ cần làm một so sánh nội bộ giữa xã và phường tại TP.HCM đã thấy sự bất hợp lý về việc phân bổ biên chế” – bà Hiền nói.

Bà Hiền cho biết với số lượng biên chế phân bổ cho địa phương hiện nay, có thực trạng cán bộ phường xã quá tải, làm việc ngày đêm. Hiện nay, một cán bộ phường, xã giải quyết công việc cho 780 người dân, còn một cán bộ sở ngành giải quyết công việc cho gấp đôi số người dân đó. “Không chỉ phường, xã mà sở ngành cũng đang quá tải” – bà Hiền nói.

Theo bà Hiền, vừa qua TP đã thực hiện đề án giải quyết 50% số lượng cán bộ thừa – thiếu, trên tinh thần đưa cán bộ từ nơi thừa về nơi thiếu và biệt phái cán bộ sở, ngành về phường, xã. Trong đó, Sở Tài chính biệt phái 29 công chức nhận nhiệm vụ tài chính - kế toán tại phường xã, Sở Xây dựng biệt phái 512 công chức còn Sở QH-KT thành lập các đoàn rà soát quy hoạch các địa phương.

Bên cạnh đó, có 134 phường, xã đã thành lập ban quản lý dự án để thực hiện nhiệm vụ bồi thường giải phóng mặt bằng. Đồng thời, Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng có ban quản lý dự án cấp TP với 200 cán bộ để đồng hành cùng phường xã.

“Dự án trọng điểm ở đâu thì Ban này sẽ về phường, xã để thực hiện. Phường, xã không thực hiện nhiệm vụ đơn độc mà có sự giám sát của sở, ngành dưới sự chỉ đạo của thường trực UBND TP” – bà Hiền nhấn mạnh.

Liên quan đến bố trí biên chế theo Công văn 09, ông Dương Hồng Thắng, Chánh Văn phòng UBND TP.HCM, phân tích thêm phường Tân Định chỉ khoảng 50.000 người nhưng được giao 70 biên chế. Trong khi đó, các xã đông dân hơn nhiều lại chỉ có 50 biên chế. Sự chênh lệch này gây ra rất nhiều khó khăn trong khâu tổ chức thực hiện.

Ông Thắng cho biết TP.HCM đang nghiên cứu, đánh giá các tiêu chí từ xã lên phường nhằm nâng cấp xã thành phường, đảm bảo số lượng biên chế phù hợp. Tuy nhiên, dù dân số đã đảm bảo, các điều kiện về hạ tầng theo quy định như tỉ lệ cây xanh, tỉ lệ đường giao thông lại là những vướng mắc khi xét duyệt nâng cấp xã lên phường.

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, cho biết việc cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức dù có sự quyết liệt tập trung nhưng cần lộ trình dài hơi. Theo ông Cường, vừa qua Trung ương đã cho chủ trương tăng số lượng Phó Chủ tịch, tăng Phó trưởng phòng, TP.HCM đang tiến hành hướng dẫn thực hiện.

Song song đó, Trung ương cũng cho chủ trương phân loại đơn vị hành chính, TP đã hoàn thành và đang đề xuất sắp xếp một số địa phương từ cấp xã lên cấp phường để đáp ứng yêu cầu phát triển.

Bố trí cán bộ phải nhìn vào "CV"

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, ông Nguyễn Hồng Lĩnh, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Phó Trưởng Đoàn kiểm tra, giám sát, nhấn mạnh TP.HCM phải xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển mới, đặc biệt là cán bộ lãnh đạo quản lý, cán bộ công nghệ, dữ liệu, quy hoạch, tài chính và quản trị đô thị hiện đại.

Ông đề nghị phải vận dụng chuyển đổi số để thay thế bớt công đoạn thủ công của cán bộ, đồng thời phải bố trí lại nhân sự hợp lý. “Bố trí cán bộ phải nhìn vào ‘CV’ xem họ học gì, làm gì để bố trí chính xác. Bố trí đúng là mặc áo đỏ, sai là mặc áo vàng. Hiện nay áo vàng còn nhiều lắm. Phải cho ngồi đúng ghế thì mới thúc đẩy được công việc, còn nếu ngồi sai thì khó làm việc” – ông nói và cho rằng việc bố trí đúng ghế sẽ tạo sự tự tin cho đội ngũ cán bộ. Đồng thời, tạo động lực để cán bộ dù vất vả vẫn bám trụ và kiên cường thực hiện nhiệm vụ.

Ngoài ra, tăng cường công tác kiểm tra giám sát, kiểm soát quyền lực, siết chặt kỷ luật kỷ cương hành chính. Lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo đánh giá cán bộ và hiệu quả điều hành.

Đối với kiến nghị về mô hình đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt cấp cơ sở, ông Nguyễn Hồng Lĩnh đề nghị TP.HCM mạnh dạn đề xuất rõ hơn. Tuy nhiên cần xem xét lại số lượng biên chế. “50 người ở mô hình cũ với 50 người ở mô hình mới, cái nào hiệu quả hơn thì cho làm” – ông nói.

Phát biểu tiếp thu, ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP.HCM, cho biết TP xác định rõ, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sau sắp xếp đơn vị hành chính là nhiệm vụ rất lớn, phạm vi rộng, khối lượng công việc nhiều, yêu cầu cao, trong khi thực tiễn phát sinh nhiều vấn đề mới.

Tuy nhiên, TP quyết tâm tiếp tục ổn định tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.