TP.HCM đang bước vào giai đoạn phát triển mới, nơi đột phá thể chế được xác định là một trong ba trụ cột tạo nền tảng và bứt phá then chốt. Trong bối cảnh đó, kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội (ĐBQH) sắp tới mang theo nhiều kỳ vọng của cử tri TP.HCM về những đại diện am hiểu sâu sắc về công tác lập pháp và giám sát tư pháp.
Là một trong những ứng viên ứng cử ĐBQH khóa XVI công tác trong ngành tư pháp, ông Lê Văn Đông, Viện trưởng VKSND TP.HCM, đã dành cho báo Pháp Luật TP.HCM một cuộc trao đổi cởi mở về trách nhiệm của người đại diện cử tri, đặc biệt là nỗ lực để pháp luật trở thành “tấm khiên” bảo vệ người dân nói chung và người yếu thế nói riêng.
Hoàn thiện pháp luật để “không ai bị bỏ lại phía sau”
. Phóng viên: Lần đầu ứng cử ĐBQH với gần 30 năm kinh nghiệm trong ngành tư pháp, ông sẽ phát huy điều này thế nào để làm tròn trọng trách đại diện tiếng nói cho cử tri, nhất là những người yếu thế?
+ Ông Lê Văn Đông: Gần 30 năm công tác trong ngành kiểm sát nhân dân với nhiều vị trí công tác khác nhau đã giúp tôi tích lũy được nhiều kinh nghiệm, nhìn nhận được những điểm chưa phù hợp của pháp luật. Nếu được tín nhiệm trở thành ĐBQH, tôi sẽ có thêm điều kiện để tham gia vào công tác xây dựng, hoàn thiện pháp luật nhằm đảm bảo pháp luật được ban hành có tính thực tiễn cao, nhanh chóng đi vào cuộc sống, phục vụ có hiệu quả vào sự phát triển kinh tế - xã hội của cả nước nói chung, TP.HCM nói riêng.
Tôi luôn tâm niệm phải nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân TP, nhất là những người yếu thế trên tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau”.
Do đó, với vai trò là Thành ủy viên, viện trưởng VKSND TP.HCM, tôi sẽ cùng Đảng ủy, lãnh đạo VKSND TP quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo để đơn vị luôn đi đầu và đạt kết quả cao nhất trong tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết 205/2025 của QH và Chỉ thị 06 của Ban Thường vụ Thành ủy TP về thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương và bảo vệ lợi ích công trên địa bàn TP.
. Người dân trên địa bàn TP đã được bảo vệ ra sao từ chế định tại Nghị quyết 205 mà ông vừa đề cập?
+ Kể từ thời điểm Nghị quyết 205 có hiệu lực (ngày 1-1-2026), thông qua hoạt động kiểm sát, VKSND hai cấp TP đã chủ động nắm bắt, xác minh thông tin các trường hợp chưa được cấp giấy tờ tùy thân. Từ đó, phối hợp với UBND các phường, xã thực hiện việc cấp giấy khai sinh, căn cước cho gần 50 trường hợp.
Chúng tôi cũng đã thụ lý, kiểm tra, xác minh để làm căn cứ khởi kiện bảo vệ quyền dân sự 11 vụ việc liên quan đến trẻ em. Đây là minh chứng rõ nét cho thấy Nghị quyết 205 đã đi vào thực tiễn, trở thành công cụ pháp lý quan trọng giúp VKS thực hiện tốt hơn sứ mệnh “bảo vệ pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền công dân”, đồng thời góp phần củng cố niềm tin của người dân đối với các cơ quan tư pháp nói chung và ngành kiểm sát nhân dân nói riêng.
“Không có vùng cấm” nhưng cũng không hình sự hóa quan hệ dân sự, kinh tế
. TP.HCM đang hướng đến mục tiêu trở thành TP toàn cầu, văn minh, hiện đại, nghĩa tình. Ông nhìn nhận thế nào về bài toán đảm bảo an ninh trật tự và phòng, chống tham nhũng để phục vụ sự phát triển chung?
+ Tôi nhận thức sâu sắc đó không chỉ là định hướng phát triển chiến lược của Đảng và Nhà nước mà còn là nguyện vọng chính đáng của người dân. Một TP toàn cầu, văn minh, hiện đại, nghĩa tình không chỉ được đo đếm bằng quy mô kinh tế mà còn phải đo bằng nhiều yếu tố khác như môi trường, chất lượng sống…
Trên tinh thần đó, tôi sẽ cùng với tập thể VKSND hai cấp chủ động phối hợp với các cơ quan trong hệ thống chính trị, nhất là các cơ quan tư pháp thực hiện tốt công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, góp phần đảm bảo an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn TP; phối hợp giải quyết nghiêm minh, có hiệu quả các vụ án kinh tế, tham nhũng, chức vụ với phương châm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” và tính nhân văn theo chủ trương của Đảng, của Nhà nước, đảm bảo thu hồi tối đa tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt cho Nhà nước.
Đặc biệt, chúng tôi sẽ luôn chủ động, tích cực, quyết liệt trong công tác đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm nói chung và tội phạm ma túy nói riêng nhằm xây dựng TP.HCM trở thành TP không ma túy vào năm 2030.
. Cử tri thường đặt kỳ vọng rất lớn vào các ĐBQH công tác trong ngành tư pháp. Nếu trúng cử, đâu sẽ là những vấn đề ông đặt trọng tâm trong công tác giám sát?
+ Giám sát là hoạt động rất quan trọng của người ĐBQH. Nếu trúng cử, tôi cam kết sẽ thực hiện công tác này hiệu quả; tham gia đầy đủ các hoạt động giám sát theo kế hoạch.
Với chức năng nhiệm vụ được giao, tôi sẽ tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tăng cường và nâng cao chất lượng công tác kiểm sát trên tất cả lĩnh vực công tác của VKSND hai cấp TP. Chủ động phối hợp với các cơ quan, cá nhân có thẩm quyền trong công tác phối hợp giám sát các chuyên đề, giám sát việc thi hành pháp luật và giám sát việc giải quyết những vấn đề nổi cộm, các vụ việc khiếu kiện phức tạp, kéo dài. Qua đó, góp phần giữ vững kỷ cương, kỷ luật, hoàn thiện việc xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam.
. Đâu là thông điệp quan trọng và lời cam kết mạnh mẽ mà ông muốn gửi gắm đến cử tri TP.HCM?
+ Với mục tiêu chung sức, đồng lòng, hành động mạnh mẽ cùng với Đảng bộ, chính quyền và người dân trong việc xây dựng TP.HCM trở thành TP toàn cầu, văn minh, hiện đại, nghĩa tình và nâng cao chất lượng sống của người dân, tôi sẽ cùng tập thể lãnh đạo VKSND TP thực hiện tốt các nhiệm vụ trọng tâm đã đề ra.
Cụ thể, thực hiện tốt công tác giáo dục tư tưởng, đạo đức, chính trị và nâng cao chuyên môn cho đội ngũ công chức, nhất là đội ngũ công chức thực hiện nhiệm vụ thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự bảo vệ người yếu thế, lợi ích công; đảm bảo đội ngũ “vững về chính trị, giỏi về nghiệp vụ, tinh thông về pháp luật, công tâm và bản lĩnh, kỹ cương và trách nhiệm”.
Đồng thời, chủ động phối hợp với các cơ quan tư pháp trên địa bàn tập trung đấu tranh, giải quyết có hiệu quả với các loại tội phạm, đảm bảo việc giải quyết đúng yêu cầu về “chính trị - pháp luật và nghiệp vụ”; thực hiện tốt công tác chống oan, sai, chống bỏ lọt tội phạm và người phạm tội, không hình sự hóa các quan hệ kinh tế, dân sự, hành chính và ngược lại.
Còn với tư cách là người ứng cử ĐBQH, nếu trúng cử, tôi sẽ là cầu nối trong việc truyền tải ý kiến, nguyện vọng chính đáng của người dân đến QH và các cơ quan có thẩm quyền. Ngoài ra, tôi sẽ thường xuyên tiếp xúc, lắng nghe, đề ra những giải pháp nhằm kiến nghị đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết dứt điểm những nội dung mà cử tri quan tâm.
Trên tinh thần “Tận tâm lắng nghe - Hành động mạnh mẽ - Giải quyết thỏa đáng”, tôi sẽ mang tâm huyết của người đảng viên, cán bộ kiểm sát góp phần xây dựng một hệ thống pháp luật công bằng, bảo vệ vững chắc quyền lợi của nhân dân, để mỗi người dân đều cảm thấy an tâm và tự hào khi sống tại TP mang tên Bác.
. Xin cảm ơn ông.•
Nâng cao chất lượng truyền thông chính sách
Cử tri chúng tôi đặt nhiều kỳ vọng vào các ứng viên ĐBQH không chỉ ở năng lực chuyên môn, mà còn ở khả năng kết nối, truyền tải chính sách đến người dân một cách rõ ràng, dễ hiểu.
Cử tri Trần Xuân Tiến.
ĐBQH phải là cầu nối đưa chính sách đến với thực tiễn đời sống. Cử tri kỳ vọng các ứng viên thể hiện được tinh thần minh bạch, sẵn sàng đối thoại cũng như chủ động chia sẻ thông tin về quá trình xây dựng, sửa đổi luật pháp.
Khi người dân được giải thích đầy đủ về mục tiêu, ý nghĩa và tác động của chính sách, tinh thần đồng thuận xã hội sẽ được củng cố vững chắc hơn.
Trong kỷ nguyên số, ĐBQH cần có tư duy truyền thông hiện đại. Đó là sử dụng hiệu quả các kênh báo chí và cả các nền tảng số để tương tác với cử tri, lắng nghe phản hồi, để từ đó kịp thời giải đáp những vấn đề được quan tâm. Khi luật pháp được hiểu đúng và được truyền đạt một cách gần gũi, niềm tin xã hội sẽ được bồi đắp, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững.
Cử tri TRẦN XUÂN TIẾN, giảng viên Trường ĐH Văn Hiến
TRẦN MINH ghi
