“Xe của doanh nghiệp vận tải nhưng khi giao cho tài xế lái trên đường thì khó quản lý họ được. Chỉ khi nào giao hàng xong, tài xế đưa xe về bãi thì tụi tôi mới yên tâm chứ xe còn lăn bánh là còn phập phồng lo lắng…” - ông Đoàn Minh Thành, chủ Doanh nghiệp Vận tải Minh Thành, bộc bạch.
Bằng lái xe: Thật giả lẫn lộn
Giữa năm 2011, tài xế Khanh báo với chủ Doanh nghiệp Vận tải Đặng Tiến là xe đang chạy trên đường thì bị CSGT chặn dừng kiểm tra rồi yêu cầu “chung 1 chai” (1 triệu đồng), do không đủ tiền nên bị đưa xe về trụ sở. Chủ Doanh nghiệp Đặng Tiến tức tốc tìm hiểu và được biết do tài xế Khanh không xuất trình bằng lái (vì sợ bị phát hiện bằng lái giả) nên CSGT mới giữ xe chứ không có việc vòi vĩnh như tài xế nói.
Chủ nhiều doanh nghiệp vận tải cho hay trường hợp nêu trên vẫn thường xuyên diễn ra, gây thiệt hại không ít cho doanh nghiệp (do xe bị giữ nên không giao hàng đúng hẹn, phải bồi thường). Theo ông Lương Hoàng Trung, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải hàng hóa TP.HCM, khi tuyển dụng, chủ doanh nghiệp chỉ cầm trên tay giấy phép lái xe và hồ sơ xin việc của tài xế. Còn làm sao biết bằng lái, hồ sơ thật hay giả là chuyện không dễ dàng.
Bà Ngô Mỹ Lệ, chủ Doanh nghiệp Vận tải 116, chia sẻ kinh nghiệm: Khi tuyển dụng tài xế mới, chúng tôi gửi công văn đến Sở GTVT nơi tài xế thi bằng lái để nhờ xác minh. Sau khi nhận được công văn trả lời tài xế đó có hồ sơ và thi đạt kết quả, chúng tôi mới tuyển dụng. Chứ tuyển nhầm tài xế sử dụng bằng lái giả thì doanh nghiệp tán gia bại sản có ngày!

Vụ tai nạn làm chết bốn người ở thị xã Thủ Dầu Một (tỉnh Bình Dương). Ảnh: TRUNG DUNG

Trang web của Hiệp hội Vận tải hàng hóa TP.HCM thường xuyên đăng tải các tài xế vi phạm. Ảnh: TRUNG DUNG
Lái ẩu, gây tai nạn
Lúc 13 giờ 50 ngày 9-2-2011, tài xế Nguyễn Thành Trung (Cần Giờ, TP.HCM) điều khiển xe container 57L-3522 của HTX Đại Thành chạy từ hướng Bình Phước về thị xã Thủ Dầu Một. Khi đến khúc cua ở cầu Phước Hòa, tài xế Trung vẫn phóng với tốc độ trên 80 km/giờ. Cùng lúc, anh Đỗ Việt Dũng chở chị Nguyễn Thị Thúy Hồng và chị Đặng Thị Thành (quê Trà Vinh) chở con chạy xe máy cùng chiều, khi nghe tiếng xe container gầm rú phía sau thì đã muộn. Tài xế Trung hoảng hồn thắng gấp ở tốc độ cao khiến xe container lật ngang, cả bốn người cùng hai xe máy bị đè bẹp…
Ông Đoàn Văn Năm, chủ Doanh nghiệp Vận tải Nam Hương, phân tích: Nguyên nhân tai nạn là do tài xế thiếu kinh nghiệm, không xử lý được tình huống mà lại chạy tốc độ cao. Đoạn đường đó hơi xuống dốc, tài xế chạy với tốc độ 80 km/giờ thấy có người đi cùng chiều cuống lên vội thắng gấp, lại vừa bẻ tay lái nên xe lật liền. Trường hợp này, tài xế chạy tốc độ 40-50 km/giờ, rà thắng từ từ thì không thể xảy ra tai nạn.
Trưa 10-5-2010, anh Trần Văn Lành, nhân viên điều độ Công ty Vận tải Minh Thành, đang đứng phía sau xe đầu kéo để kiểm hàng hóa trước khi xe rời cảng Khánh Hội, quận 4. Bất ngờ, tài xế Nguyễn Văn Hòa (Công ty Minh Thành) lên cabin nổ máy lùi xe khiến anh Lành không kịp trở tay… Khi tài xế Hòa dừng xe thì mọi việc đã quá muộn. Theo Công an quận 4, nguyên nhân gây tai nạn do tài xế Hòa lùi xe ở khu vực khuất tầm nhìn nhưng không có lơ xe, khi lùi lại phần thân sau của xe đã húc mạnh làm nạn nhân té ngã, sau đó cán lên nạn nhân.
Theo ông Đoàn Minh Thành, sở dĩ có những vụ tai nạn như trên là do tài xế quá yếu kém về kỹ năng lái xe. “Bằng lái thật giả có thể nhờ Sở GTVT xác minh nhưng ai có thể xác minh được tình trạng học giả - bằng lái thật? Doanh nghiệp vận tải làm sao biết tài xế có học thật, thi thật hay từ phụ xe lên học vài buổi rồi “chạy” lấy bằng? Đã có không ít tai nạn xảy ra do tài xế học giả, kỹ năng hành nghề kém nhưng lại có bằng thật!” - ông Thành nói.
“Nhiều tài xế có bằng dấu C đến doanh nghiệp xin việc nhưng khi tôi hỏi về tính năng của xe, ý nghĩa biển báo cơ bản trên đường, họ đều ú ớ. Do không nắm được tính năng của xe, luật lệ nên họ mới lái ẩu. Họ chỉ biết nổ máy và lưu thông trên đường, xe có bao nhiêu ga chạy bấy nhiêu nên gây tai nạn là chuyện khó tránh khỏi…” - ông Thành bình luận.
Cấp đổi bằng lái: Quá thoáng
Ông Lương Hoàng Trung, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải hàng hóa TP.HCM, nhận định: Hiện nay, việc cấp đổi bằng lái quá thoáng. Hết thời hạn, tài xế tự làm đơn xin cấp đổi bằng lái mà không cần doanh nghiệp vận tải xác nhận. Điều này dẫn đến khi có bằng lái xe, tài xế hành nghề hoặc không hành nghề cũng được, thậm chí có tì vết trong quá trình hành nghề vẫn được cơ quan chức năng cấp đổi.
Để giải quyết tình trạng này, ông Trung kiến nghị: Những trường hợp có bằng lái để sử dụng xe cá nhân thì có thể tự làm đơn xin cấp đổi. Còn nếu đã tham gia vào nghề nghiệp vận tải, ngành kinh doanh có điều kiện, tài xế có những quy chuẩn phải đáp ứng. Dù có bằng lái nhưng sau một thời gian không đáp ứng yêu cầu, tài xế sẽ không được cấp chứng chỉ để hành nghề vận tải.
Ông Thái Văn Chung, Tổng Thư ký Hiệp hội Vận tải hàng hóa TP.HCM, nói thêm: Trang web của hiệp hội luôn đăng tải danh sách những tài xế có thành tích tốt và danh sách những tài xế vi phạm kỷ luật, trộm cắp tài sản doanh nghiệp bị sa thải để các doanh nghiệp vận tải cân nhắc khi tuyển dụng.
TRUNG DUNG