Theo số liệu nghiên cứu mới đây của phòng Quản lý chất thải rắn, Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) TP.HCM, mỗi ngày TP thải ra 7.000 tấn rác thải các loại. Trong đó, túi nylon chiếm tỉ lệ 5%-7% tổng lượng rác thải tại các bãi rác, tương đương 35-40 tấn.
Thói quen khó đổi
Tuy nhiên, con số trên mới chỉ là khối lượng túi nylon có mặt tại bãi rác, chưa tính đến số bị bỏ bừa bãi xuống các cống, ao hồ, kênh rạch... “Tác hại lâu dài của túi nylon với môi trường là vô cùng lớn. Vì thế cần phải có biện pháp thay thế túi nylon càng sớm càng tốt” - Giám đốc Quỹ Tái chế chất thải (TCCT) TP - Tiến sĩ Lê Văn Khoa nhấn mạnh.
Cũng theo ông Khoa, khoảng ba năm trở lại đây, TP đã có nhiều phong trào vận động, kêu gọi người dân hạn chế sử dụng túi nylon, góp phần bảo vệ môi trường nhưng kết quả đạt được vẫn còn rất hạn chế. Theo kết quả khảo sát của Quỹ TCCT, tỉ lệ người dân tán thành việc triển khai chương trình giảm thiểu sử dụng túi nylon của TP là 71% nhưng việc thực hiện lại không đạt được con số mơ ước đó. Ông Khoa giải thích: “Đó chính là do thói quen bấy lâu nay của người dân”.
Theo tìm hiểu của phóng viên tại chợ Bình Tây (quận 5) và chợ Bà Chiểu (quận Bình Thạnh), mỗi ngày trung bình một tiểu thương bán lẻ sử dụng 100-300 túi nylon các cỡ để bao gói hàng hóa. Những ngày lễ, tết, số lượng túi nylon phát ra phải nhiều gấp đôi, thậm chí gấp ba ngày thường. “Về việc hạn chế sử dụng túi nylon tôi cũng nghe nhiều qua tivi, báo chí, đi trên đường cũng thấy băng rôn tuyên truyền. Nhưng nếu giờ bỏ túi nylon thì biết dùng gì để đựng hàng cho khách” - chị Nguyễn Thị Hải Hậu, tiểu thương chợ Bình Tây, thắc mắc.
Mặc dù nhiều người vẫn mang giỏ khi đi chợ, túi môi trường khi tới siêu thị nhưng mỗi món hàng nhỏ từ cái kim, sợi chỉ cho tới bó rau, con cá… đều phải bọc riêng bởi một chiếc túi nylon vì không thể để lẫn thịt cá với vải vóc, quần áo. Lâu dần thành quen, không ít người đi mua sắm chỉ đi tay không, khi về xách theo một mớ lỉnh kỉnh những túi nylon to nhỏ. Theo Quỹ TCCT, đáng lưu ý là có tới 68% người tiêu dùng cho rằng “không cần mang theo túi, giỏ xách vì người bán phát miễn phí túi nylon”.
Đa số người dân vẫn có thói quen sử dụng túi nylon. Ảnh: HTD
Túi thân thiện với môi trường: Chưa phổ biến
Để hạn chế và dần tiến tới thay thế túi nylon, có rất nhiều doanh nghiệp tại TP đã mạnh dạn đầu tư công nghệ sản xuất các loại túi thân thiện với môi trường (gọi tắt là túi môi trường).
Năm 2005, Công ty Cổ phần Văn hóa Tân Bình đã đầu tư sản xuất bao bì nhựa tự hủy, tiếp đến năm 2008 Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Phúc Lê Gia cho ra đời sản phẩm túi vải dùng nhiều lần, túi giấy và túi nylon tự hủy. Các loại túi này đều tự tiêu hủy trong vòng 2-3 năm thay vì hàng trăm năm như túi nylon, rất thân thiện với môi trường.
Tuy nhiên, theo đại diện Công ty Cổ phần Văn hóa Tân Bình, sản phẩm túi môi trường do công ty sản xuất không được tiêu thụ mạnh ở thị trường trong nước mà chủ yếu xuất khẩu ra thị trường nước ngoài như Đức, Ý (chiếm hơn 80%). “Giá thành của những chiếc túi tự hủy này chỉ nhỉnh hơn giá túi nylon 15% nhưng qua thăm dò, chúng tôi thấy người tiêu dùng chưa tha thiết lắm” - vị này cho biết.
Ông Lê Lộc, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Phúc Lê Gia, cho hay sản phẩm túi môi trường của công ty hiện cũng đang tìm chỗ đứng tại thị trường trong nước, còn phần lớn sản phẩm làm ra vẫn là xuất khẩu qua Úc và Mỹ. “Các siêu thị mới đầu đều có vẻ rất quan tâm tới túi môi trường nhưng không hiểu sao cho tới giờ họ cứ nhãng dần ra. Có lẽ bởi giá thành túi này đắt hơn túi nylon nên sẽ ít nhiều ảnh hưởng tới lợi nhuận của siêu thị” - ông Lộc nói.
Nhằm sản xuất túi môi trường đạt tiêu chuẩn quốc tế để có thể xuất khẩu, các công ty này đều phải tự bỏ tiền túi hoặc đi vay ngân hàng để đổi mới công nghệ mặc dù trước đó họ được biết sẽ được vay với lãi suất hỗ trợ từ Quỹ TCCT. Ông Lộc trần tình: “Chúng tôi được nghe phổ biến chính sách đó từ TP mấy năm rồi nhưng đến nay vẫn chưa được vay để đầu tư chuyển đổi công nghệ. Song việc làm ăn là của mình, chúng tôi phải xoay mọi cách để đầu tư sớm chứ cứ chờ TP mãi sao được”.
THU HƯƠNG
