Thưa bác sĩ, tôi bị viêm da cơ địa, da rất khô và dễ ngứa. Xin bác sĩ hướng dẫn cách tắm và dưỡng ẩm thế nào cho đúng để giúp da đỡ kích ứng, mau phục hồi?
Trả lời
Chăm sóc da đóng vai trò thiết yếu trong quá trình phục hồi hàng rào bảo vệ da ở bệnh nhân viêm da cơ địa. Theo khuyến cáo của Viện Hàn lâm Da liễu Hoa Kỳ, kế hoạch chăm sóc da ở người bệnh, đặc biệt trong các trường hợp nặng, thường bao gồm tắm đúng cách và dưỡng ẩm tích cực.
Tắm đúng cách có thể mang lại nhiều lợi ích cho làn da, bao gồm:
- Cấp ẩm cho làn da khô nghiêm trọng
- Loại bỏ vảy tiết và mài trên bề mặt da
- Loại bỏ các vi hạt, dị nguyên hoặc chất kích ứng bám trên da
- Ở những bệnh nhân có nhiễm trùng da tái phát, bác sĩ có thể chỉ định tắm với dung dịch pha loãng chứa sodium hypochlorite (bleach bath). Việc thêm một lượng nhỏ dung dịch này vào nước tắm giúp giảm mật độ vi khuẩn trên da. Tuy nhiên, phương pháp này cần được thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ.
Để hạn chế kích ứng và hỗ trợ phục hồi da, cần lưu ý một số nguyên tắc khi tắm:
- Tắm bồn hoặc tắm vòi sen bằng nước ấm (khoảng 37–40°C) trong khoảng 5-10 phút.
- Không nên dùng nước nóng vì có thể làm da khô hơn.
- Không tắm quá lâu, vì có thể làm mất lớp bảo vệ tự nhiên của da.
- Sử dụng xà phòng hoặc sữa tắm dịu nhẹ, giàu dưỡng ẩm, dành cho da nhạy cảm.
- Tránh các sản phẩm khử mùi hoặc tẩy tế bào chết mạnh.
- Tắm nhẹ nhàng bằng tay, tránh dùng bông tắm, miếng chà xát hoặc khăn thô vì có thể gây kích ứng và làm bệnh bùng phát.
- Tráng sạch xà phòng hoặc sữa tắm nhẹ nhàng nhưng kỹ lưỡng.
- Lau khô da bằng khăn mềm (chất liệu cotton) theo cách thấm nhẹ, không chà xát.
- Nên để da còn hơi ẩm sau khi tắm.
- Thoa kem dưỡng ẩm trong vòng 3–5 phút sau khi tắm để khóa ẩm, hạn chế mất nước qua da.
Dưỡng ẩm là bước quan trọng trong kiểm soát viêm da cơ địa, giúp:
- Giữ nước trong da.
- Phục hồi hàng rào bảo vệ da.
- Hạn chế mất nước qua da.
- Giảm sự xâm nhập của các yếu tố kích thích từ môi trường.
Nhiều nghiên cứu cho thấy thoa kem dưỡng ẩm trong vòng 3 phút sau khi tắm và lặp lại nhiều lần trong ngày có thể:
- Giảm khô da nghiêm trọng
- Giảm ngứa và các triệu chứng khó chịu
- Giảm đỏ và phù nề
- Hỗ trợ làm lành các vết nứt da
- Ngăn ngừa tình trạng dày da (lichen hóa) Việc dưỡng ẩm thường xuyên còn giúp giảm mức độ nặng của bệnh và giảm nhu cầu sử dụng thuốc.
Lưu ý khi lựa chọn sản phẩm dưỡng ẩm
Hương liệu là một trong những yếu tố có thể khởi phát hoặc làm nặng thêm các đợt bùng phát viêm da cơ địa. Vì vậy, người bị tình trạng này nên ưu tiên các sản phẩm ghi rõ “fragrance-free” (không chứa hương liệu).
Cần lưu ý rằng sản phẩm ghi unscented” (không mùi) không đồng nghĩa với việc không chứa hương liệu. Ngoài ra, trước khi sử dụng sản phẩm mới, nên thử phản ứng trên da để kiểm tra khả năng dung nạp: Thoa một lượng sản phẩm bằng kích thước đồng xu lên mặt trong cẳng tay. Thực hiện mỗi ngày trong 7–10 ngày. Nếu sau thời gian này da không xuất hiện đỏ, ngứa, rát hoặc tổn thương, có thể cân nhắc sử dụng trên diện rộng.
Do trên thị trường có nhiều sản phẩm dưỡng ẩm khác nhau, bác sĩ da liễu có thể tư vấn lựa chọn sản phẩm phù hợp, hiệu quả và ít nguy cơ gây kích ứng.
BS CKI Lê Cao Trí - Trung tâm Da - U máu, Bệnh viện Đại học Y dược cơ sở 3t
