Chi phí công chứng ngoài trụ sở: Cao, thấp vô chừng

Theo Luật Công chứng, việc công chứng phải được thực hiện tại trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng, trừ trường hợp người yêu cầu công chứng có lý do chính đáng không thể đến trụ sở tổ chức hành nghề công chứng được. Tuy nhiên, mức chi phí công chứng ngoài trụ sở mà các văn phòng công chứng (VPCC) thu đang có độ chênh lệch khá lớn và cao hơn rất nhiều so với mức thu của phòng công chứng nhà nước.

Công - tư chênh lệch cả triệu đồng

Trong vai người nhà một bệnh nhân không thể đi lại được có nhu cầu công chứng di chúc tại nhà, chúng tôi đã liên lạc với một số VPCC để hỏi về chi phí công chứng ngoài trụ sở. Đầu tiên, chúng tôi liên hệ một VPCC tại Gò Vấp. Khi chúng tôi cho biết địa chỉ nhà gần Khu công nghiệp Tân Bình (phường Tây Thạnh, quận Tân Phú), cán bộ ở đây nói nếu họ đến nhà thì chỉ riêng chi phí công chứng tại nhà là 500.000 đồng. Ngoài ra, phí công chứng và thù lao soạn thảo, đánh máy hồ sơ là 150.000 đồng nữa, tổng cộng 650.000 đồng.

Cán bộ Phòng Công chứng số 5 TP.HCM đang lấy dấu vân tay của người yêu cầu công chứng. Ảnh: ÁI PHƯƠNG

Tưởng là đắt, chúng tôi liên hệ với một VPCC khác có trụ sở tại quận 1 để so sánh. Nơi đây bảo từ chỗ họ tới Khu công nghiệp Tân Bình xa lắm, nên chỉ riêng chi phí công chứng tại nhà là 2 triệu đồng, còn phí công chứng di chúc và các khoản thù lao soạn thảo hợp đồng là 300.000 đồng nữa. Vậy là nơi đây đưa ra giá cao gấp bốn lần nơi đầu tiên. Chúng tôi liên hệ một vài VPCC khác ở quận 2, quận 3 thì giá mỗi nơi cũng mỗi khác, từ 700.000 đồng đến 1,5 triệu đồng…

Trong khi các VPCC được tự định đoạt mức thù lao và chi phí thì các phòng công chứng nhà nước tại TP.HCM vẫn đang áp dụng biểu mức thu phí dịch vụ theo Quyết định 228/2004 của UBND TP.HCM. Theo đó, khi thực hiện công chứng tại nhà, mức thu sẽ được tính căn cứ theo khoảng cách xa gần. Dưới 10 km: 50.000 đồng/lần đi, 10-30 km: 100.000 đồng/lần đi, từ 30 km trở lên: 200.000 đồng/lần đi.

Bên cạnh đó, các phòng công chứng cũng không được tùy tiện thu thù lao công chứng mà phải thu theo Quyết định 228/2004 của UBND TP.HCM. Chẳng hạn, đánh máy hợp đồng mua bán nhà: 30.000 đồng/bộ, soạn thảo văn bản: từ 20.000 đồng đến 40.000 đồng/văn bản... Giả sử nhờ một phòng công chứng nhà nước đến nhà công chứng di chúc, tổng cộng các loại phí và chi phí phải trả cao nhất chưa đến 400.000 đồng, trong khi nhờ các VPCC thì số tiền phải trả rất vô chừng.

Người dân phải biết tự lựa chọn

Một trưởng phòng công chứng cho rằng nếu thù lao công chứng và các chi phí khác được quy định thống nhất cho các tổ chức hành nghề công chứng thì thuận tiện hơn cho người dân. Nếu không quy định một mức thu thống nhất thì ít nhất cũng nên đặt ra mức trần. “Để các tổ chức hành nghề công chứng cạnh tranh nhau bằng thái độ, tinh thần và chất lượng phục vụ thì hay hơn việc cạnh tranh về giá” - vị này bày tỏ.

Tuy nhiên, theo ông Trần Văn Bảy, Trưởng phòng Bổ trợ tư pháp - Sở Tư pháp TP.HCM, nếu làm như vậy là trái với Luật Công chứng. Luật được xây dựng theo hướng mở: Nhà nước chỉ quy định mức phí công chứng, còn các loại chi phí, thù lao thì không can thiệp. “Tùy từng trường hợp mà khách hàng có nhiều yêu cầu rất đa dạng và rất khác nhau, do đó khó ấn định một mức thù lao cụ thể. Ở góc độ quản lý, chúng tôi thường xuyên tổ chức kiểm tra, thanh tra xem các VPCC có niêm yết mức thù lao và có thu đúng mức đã niêm yết không, chứ không thể áp đặt ra mức trần” - ông Bảy nói.

Về việc tại sao các phòng công chứng nhà nước có thể thống nhất mức thu theo Quyết định 228/2004 mà lại không thể áp dụng mức chi phí trần cho các VPCC, ông Bảy cho rằng ở góc độ nào đó, các phòng công chứng nhà nước mang tính chất phục vụ nhân dân nên không thể so sánh được. Hơn nữa, nếu các VPCC đưa ra mức thu quá cao thì khách hàng sẽ tự bỏ đi nơi khác.

Như vậy, khi có yêu cầu công chứng tại nhà, chính mỗi người dân phải tự tìm hiểu mức chi phí để lựa chọn, tránh bị “hớ”.

ÁI PHƯƠNG