Chính quyền hành động quyết liệt, có trọng tâm - trọng điểm

TP.HCM đang đứng trước ngưỡng cửa của một kỷ nguyên mới trong phát triển đô thị. Sự kết hợp giữa mạng lưới metro với mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) và chiến lược chuyển đổi các khu “đất vàng” thành công viên cây xanh đang vẽ nên hình hài của một siêu đô thị bền vững.

Qua góc nhìn của các chuyên gia kinh tế, quy hoạch và quản lý hạ tầng, bức tranh về một TP liên kết vùng chặt chẽ, vận hành thông minh và có sức cạnh tranh quốc tế đang dần hiện hữu rõ nét.

PGS-TS VŨ TUẤN HƯNG, Viện trưởng Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam):

Lãnh đạo TP.HCM đã hành động vì người dân, vì TP

Thời gian qua, TP.HCM đã có nhiều khởi sắc với hào khí phát triển mạnh mẽ, tạo động lực, khí thế hân hoan, phấn khởi vui tươi trong mọi tầng lớp nhân dân. Nhiều dự án lớn, các tuyến giao thông quan trọng vành đai, các tuyến metro tạo đà kết nối được đẩy mạnh.

Đặc biệt dịp xuân Bính Ngọ, TP.HCM đã có chỉ đạo quyết liệt khơi thông nhiều dự án treo, khu đất trống để xây dựng công viên phục vụ người dân và tạo cảnh quan đô thị của một siêu đô thị TPHCM.

Theo tôi, kết quả này có được chính là nhờ sự vào cuộc quyết liệt của lãnh đạo Thành ủy, HĐND, UBND TP.

Có thể nói lãnh đạo TP và đặc biệt các đồng chí lãnh đạo cao nhất đã rất quyết tâm chính trị, với tâm thế và tâm nguyện hành động vì người dân, vì TP.HCM đã tạo ra những kết quả vượt trội. Kết quả bước đầu nhưng quan trọng này sẽ tạo đà thuận lợi cho TP trong thời gian tới.

TP.HCM cũng được Quốc hội thông qua Nghị quyết 260/2025/QH15, với các cơ chế đặc thù vượt trội, nổi bật là thành lập khu thương mại tự do (Free Trade Zone), quy hoạch đô thị mới và phân cấp tài chính nhằm tạo động lực bứt phá cho TP. Từ góc độ thể chế, đây là một trong những nội dung quan trọng để TP thúc đẩy sự phát triển thuận lợi hơn.

Bản thân lãnh đạo TP.HCM rất chủ động từ đề xuất, chuẩn bị các kế hoạch để triển khai công việc khi nghị quyết được thông qua. Từ khung thể chế và sự chủ động này, TP đã có nhiều tín hiệu cụ thể, nhiều dự án, công trình... đã được khơi thông, thúc đẩy triển khai quyết liệt để khả thi và hiệu quả.

Tôi hoàn toàn tin tưởng rằng các dự án còn bất cập và còn nhiều hơn nữa các dự án, công trình mới như các tuyến metro, cầu, đường cao tốc, đường kết nối mới và các cơ sở hạ tầng phát triển khác sẽ được triển khai đồng bộ, chỉnh thể và khả thi.

Trong thời gian tới, hệ thống hạ tầng giao thông của TP sẽ được đầu tư đồng bộ và hiện đại hơn, đặc biệt tại các tuyến đường cửa ngõ kết nối với các tỉnh trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Việc mở rộng và hoàn thiện các trục giao thông liên vùng, các tuyến vành đai, cao tốc và nút giao thông trọng điểm sẽ góp phần giảm áp lực ùn tắc và nâng cao năng lực lưu thông hàng hóa, hành khách.

Đồng thời, sự kết nối hiệu quả giữa giao thông đô thị với hạ tầng logistics và các khu công nghiệp sẽ thúc đẩy phát triển kinh tế vùng. Kỳ vọng trong thời gian tới, các dự án giao thông trọng điểm được triển khai nhanh và hiệu quả sẽ tạo động lực quan trọng cho sự phát triển bền vững của TP.

TP.HCM miễn phí xe buýt toàn dân

Tại Hội nghị Thành ủy TP.HCM lần thứ 5 diễn ra vào chiều 1-4, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang đã cho biết TP sẽ miễn phí xe buýt toàn dân. Việc miễn phí xe buýt để giúp người dân bớt chi phí đi lại, tăng sử dụng phương tiện công cộng, từng bước kéo giảm ô nhiễm môi trường.

Đến ngày 24-4, Văn phòng UBND TP.HCM đã có văn bản truyền đạt thông báo kết luận của Phó Chủ tịch UBND TP Bùi Xuân Cường về các giải pháp đồng bộ gắn với chủ trương hỗ trợ cho người sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt.

Theo đó, ông Cường giao cơ quan chức năng đề xuất các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, đột phá nhằm giải quyết dứt điểm các điểm nghẽn về giao thông, đem lại kết quả tích cực trong thời gian ngắn nhất. Công tác tổ chức thực hiện phải đảm bảo phương châm “6 rõ” (bao gồm: rõ người - rõ việc - rõ thời gian - rõ trách nhiệm - rõ sản phẩm - rõ thẩm quyền).

Đặc biệt, với các chỉ đạo của Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang và Chủ tịch TP Nguyễn Văn Được cũng như Thường trực Thành ủy, UBND và HĐND TP về các dự án đường sắt đô thị cho thấy triển vọng, khả thi hiện hữu trong thời gian sớm.

Hy vọng Trung ương và các cơ quan, ban ngành liên quan sẽ cùng TP hiện thực hóa các khát vọng phát triển nói chung, trong đó có việc khơi thông nguồn lực cơ sở hạ tầng - một nguồn lực quan trọng làm nền tảng phát triển của TP.HCM trong kỷ nguyên mới.

Với quyết tâm chính trị của cả hệ thống, hạ tầng giao thông, đô thị nói riêng và hạ tầng phát triển của TP.HCM nói chung sẽ có nhiều thay đổi nhanh chóng. TP.HCM sẽ có một hạ tầng đồng bộ bao gồm cả hạ tầng đô thị và hạ tầng giao thông kết nối tổng thể, đồng bộ không chỉ trong nội TP mà còn các địa phương và hạ tầng kết nối liên vùng cũng như quốc tế.

Đây là những nền tảng quan trọng thúc đẩy sự phát triển toàn diện và là cơ sở quan trọng cho tăng trưởng hai con số của TP.HCM ở giai đoạn này và đặc biệt trong thời gian tới.

Ông ĐẬU AN PHÚC, Giám đốc Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP.HCM:

Đẩy nhanh tiến độ và tạo sự đồng thuận của người dân

Với các cơ chế, chính sách mới, đặc biệt là cơ chế hỗ trợ đặc thù trong bồi thường và tái định cư, cùng với việc chủ động bố trí nguồn lực đầu tư, nhiều dự án chỉnh trang đô thị của TP.HCM đã được đẩy nhanh tiến độ tạo được sự đồng thuận của người dân.

Trong thời gian tới, khi các dự án cải tạo kênh rạch, phát triển hạ tầng giao thông và không gian xanh tiếp tục triển khai, diện mạo đô thị TP.HCM sẽ ngày càng khang trang, hiện đại và thân thiện hơn với môi trường.

Thành ủy và UBND TP xác định việc giải quyết tình trạng nhà trên và ven kênh rạch có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, giải quyết tiêu thoát nước, chống ngập úng, đồng thời cải thiện môi trường sống, góp phần giảm thiểu tác động biến đổi khí hậu.

Từ năm 1993, TP đã triển khai nhiều chương trình di dời nhà trên và ven kênh rạch: Nhiêu Lộc - Thị Nghè (1993-2000), Quyết định 67 (2001-2005), Quyết định 114 (2006-2015), chương trình chỉnh trang giai đoạn 2016-2020 và giai đoạn 2021-2025.

Tuy nhiên, kết quả chưa đạt chỉ tiêu đề ra do công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư gặp nhiều khó khăn. Đa số hộ dân sống trên kênh rạch là hộ nghèo, không có giấy tờ hợp lệ, chiếm dụng đất không hợp pháp nên không được bồi thường về đất, chỉ nhận hỗ trợ ít ỏi cho công trình, vật kiến trúc. Nhiều hộ không đủ khả năng tự lo nơi ở mới. Quỹ nhà tái định cư chưa sử dụng hiệu quả, vị trí xa khiến người dân ít nhận nhà, chủ yếu phục vụ thủ tục thu hồi đất.

Trước tình hình đó, TP.HCM triển khai nhiều chính sách tổng thể nhằm cải thiện diện mạo đô thị, nâng cao chất lượng sống và phát triển bền vững. Chỉnh trang đô thị trở thành chương trình trọng điểm, gắn với cải tạo kênh rạch, phát triển hạ tầng giao thông, mở rộng không gian công cộng. Chương trình giai đoạn 2025-2030 đặt mục tiêu di dời khoảng 20.000 căn nhà trên và ven kênh rạch trước năm 2030, góp phần giảm ô nhiễm và tăng khả năng thoát nước.

Điểm đáng chú ý là TP chuyển từ cách tiếp cận thuần túy về hạ tầng sang tích hợp giữa chỉnh trang đô thị, cải thiện môi trường và nâng cao chất lượng sống. Nhiều khu vực sau giải tỏa không chỉ xây dựng hạ tầng mà còn hình thành công viên, không gian cộng đồng, tuyến cảnh quan ven kênh.

TP cũng ban hành nhiều cơ chế linh hoạt trong bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Đặc biệt, Ban Thường vụ Thành ủy có Kết luận 1091-KL/TU về áp dụng mức hỗ trợ khác cho các trường hợp nhà ở không giấy tờ hợp pháp, giúp tạo sự đồng thuận cao, tháo gỡ nút thắt lớn nhất của các dự án.

Từ hiệu quả đạt được, TP tiếp tục hoàn thiện khung chính sách, trong đó có Quyết định 11/2026/QĐ-UBND quy định cụ thể về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Đây được xem là bước “luật hóa” những cơ chế đã phát huy hiệu quả, góp phần tháo gỡ vướng mắc, tạo sự đồng thuận của người dân, đồng thời đẩy nhanh tiến độ các dự án chỉnh trang đô thị và phát triển hạ tầng.

Đối với các dự án đang triển khai, chính sách đặc thù của TP.HCM đã đóng vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ khó khăn và thúc đẩy tiến độ, khẳng định quyết tâm xây dựng một đô thị hiện đại, văn minh và bền vững.

PGS-TS NGUYỄN HỒNG QUÂN, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển kinh tế tuần hoàn (ĐH Quốc gia TP.HCM):

Phát triển đô thị vừa mang tính nhân văn vừa tư duy kinh tế

Công tác chỉnh trang đô thị thời gian qua của TP.HCM đã có những bước chuyển mình mang tính bước ngoặt, TP.HCM hành động với những chiến lược thực tiễn và quyết liệt hơn bao giờ hết. Bên cạnh dự án giao thông, một dấu ấn mang tính nhân văn và tư duy kinh tế của TP.HCM thời gian qua chính là mở rộng không gian công cộng và mảng xanh.

TP không chỉ xem công viên là không gian giải trí, lá “phổi xanh” mà việc đầu tư mảng xanh có thể giúp phát triển kinh tế đầy tiềm năng. Việc đầu tư vào không gian công cộng chất lượng cao chính là cách tốt nhất để gia tăng giá trị bất động sản khu vực, đồng thời thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho TP.HCM.

Việc kiên quyết thu hồi các khu “đất vàng” từ những dự án chậm triển khai để chuyển đổi thành công viên, vườn hoa không chỉ đơn thuần là cải thiện chỉ số mảng xanh trên đầu người vốn còn khiêm tốn, mà thực chất là tạo ra những trung tâm hiện đại cho TP.

Sự xuất hiện của các tuyến metro không chỉ đơn thuần giải quyết bài toán ùn tắc giao thông, mà chính là để kích hoạt mô hình TOD. Hạ tầng giao thông tạo ra giá trị đất và giá trị đất quay lại nuôi dưỡng hạ tầng. Hơn thế nữa, TOD còn thúc đẩy một lối sống xanh, hiện đại, tạo ra những cộng đồng đô thị năng động, có sức cạnh tranh quốc tế cao.