Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư quy định về tiêu chuẩn, tập huấn đăng kiểm viên; cấp mới, cấp lại, tạm đình chỉ và thu hồi chứng chỉ đăng kiểm viên phương tiện giao thông đường bộ.
Một trong những thay đổi lớn của dự thảo là điều chỉnh cách phân loại đăng kiểm viên. Thay vì chia thành hạng I, II, III như hiện nay, cơ quan soạn thảo đề xuất phân loại theo tính chất, nội dung công việc chuyên môn.
Theo dự thảo, với công việc kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy, đăng kiểm viên chỉ cần tốt nghiệp trung học phổ thông. Trong khi đó, quy định hiện hành yêu cầu người thực hiện phải có bằng trung cấp chuyên ngành kỹ thuật liên quan đến xe cơ giới hoặc xe máy chuyên dùng.
Đối với kiểm định xe cơ giới và xe máy chuyên dùng, dự thảo quy định đăng kiểm viên phải tốt nghiệp tối thiểu trình độ trung cấp chuyên ngành kỹ thuật phù hợp. Đồng thời, phải có ít nhất 12 tháng làm việc tại cơ sở bảo hành, bảo dưỡng, sửa chữa ô tô hoặc tại cơ sở sản xuất, lắp ráp ô tô.
Riêng các công việc có tính chất phức tạp, yêu cầu chuyên môn cao, dự thảo vẫn giữ yêu cầu trình độ đại học. Cụ thể, người thực hiện cấp chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe cải tạo; kiểm tra, chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của xe cơ giới, phụ tùng; đánh giá điều kiện bảo đảm chất lượng tại cơ sở sản xuất, lắp ráp, thử nghiệm, bảo hành, bảo dưỡng… phải có bằng đại học.
Đáng chú ý, người thực hiện thử nghiệm phụ tùng xe cơ giới; thử nghiệm khí thải, tiêu thụ năng lượng xe cơ giới - trong đó có quy trình kiểm tra vận hành động cơ ở chế độ tải lớn, thường được gọi là “đạp hết chân ga” - cũng phải có bằng đại học.
Ngoài yêu cầu về bằng cấp, các trường hợp này còn phải có giấy phép lái xe ô tô còn hiệu lực; hoàn thành lớp tập huấn và đạt yêu cầu kiểm tra nghiệp vụ theo quy định.
Như vậy, dự thảo được thiết kế theo hướng: công việc đơn giản thì không yêu cầu bằng cấp cao, còn những nội dung phức tạp và có ảnh hưởng lớn đến an toàn kỹ thuật và môi trường thì vẫn bắt buộc trình độ đại học.
Bên cạnh điều chỉnh về trình độ, dự thảo còn thay đổi quy định về thời hạn chứng chỉ hành nghề đăng kiểm viên.
Theo quy định hiện hành, thời hạn hiệu lực của chứng chỉ đăng kiểm viên đối với từng công việc chuyên môn là 60 tháng kể từ ngày cấp. Hết thời hạn này, đăng kiểm viên phải thực hiện thủ tục cấp lại.
Tuy nhiên, tại dự thảo mới, cơ quan soạn thảo đề xuất chứng chỉ đăng kiểm viên được cấp mới sẽ không quy định thời hạn.
Lý giải đề xuất này, cơ quan soạn thảo cho biết việc bỏ thời hạn chứng chỉ nhằm học tập kinh nghiệm quốc tế. Thay vì quy định thời hạn cứng, cơ quan quản lý sẽ kiểm soát chất lượng, năng lực của đội ngũ đăng kiểm viên thông qua quá trình tập huấn định kỳ và kiểm tra nghiệp vụ.
Theo đó, đăng kiểm viên vẫn phải tham gia các lớp tập huấn, cập nhật kiến thức và chịu sự đánh giá thường xuyên. Trường hợp không đáp ứng yêu cầu chuyên môn hoặc vi phạm quy định, chứng chỉ có thể bị tạm đình chỉ hoặc thu hồi theo quy định.
