Chiều 9-4, Quốc hội dành thời gian nghe các báo cáo và thảo luận về tình hình kinh tế- xã hội.
Phát biểu tại đoàn đại biểu TP.HCM, đại biểu Trần Hoàng Ngân đánh giá Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong nhiệm kỳ 2021–2025 đã làm việc cật lực đến những ngày cuối cùng của nhiệm kỳ.
Cần xây dựng đề án ứng phó với khủng hoảng năng lượng
Nhắc tới thành công đạt được thời gian qua như tăng trưởng năm 2025 đạt trên 8%, quý I-2026 đạt 7,83%, ông Trần Hoàng Ngân cho rằng yếu tố quan trọng góp phần làm nên điều này là thể chế.
“Trong hai kỳ họp thứ 9 và 10, Quốc hội khóa XV đã thông qua gần 100 luật và nghị quyết. Những luật đó mang tính chất đột phá rất nhiều” - ông Ngân nhận xét.
Cạnh đó, GDP của Việt Nam nằm trong top 32 thế giới, GDP bình quân đầu người là 5.226 USD, chạm ngưỡng thu nhập trung bình cao của thế giới; kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát thấp.
Tuy nhiên, ông Trần Hoàng Ngân cảnh báo tình hình cán cân xuất nhập khẩu của Việt Nam 10 năm qua luôn xuất siêu nhưng bốn tháng gần đây bắt đầu xuất hiện hiện tượng nhập siêu. “Trong quý I, mức nhập siêu cũng khá cao. Đây là một điểm cần lưu ý” - ông nói.
Ngoài ra, đại biểu đoàn TP.HCM nhận xét kinh tế số còn chiếm tỉ trọng thấp; việc triển khai Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết 198 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân chưa được sâu rộng, các dự án dở dang chờ xử lý còn nhiều. Tình trạng ùn tắc giao thông, ngập nước, môi trường, một số chính quyền cấp xã ở một số nơi còn khó khăn, lúng túng…
Về giải pháp, ông Trần Hoàng Ngân đề nghị trước mắt, Chính phủ cần xây dựng đề án để ứng phó với tình hình khủng hoảng năng lượng hiện nay.
“Đây là tình huống cần có sự ứng phó linh hoạt. Ngoài các đề xuất về thuế, cần có giải pháp đồng bộ, bởi vấn đề này không đơn giản. Nếu khủng hoảng năng lượng kéo dài sẽ phá vỡ hầu hết các kịch bản đã đề ra, từ kế hoạch đầu tư công, tăng trưởng kinh tế đến chi phí của từng dự án cũng sẽ thay đổi rất nhiều” - ông Trần Hoàng Ngân lo ngại.
Ngoài ra, Chính phủ cần có chương trình kêu gọi tinh thần tiết kiệm, đặc biệt là tiết kiệm năng lượng. Theo ông, không chỉ tiết kiệm chi thường xuyên, tiết kiệm năng lượng phải trở thành yêu cầu bắt buộc. Đồng thời, đẩy mạnh chuyển đổi xanh, sử dụng năng lượng sạch như năng lượng tái tạo, năng lượng gió, năng lượng mặt trời.
Cuối bài phát biểu, ông Trần Hoàng Ngân nhắc tới Kết luận 18 của Bộ Chính trị yêu cầu bí thư tỉnh ủy, thành ủy, thủ trưởng các bộ, ngành, cơ quan phải chịu trách nhiệm chỉ đạo rà soát, thống kê, phân loại tổng thể các dự án tồn đọng.
“Đây là vấn đề rất lớn, cần tập trung xử lý. Các dự án tồn đọng không chỉ là dự án nhà nước mà cả dự án tư nhân. Những vấn đề thuộc thẩm quyền thì phải giải quyết triệt để; vượt thẩm quyền thì báo cáo cấp trên” - ông Trần Hoàng Ngân nói, đồng thời đề nghị rà soát các vướng mắc trong Luật Đầu tư công và các luật liên quan đang là yếu tố gây “cản trở”; tiến tới nghiên cứu hợp nhất giữa Luật Đầu tư công và Luật Ngân sách nhà nước.
5-6 cơ quan rất to, để “nằm im” hàng chục năm
Phát biểu sau đó, đại biểu Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa, cho biết ông ấn tượng với hai mục tiêu Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu ra là phấn đấu tiếp tục cắt giảm tối thiểu 30% các ngành nghề kinh doanh có điều kiện và giảm tối thiểu 30% số dự án đầu tư sử dụng ngân sách trung ương và địa phương so với giai đoạn trước.
“Trong đầu tư công, chúng ta chỉ tập trung vào những công trình trọng điểm lớn. Tôi cho rằng điều này rất đúng và rất trúng. Chứ nếu cứ dàn trải, vốn đầu tư ra sẽ lan man và không quyết toán được” - ông Thân nói và dẫn chứng con số 16.000 dự án không quyết toán được kiểm toán đã nêu.
Đại biểu Nguyễn Văn Thân cũng đề cập đến con số khoảng 3.000 dự án đang ách tắc, với tổng vốn hơn 2 triệu tỉ đồng. “Chỉ vướng một chút mà nằm im. Đây là lãng phí vô cùng lớn. Tham nhũng chỉ bằng 1/10, thậm chí 1/100 so với lãng phí mà chúng ta không nhìn thấy. Dự án chỉ cần chậm một năm là mất hàng tỉ USD. Tôi là người trực tiếp theo dõi nhiều dự án, thấy rất rõ điều này” - ông Thân nói và cho hay ông đã trao đổi với Thủ tướng Lê Minh Hưng, đề nghị phải tháo gỡ, giải tỏa được vấn đề này.
Đại biểu đoàn TP.HCM cũng bày tỏ sự quan tâm tới các cụm bất động sản dôi dư sau khi tổ chức chính quyền hai cấp. Theo ông, hiện nhiều doanh nghiệp quan tâm đến vấn đề này.
“Chúng ta có thể áp dụng nhiều giải pháp như đấu thầu, cho thuê giá rẻ… chứ để nằm đắp chiếu như thế rất tiếc. Ngay phố nhà tôi ở có 5-6 cơ quan rất to, để “nằm im” hàng chục năm nay, trong khi đó những hộ kinh doanh, doanh nghiệp rất muốn thuê” - ông nói tiếp.
Ông đề nghị cần nghiên cứu đưa ra mô hình phù hợp để tạo nguồn thu từ những bất động sản này. “Những cái đó thu được rất nhiều tiền và là tiền tươi thóc thật” - ông nói.
Cuối bài phát biểu, ông Nguyễn Văn Thân khẳng định chúng ta có rất nhiều dư địa khi quyết tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, đó là chưa kể đến yếu tố khoa học công nghệ.
“Nếu làm tốt, làm tròn trịa, làm nhanh… thì mục tiêu tăng trưởng hai con số không phải vấn đề gì quá lớn, nếu tình hình thế giới tương đối ổn định, không quá phức tạp” - ông nói thêm.
Đảm bảo điện cho sản xuất là ưu tiên số một
Nêu ý kiến, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (TP Hải Phòng) khẳng định muốn tăng trưởng hai con số, phải đồng hành với năng lượng. Ông đề nghị Chính phủ nghiên cứu thêm các nhóm giải pháp, mà đầu tiên, cần coi đảm bảo điện cho sản xuất là ưu tiên số một của điều hành tăng trưởng.
“Nếu tăng trưởng hai con số mà thiếu điện cục bộ mùa mưa cao điểm thì các mục tiêu tăng trưởng về công nghiệp, về dịch vụ, logistics, dữ liệu, AI... đều bị ảnh hưởng theo dây chuyền. Phải chuyển từ tư duy là ngành điện tự cân đối sang tư duy an ninh năng lượng là hạ tầng của tăng trưởng” - ông Sơn nói.
Thứ hai, phải đẩy nhanh nguồn điện nền, điện chạy nền và nguồn linh hoạt. Thứ ba, phải coi tiết kiệm điện là nguồn điện rẻ nhất và nhanh nhất.
Hiện nay, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu về tiết kiệm tối thiểu 3% điện năng. Để đạt được hiệu quả, Bộ Công Thương phải có các giải pháp mạnh mẽ hơn. Trong các tháng cao điểm nắng nóng phải tiết kiệm tối thiểu 10%.
Giải pháp nữa là phát triển mạnh mẽ điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu, nhất là tại khu công nghiệp, công sở và các hộ gia đình. Cùng đó là đột phá vào lưới truyền tải và lưu trữ, không để nghẽn lưới làm nghẽn lưới tăng trưởng, giảm phụ thuộc quá mức vào nhiên liệu nhập khẩu và dự trữ chiến lược.
