Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (VICOFA) nhận định bối cảnh cung vượt cầu trên thị trường thế giới cùng áp lực chi phí sản xuất, logistics và tài chính đang tạo ra nhiều thách thức đối với doanh nghiệp xuất khẩu cũng như người trồng cà phê.
Xuất khẩu tăng nhưng giá giảm
Thống kê của VICOFA cho thấy 4 tháng đầu năm 2026 Việt Nam xuất khẩu đạt 799.000 tấn cà phê, giá trị xuất khẩu đạt 3,7 tỉ USD, tăng 16% về khối lượng nhưng giảm 5% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.
Xét về tỉ trọng xuất khẩu, sản lượng cà phê nhân chiếm đa số, với sản lượng đạt gần 733.900 tấn, giá trị xuất khẩu khoảng 3,1 tỉ USD, tăng 10% về khối lượng nhưng giảm 13% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.
Cà phê rang xay hòa tan và phối trộn xuất khẩu khoảng 65.100 tấn, đạt giá trị khoảng 600 triệu USD (khối lượng chưa quy đổi), tăng 14% về khối lượng và tăng 17% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.
Nếu quy đổi theo tiêu chuẩn của Tổ chức Cà phê quốc tế (ICO), khối lượng xuất khẩu cà phê rang xay, hòa tan, và phối trộn của Việt Nam trong 4 tháng đầu năm tương đương khoảng 106.000 tấn cà phê nhân nguyên liệu, chiếm 13% tổng khối lượng và chiếm 16% tổng giá trị xuất khẩu các loại cà phê.
Dù khối lượng cà phê xuất khẩu đều tăng nhưng theo VIFOCA, giá cà phê xuất khẩu lại giảm rõ rệt.
Theo đó, giá cà phê Robusta trên sàn London đã giảm mạnh từ mức khoảng 4.100 USD/tấn hồi tháng 1 xuống còn dao động 3.300-3.500 USD/tấn trong tháng 4. Tính trung bình 4 tháng, giá Robusta giảm tới 32% so với cùng kỳ năm 2025.
Giá cà phê Arabica trên sàn New York cũng đi xuống rõ rệt, từ 370 US Cent/lb hồi đầu năm xuống còn khoảng 279-305 US Cent/lb vào tháng 4, giảm bình quân 14% so với cùng kỳ năm trước.
Điều này đã tác động rõ rệt tới giá cà phê nội địa. VIFOCA thống kê, giá cà phê nhân Robusta giảm từ 102.000 đồng/kg trong tháng 1 xuống dao động quanh mức 85.500 - 89.200 đồng/kg trong tháng 4, trung bình giảm 24% so với cùng kỳ năm 2025 (128.100 đồng/kg).
Tương tự, với cà phê nhân Arabica cũng giảm từ 148.000 đồng/kg trong tháng 1 xuống dao động quanh mức 124.000 - 129.500 đồng/kg trong tháng 4, trung bình so với cùng kỳ năm 2025 (179.300 đồng/kg) giảm 24%.
Giá cà phê có thể tiếp tục giảm
Trong những tháng tới, đại diện VIFOCA nhận định nguồn cung trên thế giới sẽ rất dồi dào, dự kiến, sản lượng cà phê trên thế giới trong niên vụ 2025-2026 sẽ đạt mức kỷ lục, xấp xỉ 180 triệu bao (60 kg/bao) tăng gần 8 triệu bao so với niên vụ 2024-2025.
Trong đó, sản lượng tăng chủ yếu là cà phê Robusta từ Brazil. Tuy nhiên, đại diện hiệp hội lo ngại nhu cầu tiêu thụ lại biến động không mạnh, khiến thị trường có thể đối mặt với nguy cơ dư cung.
Đối với giá thu mua cà phê xuất khẩu, VIFOCA dự đoán có thể tăng nhẹ trong ngắn hạn do tác động từ cuộc xung đột tại Trung Đông, song mặt bằng giá trung bình của cà phê nhân trong năm nay vẫn có khả năng giảm 20-30%, thậm chí là giảm hơn nữa so với năm 2025.
Trước đó, VIFOCA cũng đưa ra nhận định này tại kỳ họp Ban Chấp hành quý IV-2025. Đơn vị này dự báo giá cà phê trong nước có thể ở mức trung bình 80.000 đồng/kg cho đến giữa năm và có thể giảm vào những tháng tiếp theo.
Ghi nhận thực tế, giá cà phê hôm nay (ngày 12-5) trên sàn quốc tế đang bứt phá mạnh mẽ sau đà giảm kéo dài. Nguyên nhân được cho là nhờ lượng hàng tồn kho của Robusta và Arabica giảm, trong khi việc vận chuyển hàng hóa vẫn gặp khó do ảnh hưởng của Trung Đông.
Trái ngược lại, giá cà phê trong nước lại có sự giảm nhẹ tại các vùng nguyên liệu trọng điểm Tây Nguyên nhằm cân bằng với yếu tố cung cầu thực tế tại địa phương. Theo đó, giá cà phê thu mua tại khu vực Tây Nguyên đang dao động trong khoảng 86.300 - 87.100 đồng/kg.
"Dù vậy theo thống kê, thường 6 tháng cuối năm lượng xuất khẩu cà phê của Việt Nam sẽ giảm so với 6 tháng đầu năm, kết hợp với các yếu tố về cung cầu của thị trường thế giới, việc tăng trưởng 2 con số đối với cà phê xuất khẩu của Việt Nam khó khả thi về mặt giá trị xuất khẩu” - VIFOCA nêu nhận định.
Cần đẩy mạnh cà phê nhân chất lượng cao
Với những dự báo trên, hiệp hội lo ngại sẽ gây áp lực cho nông dân và cả nhà sản xuất.
Đối với nông dân, hiện nay giá phân bón tăng đang gây áp lực lên chi phí sản xuất. Với các nhà kinh doanh xuất khẩu họ có thể đối mặt với nguy cơ lỗ kép nếu chốt giá trên sàn kỳ hạn không đúng thời điểm và áp lực từ chi phí logistics tăng.
Vì thế, để hạn chế tiêu cực về thị trường và giữ được giá trị xuất khẩu như năm 2025, hiệp hội đề xuất doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu cà phê nhân chất lượng cao, có chứng chỉ xanh và phát triển bền vững nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh.
Đồng thời, tăng tỉ trọng cà phê chế biến rang xay, hòa tan và phối trộn, là nhóm sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn để bù đắp phần kim ngạch sụt giảm từ cà phê nhân.
Cần có chính sách ưu đãi lãi suất tín dụng cho các doanh nghiệp kinh doanh - xuất khẩu cà phê. Hiệp hội đề xuất cần có sự phối kết hợp giữa ban, ngành, địa phương, hiệp hội trong việc cung cấp thông tin chỉ dẫn thị trường kịp thời cho ngành hàng.
VIFOCA
VIFOCA cũng khuyến cáo nông dân cân nhắc việc giữ hàng trong bối cảnh Indonesia và Brazil đang bước vào vụ thu hoạch mới, có thể tạo thêm áp lực giảm giá lên thị trường. Đối với doanh nghiệp xuất khẩu, cần tăng cường liên kết để góp phần ổn định giá thị trường, tránh cạnh tranh thiếu kiểm soát.
Về phía cơ quan quản lý, VIFOCA kiến nghị Chính phủ đẩy mạnh xúc tiến thương mại tại các thị trường tiềm năng như Trung Quốc, Nga, Hàn Quốc, Algeria và nhóm thị trường cà phê đặc sản, hữu cơ tại Bắc Âu.
Đồng thời, hỗ trợ kết nối doanh nghiệp với các chuỗi bán lẻ lớn tại châu Á và châu Âu như Aeon, Lotte Mart, Aldi hay Lidl nhằm mở rộng đầu ra cho cà phê chế biến.
Ngoài ra, cần nới lỏng cơ chế thanh toán tiền mặt đối với giao dịch thu mua cà phê ở vùng sâu, vùng xa; tháo gỡ vướng mắc trong cấp giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) để tránh kéo dài thời gian thông quan hàng hóa.
