Sở Tư pháp tỉnh Lâm Đồng vừa cập nhập báo cáo Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và bồi thường nhà nước về tình hình giải quyết vụ việc yêu cầu bồi thường trên địa bàn tỉnh này quý 1-2026; trong đó có vụ cưỡng chế nhầm tại xã Nhân Cơ, huyện Đắk R’lấp, tỉnh Đắk Nông cũ, nay là Lâm Đồng.
Đây là vụ việc điển hình về sự kéo dài trong giải quyết khiếu kiện hành chính suốt 20 năm, qua nhiều cấp xét xử.
Cưỡng chế nhầm
Theo hồ sơ, vợ chồng ông Hà Xuân Trí là chủ sử dụng hợp pháp thửa đất số 316, rộng 330 m2 tại xã Nhân Cơ. Trên thửa đất này, có nhiều tài sản phục vụ hoạt động kinh doanh, thu mua, chế biến cà phê của gia đình ông Trí.
Năm 2006, UBND huyện Đắk R'lấp ban hành quyết định thu hồi đất của 141 hộ dân, trong đó có diện tích trên để thực hiện dự án xây dựng nhà máy tuyển quặng bauxite, sản xuất alumin.
Cho rằng UBND huyện Đắk R'lấp ban hành các quyết định thu hồi đất, phê duyệt phương án bồi thường, cưỡng chế… trái pháp luật vì thửa đất không nằm trong ranh giới dự án xây dựng nhà máy, vợ chồng ông Trí khiếu nại rồi khởi kiện.
Tuy nhiên, đến tháng 4-2011, UBND huyện Đắk R'lấp vẫn cưỡng chế tài sản trên đất. Nhiều loại máy móc phục vụ sản xuất, kinh doanh có giá trị cao được đưa tới trụ sở tạm của ban quản lý dự án để ngoài trời. Sau nhiều năm, các máy móc đã bị hư hỏng, mục nát.
20 năm và cuộc rượt đuổi pháp lý
Tháng 5-2024, vợ chồng ông Trí bổ sung đơn khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại về nhà cửa, vật kiến trúc, máy móc, thiết bị, thu nhập bị mất, các chi phí khác tổng số tiền hơn 8,5 tỉ đồng.
Vụ án là một hành trình tố tụng cực kỳ gian nan với sự thay đổi liên tục các bản án.
Tại phiên sơ thẩm lần 1 hồi tháng 6-2024, TAND huyện Đắk R'lấp tuyên buộc UBND huyện này bồi thường cho vợ chồng ông Trí tổng cộng hơn 3,4 tỉ đồng. Tuy nhiên, cả nguyên và bị đơn đều kháng cáo. Trong đó, phía UBND huyện chỉ đồng ý bồi thường 460 triệu đồng.
Tại phiên phúc thẩm lần 1 hồi tháng 10-2024, TAND Đắk Nông tuyên hủy toàn bộ bản án vì nhiều thiếu sót, chuyển hồ sơ cho TAND huyện Đăk R'lấp giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm.
Tại phiên sơ thẩm lần 2 hồi tháng 6-2025, TAND huyện Đắk R’lấp tuyên buộc UBND huyện bồi thường cho vợ chồng ông Hà Xuân Trí 695 triệu đồng. Nguyên đơn tiếp tục kháng cáo đòi 8,4 tỉ đồng.
Ngày 29-10-2025, tại phiên phúc thẩm lần 2, TAND tỉnh Lâm Đồng tuyên buộc UBND xã Nhân Cơ là cơ quan kế thừa trực tiếp thực hiện nghĩa vụ bồi thường theo quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường của nhà nước, có trách nhiệm chi trả cho vợ chồng ông Trí gần 1 tỉ đồng.
Ngày 31-12-2025, Phòng Kinh tế xã Nhân Cơ chuyển gần 1 tỉ đồng bồi thường nhà nước cho cơ quan Thi hành án dân sự tỉnh Lâm Đồng để tổ chức thi hành án.
Theo Sở Tư pháp Lâm Đồng, UBND xã Nhân Cơ đã ban hành quyết định thành lập hội đồng xem xét trách nhiệm hoàn trả và đang xem xét thực hiện theo quy định.
Theo Luật Trách nhiệm bồi thường của nhà nước, sau khi dùng ngân sách chi trả, chính quyền sẽ rà soát sai phạm của các cá nhân liên quan trong tổ công tác cưỡng chế trước đây để yêu cầu hoàn trả số tiền này.
