Từ một bản tin tư pháp ra đời năm 1990, báo Pháp Luật TP.HCM đã vươn lên trở thành cơ quan báo chí truyền thông quan trọng, đồng hành, tháo gỡ vướng mắc chính sách pháp luật. Bằng ngòi bút phản biện sắc bén, báo góp phần khơi thông nguồn lực, kiến tạo môi trường kinh doanh công bằng, bình đẳng giữa các thành phần kinh tế.
Dù khép lại sứ mệnh vào ngày 30-6-2026, di sản của báo vẫn in đậm trong lòng độc giả.
Mổ xẻ các vấn đề dưới lăng kính đa chiều
Trong suốt chặng đường 36 năm đồng hành cùng sự phát triển của đất nước, đặc biệt là trong giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ của nền kinh tế và hoàn thiện hệ thống pháp luật, báo Pháp Luật TP.HCM đã trở thành một diễn đàn tin cậy, nơi tiếng nói của người dân được lắng nghe; nơi những vướng mắc của tiểu thương, hộ kinh doanh, doanh nghiệp (DN) được phản ánh, chia sẻ, kiến nghị… Đặc biệt, đây còn là nơi những chính sách pháp luật được mổ xẻ dưới lăng kính đa chiều, sắc bén của thực tiễn đời sống kinh tế - xã hội.
“Sau 32 năm kinh doanh, tôi có lẽ chưa bao giờ gặp khó khăn như hiện tại khi mắc kẹt giữa các chính sách quản lý về thuế đối với các hộ kinh doanh, tiểu thương”, đó là lời bộc bạch của bà Nguyễn Thái Trang (một tiểu thương gắn bó lâu năm ở chợ sỉ An Đông) tại một buổi tọa đàm do báo Pháp Luật TP.HCM tổ chức. Câu chuyện của bà Trang đã khắc họa một bức tranh chân thực về khoảng cách giữa chủ trương đúng đắn và thực tế áp dụng còn nhiều vướng mắc. Nó đại diện cho nỗi lòng chung của hàng ngàn hộ kinh doanh khi phải đối mặt với lộ trình chuyển đổi hóa đơn từ truyền thống sang điện tử. Những người lớn tuổi phải loay hoay giữa “ma trận” rào cản công nghệ, gánh nặng chi phí tuân thủ từ việc sắm laptop, máy in, thuê kế toán, cho đến nỗi lo về quy định thuế mới.
Trước thực trạng trên, không chỉ đưa tin, báo Pháp Luật TP.HCM đã trực tiếp vào cuộc mạnh mẽ và kịp thời. Những tuyến bài, những buổi tọa đàm, hội thảo do báo tổ chức đã trở thành cầu nối vững chắc, nơi những người như bà Trang và hàng ngàn hộ kinh doanh được đối thoại thẳng thắn với lãnh đạo ngành thuế. Ông Nguyễn Tiến Dũng, Phó Trưởng Thuế TP.HCM, cảm ơn báo Pháp Luật TP.HCM đã thông tin kịp thời, tuyên truyền phổ biến chính sách thuế tới hộ kinh doanh. Để từ đó, cơ quan thuế đã trực tiếp ghi nhận và cam kết phối hợp với nhà cung cấp phần mềm đến tận hộ kinh doanh hỗ trợ kiểu cầm tay chỉ việc. Cũng nhờ đó, hàng loạt giải pháp thiết thực ra đời, từ gói miễn phí dịch vụ 6-12 tháng đến đội ngũ hỗ trợ “phản ứng nhanh”.
Cùng với đó là câu chuyện “an cư lạc nghiệp” của hàng ngàn hộ gia đình. Báo đã lên tiếng mạnh mẽ khi nhiều người dân nhận thông báo thuế với số tiền vượt khả năng chi trả của gia đình khi xin chuyển mục đích sử dụng đất lên thổ cư do tác động của Luật Đất đai 2024 và Nghị định 103/2024. Sự lên tiếng của báo, hòa cùng kiến nghị của Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA), chuyên gia, DN… đã góp phần ra đời dự thảo sửa đổi Nghị định 103, trong đó dự thảo tiếp thu đề xuất giảm mức thu xuống chỉ còn 20% trong hạn mức và 30% vượt hạn mức, giúp nhiều gia đình an cư.
Gỡ rối pháp lý, khơi thông nguồn vốn DN
Ngòi bút của báo còn là điểm tựa vững chắc cho cộng đồng DN vượt qua vướng mắc về pháp lý. Điển hình là câu chuyện của ông Tô Ngọc Ngời, Tổng Giám đốc Công ty CP Sản xuất và Xuất nhập khẩu Lâm sản. DN của ông đứng bên bờ vực khi tiền thuê đất tăng vọt từ 3 tỉ đồng lên gần 10 tỉ đồng/năm theo bảng giá mới nhưng không được xét giảm vì lý do cơ quan nhà nước “quên” ký hợp đồng thuê đất.
Báo vào cuộc phản ánh sự cứng nhắc này và sau đó Nghị định 230/2025 có hiệu lực từ ngày 19-8-2025 ra đời với việc giảm 30% tiền thuê đất và đơn giản hóa thủ tục (chỉ cần thông báo thuế). Qua đó góp phần đưa chiếc “phao cứu sinh” cho hàng trăm DN rơi vào tình trạng tương tự như công ty của ông Ngời.
Dòng chảy thông tin của báo còn len lỏi vào điểm nghẽn gây bức xúc kéo dài cho nhà kinh doanh, đó là việc chậm hoàn thuế giá trị gia tăng (VAT). Hàng loạt bài viết đã chỉ ra khó khăn dòng tiền của các DN gỗ, cao su, trái cây... do chậm được hoàn thuế. Qua sự vào cuộc quyết liệt của báo, ông Lê Mạnh, đại diện Công ty Gỗ Leglor và ông Phạm Hải Long, Tổng Giám đốc Công ty Agrex Sài Gòn, đã vui mừng nhận lại hàng chục tỉ đồng hoàn thuế, duy trì nhịp độ sản xuất. Nhiều DN khác cũng được hưởng niềm vui vì được hoàn thuế.
Bảo vệ môi trường kinh doanh minh bạch
Sự nhạy bén của báo với tính phản biện cao còn được minh chứng rõ nét trong thời điểm đại dịch COVID-19 bùng phát dữ dội. Ngày 23-3-2020, Bộ Công Thương đề xuất và được Chính phủ đồng ý tạm dừng xuất khẩu gạo đến hết tháng 5-2020. Ngay lập tức, Tổng cục Hải quan yêu cầu dừng thông quan từ 0 giờ ngày 24-3… Chính sách này gây xáo trộn, khó khăn, ảnh hưởng to lớn đến việc xuất khẩu gạo của Việt Nam.
Báo Pháp Luật TP.HCM lập tức vào cuộc, phản ánh tiếng nói khẩn thiết từ các chuyên gia, hiệp hội, DN về sự bất hợp lý của lệnh cấm này vì gây thiệt hại khổng lồ cho kinh tế Việt Nam. Sau đó Bộ Công Thương đã hỏa tốc kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chưa tạm dừng xuất khẩu, tiếp tục mở tờ khai hải quan bình thường để có thời gian đánh giá lại sản lượng lúa gạo thực tế và lượng tồn kho… Giải pháp này “giải nguy” cho toàn bộ chuỗi cung ứng lúa gạo nước nhà, giúp cả nông dân, DN và Nhà nước đều hưởng lợi.
Cũng với tinh thần tháo gỡ đó, báo đã có nhiều bài, vệt bài phản ánh sự bất cập của các quy định về an toàn thực phẩm. Điển hình là ngay khi Nghị định 46/2026 (ban hành ngày 26-1-2026) và Nghị quyết 66.13/2026 (ban hành ngày 27-1-2026) ra đời và bộc lộ sự thiếu đồng bộ về thủ tục hành chính, gây ách tắc cho DN…, báo đã lập tức gióng lên hồi chuông cảnh báo. Sau đó Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 09/2026 tạm ngưng đến ngày 15-4 và sau đó là Nghị quyết 15/2026 ngưng hiệu lực hoàn toàn hai văn bản này cho đến khi Luật An toàn thực phẩm sửa đổi có hiệu lực, đưa quy định quay về Nghị định 15/2018.
Ảnh: T.HÀ-T.VĂN - Thiết kế: KIM ANH
Phản biện sắc bén, kiến tạo chính sách kinh tế
Báo Pháp Luật TP.HCM không dừng lại ở việc phản ánh, phân tích, mổ xẻ những trường hợp đơn lẻ mà còn thể hiện rõ vai trò kiến tạo các chính sách kinh tế vĩ mô.
Khi DN khó khăn sau dịch COVID-19, báo ủng hộ quyết liệt chính sách giảm 2% thuế giá trị gia tăng và nhiều sắc thuế khác để hỗ trợ người dân và DN vốn đang gặp nhiều khó khăn. Ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội DN TP.HCM (HUBA), đã đánh giá rất cao sự phân tích sắc sảo từ chuyên gia trên mặt báo. Nhờ sự đồng thuận đó, chính sách giảm thuế được Quốc hội thông qua kéo dài đến hết năm 2026, kích cầu tiêu dùng hiệu quả.
Báo cũng kiên trì mổ xẻ sự méo mó, bất hợp lý của thị trường vàng do cơ chế độc quyền vàng miếng SJC của Nghị định 24/2012. Sau đó, Chính phủ ban hành Nghị định 232/2025 xóa bỏ độc quyền trên thị trường vàng. Tương tự, qua loạt bài điều tra “Bịt ngay lỗ hổng né thuế của hàng ngoại nhập giá rẻ”, báo phanh phui lỗ hổng từ Quyết định 78/2010 khiến ngân sách thất thu hàng chục ngàn tỉ đồng. Ngày 3-1-2025, Chính phủ ban hành Quyết định 01/2025 bãi bỏ chính sách miễn thuế này (có hiệu lực từ ngày 18-2-2025), lập lại sân chơi công bằng cho sản xuất nội địa.
Luật Đất đai 2024 cũng là một mặt trận phản biện sắc sảo của báo khi chỉ ra gánh nặng thu bổ sung tiền sử dụng đất 5,4%/năm và yêu cầu bồi thường 100% diện tích làm trùm mền hàng loạt dự án. Sự quyết liệt ấy đã giúp dự thảo sửa đổi giảm ngưỡng bồi thường xuống còn trên 75% diện tích hoặc trên 75% số hộ dân, khơi thông hàng ngàn tỉ đồng đóng băng.
Hơn thế nữa, báo cũng đóng vai trò tích cực trong việc tạo hành lang pháp lý cho mô hình Airbnb (mô hình kinh tế chia sẻ). Việc phản ánh, phân tích quy định bất cập trước đây đã góp phần giúp UBND TP.HCM ban hành Quyết định 19/2026 (hiệu lực từ ngày 25-4-2026) thay thế Quyết định 26/2025 của TP.HCM và Quyết định 16/2021 của Bình Dương. Quyết định mới chính thức công nhận Airbnb ngắn hạn qua hợp đồng, yêu cầu đăng ký thuế, thông báo lưu trú qua ứng dụng VNeID, đảm bảo an ninh, PCCC.
Dấu ấn còn mãi
Hành trình 36 năm dấn thân, vì công lý và lẽ phải của báo Pháp Luật TP.HCM đã để lại một di sản lớn. Trong lá thư tri ân gửi tòa soạn, ThS - luật sư Đào Văn Hưng - Viện trưởng Viện khoa học Pháp lý và Phát triển DN (ILC) thuộc Hiệp hội DN nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME), đã bày tỏ sự tiếc nuối sâu sắc khi biết tờ báo sẽ chính thức ngừng hoạt động vào ngày 30-6-2026 theo chủ trương sắp xếp cơ quan báo chí.
Là người thường xuyên gắn bó với các DN nhỏ và vừa, ông Hưng khẳng định báo Pháp Luật TP.HCM đã hoàn thành xuất sắc vai trò tiên phong phản biện chính sách. Những bài viết của báo có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh TP.HCM triển khai Nghị quyết 98, mô hình chính quyền hai cấp và xây dựng Luật Đô thị đặc biệt. Tờ báo không chỉ kết nối chính quyền với DN mà còn thực hiện xuất sắc các chương trình tri ân, tiếp sức cho người yếu thế.
“Những người làm báo Pháp Luật TP.HCM đã thực thi xuất sắc sứ mệnh “Pháp luật vì dân, vì DN” - ông Hưng viết trong thư. Dù ngày 30-6-2026 sẽ khép lại một chặng đường vẻ vang của một cơ quan báo chí nhưng những giá trị cốt lõi, tinh thần đấu tranh không ngừng nghỉ vì quyền lợi hợp pháp của người dân và DN sẽ còn tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ. Di sản của báo Pháp Luật TP.HCM không nằm ở những trang giấy in hay nền tảng số, mà nằm trong những quyết định thay đổi chính sách mang tính sinh mệnh, trong dòng vốn được khơi thông và trong ánh mắt nhẹ nhõm của những người tiểu thương được pháp luật chở che. Tinh thần ấy chắc chắn sẽ sống mãi trong lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam.
Chính phủ chỉ đạo tiếp thu góp ý sửa Luật Đất đai trên báo Pháp Luật TP.HCM
Ngày 22-6, Văn phòng Chính phủ đã có Công văn 5869/VPCP-NN truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng giao Bộ NN&MT chủ trì, phối hợp cùng các cơ quan liên quan nghiên cứu nội dung bài viết “Sửa đổi Luật Đất đai: Cần chuẩn hóa thuật ngữ, gỡ vướng các dự án” đăng ngày 7-6-2026 để áp dụng trong quá trình xây dựng dự thảo Luật Đất đai sửa đổi.
Trước đó, bài viết trên báo đã ghi nhận nhiều đóng góp thiết thực cho dự thảo luật. Cụ thể, các chuyên gia đề xuất cơ quan soạn thảo sửa đổi Luật Đất đai cần chuẩn hóa thuật ngữ tập trung tháo gỡ điểm nghẽn thủ tục dự án; mở rộng phạm vi cấp giấy chứng nhận lần đầu cho đất sử dụng ổn định, không tranh chấp tính đến năm 2026 và bổ sung quy định riêng khi nhà đầu tư bồi thường trên đất đủ điều kiện nhưng người dân chưa làm thủ tục giấy tờ. Đồng thời, phải chuẩn hóa thuật ngữ pháp lý như “quyền sử dụng đất”, “đất thuê”, “đấu giá” nhằm ngăn chặn xung đột với Luật Đầu tư và Luật Nhà ở.
Các chuyên gia cũng kiến nghị luật hóa cơ chế ổn định giá thuê đất cho chu kỳ dài, giới hạn mức tăng không quá 15%; xóa bỏ hoàn toàn cơ chế “xin-cho”, áp dụng định giá sát thị trường thông qua đấu giá…
Điểm tựa tin cậy của cộng đồng doanh nghiệp
Báo Pháp Luật TP.HCM có quyền tự hào về những đóng góp của mình đối với tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền, hoàn thiện thể chế và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
TS TÔ HOÀI NAM, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội DN nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME):
Phân tích thấu đáo những điểm nghẽn cần gỡ
Trong nhiều năm qua, báo Pháp Luật TP.HCM đã khẳng định vị thế của một cơ quan báo chí có bản lĩnh nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội và là một trong những cơ quan báo chí có nhiều đóng góp thiết thực cho quá trình hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật và thúc đẩy cải cách môi trường đầu tư, kinh doanh.
Điều tôi đặc biệt trân trọng ở báo Pháp luật TP.HCM là tinh thần đi đến tận cùng của vấn đề. Trong quá trình đồng hành cùng cộng đồng DN, tôi có nhiều dịp trao đổi với các PV của báo. Điều đáng quý là các anh, chị không tìm kiếm những phát biểu thuận chiều hay những nhận định an toàn. Nhiều câu hỏi đã đi thẳng vào những điểm nghẽn còn tồn tại trong thực tiễn thực thi chính sách, cho đến khoảng cách giữa chủ trương đúng đắn và hiệu quả thực thi trên thực tế.
Tôi vẫn nhớ có lần trao đổi về tín dụng cho DN nhỏ và vừa, khi nhiều ý kiến đang tập trung vào các chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng, PV của báo đã đặt một câu hỏi rất ngắn nhưng đáng suy ngẫm: “Nếu vốn đang tăng lên, vì sao nhiều DN nhỏ vẫn nói rằng họ chưa chạm được tới nguồn vốn ấy?”. Câu hỏi đó không nhằm tạo tranh luận, mà nhằm đi tìm bản chất của vấn đề. Hay trong một cuộc trao đổi khác về cải cách thủ tục hành chính, giấy phép con, thay vì dừng lại ở những con số cắt giảm thủ tục, PV lại hỏi: “DN đã thực sự bớt phiền hà hay chưa, hay chúng ta mới chỉ chuyển gánh nặng từ khâu này sang khâu khác?”. Đó là những câu hỏi không dễ đặt ra nhưng là điều xã hội, DN và cả các cơ quan nhà nước cần để quá trình cải cách đi vào thực chất.
Nhiều tuyến bài của báo như những tuyến bài liên quan đến cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, bảo vệ quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh, đấu tranh với những biểu hiện tiêu cực, nhũng nhiễu trong quá trình thực thi công vụ đã mang lại nhiều giá trị thiết thực cho người dân và cộng đồng DN.
Không chỉ nằm ở việc phát hiện cái sai, mà còn ở sự kiên trì bảo vệ cái đúng; không chỉ phản ánh khó khăn, bất cập mà còn góp phần thúc đẩy giải pháp; nhiều nội dung đã vượt ra ngoài phạm vi phản ánh thông tin thông thường để trở thành những kiến nghị chính sách xuất phát từ thực tiễn. Nhiều vấn đề khi còn là những vướng mắc riêng lẻ của người dân và DN đã được báo phát hiện từ rất sớm, phân tích thấu đáo, theo đuổi đến cùng và góp phần thúc đẩy sự vào cuộc của các cơ quan có thẩm quyền.
Bên cạnh chất lượng nội dung trên cả báo in và báo điện tử, những thành quả hôm nay còn là phản ánh tâm huyết, đạo đức nghề nghiệp, năng lực chuyên môn và tinh thần dấn thân của nhiều cán bộ, PV, biên tập viên của báo. Với những gì đã và đang thực hiện, báo Pháp Luật TP.HCM hoàn toàn có quyền tự hào về những đóng góp của mình đối với tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền, hoàn thiện thể chế và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
TS TRẦN QUÝ, Viện trưởng Viện Phát triển kinh tế số Việt Nam:
Kiến tạo và phụng sự
Nhận được lời nhắn gửi từ tòa soạn chuẩn bị cho số báo cuối cùng của báo Pháp Luật TP.HCM trước thời khắc chuyển giao, trong tôi trào dâng những cảm xúc bùi ngùi xen lẫn niềm tự hào sâu sắc. Sự khép lại của một thương hiệu đã in đậm trong tâm trí bạn đọc, giới chuyên gia và cộng đồng DN chắc chắn để lại một khoảng trống đầy luyến tiếc.
Nhìn lại chặng đường dài gắn bó mật thiết cùng báo Pháp Luật TP.HCM qua vô số các chương trình tọa đàm chính sách, phỏng vấn trực tuyến hay các bài viết phân tích chuyên sâu, tôi luôn trân quý bản lĩnh và “chất thép” của đội ngũ làm báo nơi đây. Báo không chỉ là một kênh thông tin, mà đã thực sự định vị mình là một diễn đàn phản biện chính sách uy tín, sắc sảo và đầy trách nhiệm. Tòa soạn luôn dũng cảm đi thẳng vào những điểm nghẽn thể chế, mổ xẻ vấn đề bằng lăng kính khách quan, thượng tôn pháp luật. Báo đã làm xuất sắc vai trò “bộ lọc” trí tuệ, đưa tiếng nói của giới chuyên gia đến gần hơn với cơ quan quản lý, góp phần quan trọng hoàn thiện hành lang pháp lý - đặc biệt là những chính sách mở đường cho sự phát triển của kinh tế số và xã hội số.
Cùng với đó, di sản làm nên thương hiệu báo Pháp Luật TP.HCM chính là sự bền bỉ đồng hành cùng DN. Trong những giai đoạn nền kinh tế đối mặt với nhiều biến động hay những bỡ ngỡ của quá trình chuyển đổi số, báo luôn là điểm tựa pháp lý vững chắc. Báo không ngần ngại lên tiếng bảo vệ lẽ phải, kiên trì kiến nghị tháo gỡ rào cản thủ tục, giúp cộng đồng DN vững tâm vươn lên trong một môi trường kinh doanh minh bạch.
Tên gọi báo Pháp Luật TP.HCM có thể khép lại nhưng tôi có niềm tin mãnh liệt rằng sự cương trực, nhạy bén, trí tuệ và khát vọng phụng sự - sẽ không bao giờ mất đi mà tiếp tục là hạt nhân quý giá, tỏa sáng ở tổ chức mới.
Xin gửi lời tri ân sâu sắc nhất đến ban lãnh đạo cùng toàn thể PV, biên tập viên của báo vì một hành trình cống hiến đầy kiêu hãnh. Khép lại để mở ra, chúc những người bạn đồng hành của tôi tiếp tục giữ vững ngọn lửa nhiệt huyết, rèn sáng ngòi bút để kiến tạo thêm nhiều giá trị trên chặng đường phía trước!
