Trường Tiểu học Trần Đại Nghĩa rộng hơn 8.800 m2 tọa lạc trên đường Hương Lộ 3, phường Bình Hưng Hòa. Đây là một phần trong tổng thể quy hoạch sử dụng lại đất sau khi di dời nghĩa trang Bình Hưng Hòa - vốn được hình thành từ những năm 1970, rộng 44,5 ha với gần 54.000 ngôi mộ.
Tất bật thi công
Vào những ngày này, khi đến khuôn viên trường, chúng tôi ghi nhận hình ảnh các công nhân tất bật lau dọn các khu vực, chỉnh trang khuôn viên trường, vệ sinh lớp học, bố trí đồ dùng học tập để chuẩn bị cho lễ khánh thành vào ngày 19-5.
Ngày 7-5, dù trời nắng gắt nhưng mọi người làm việc hăng say để kịp tiến độ. Anh Phan Văn Giàu tỉ mẩn cạo những vết sơn còn dính trên nền sân với mong muốn các em sẽ có môi trường học tập thật sạch sẽ.
Lau những giọt mồ hôi vương trên má, bà Nguyễn Thị Khá cho biết đã đến làm việc tại dự án này hơn một tháng nay. Công việc của bà là sơn các phòng học và dặm vá những chỗ chưa đều.
“Một ngôi trường hồi sinh từ mảnh đất nghĩa trang. Đây là điều mà chúng ta đều chưa bao giờ nghĩ tới” - bà Khá nói.
Làm việc tại Trường Tiểu học Trần Đại Nghĩa đến nay gần hai tháng, bà Lê Thị Trinh và bà Nguyễn Thị Kim Loan cũng bày tỏ niềm vui khi ngôi trường từng ngày thay đổi diện mạo, sạch sẽ và khang trang hơn.
Lau chùi từng chiếc bàn, ghế trong phòng họp, ông Nguyễn Văn Hậu, nhân viên bảo vệ kể: “Tôi làm việc ở đây từ khi ngôi trường vừa khởi công. Khi đó, cây cối um tùm, mọi thứ ngổn ngang, quá trình xây dựng cũng gặp không ít khó khăn. Thế nhưng, mọi người đã nỗ lực để kịp hoàn thiện đúng tiến độ. Tôi mong chờ ngày này lâu lắm rồi. Ngôi trường với màu xanh hy vọng sắp tới sẽ rộn ràng tiếng con trẻ".
Nhìn ngôi trường đang dần hoàn thiện, anh Dương Văn Đẳng, nhân viên bảo vệ xúc động chia sẻ: "Trước đây nơi này là nghĩa trang của thành phố, bây giờ được chỉnh trang, đầu tư xây dựng làm trường học. Thực sự không bao giờ nghĩ trên mảnh đất này lại có ngôi trường đẹp như vậy".
Sự chuyển mình của khu đất bắt nguồn từ chủ trương của TP.HCM về việc di dời nghĩa trang để xây dựng trường học, công viên và các công trình công cộng.
Anh Đẳng cho biết thời gian qua rất nhiều phụ huynh và học sinh đến tìm hiểu thông tin về trường. Sau khi khánh thành, trường sẽ đi vào hoạt động và tổ chức tuyển sinh đầu cấp.
Niềm hy vọng từ ngôi trường mới
Trường Tiểu học Trần Đại Nghĩa được xây dựng đã đem lại niềm vui cho người dân sống xung quanh khu vực này.
Bà Nguyễn Thị Kim Nguyệt, một người dân buôn bán lâu năm tại khu vực không giấu được sự ngỡ ngàng trước những thay đổi của nơi đây.
"Hồi trước, nơi đây cây cối mọc um tùm, nhiều vấn đề tệ nạn phức tạp. Ngôi trường được xây dựng đã góp phần đưa mọi thứ trở nên văn minh hơn, mang lại sức sống cho cả khu vực" - bà Nguyệt nói.
Không chỉ thay đổi diện mạo khu dân cư, ngôi trường này còn là niềm hy vọng của nhiều phụ huynh khi con được đi học gần nhà.
Bà Luyện bán đồ ăn đối diện trường cho biết gia đình đang tính chuyển trường cho cháu ngoại về đây học tập.
"Đứa lớn đang học tại một trường tiểu học khá xa, đưa đón vất vả. Tôi đang tính khi trường đi vào hoạt động sẽ tìm hiểu và xin chuyển về đây. Còn đứa nhỏ chuẩn bị vào lớp lá, sắp tới sẽ xin học tại trường. Tôi già rồi nhưng thấy tương lai con em phát triển hơn, đi học gần hơn là mừng” - bà Luyện nói.
Chị Cẩm Thảo, một người dân có nhà nằm sát khu vực trường vui khi thấy mọi thứ trở nên tốt đẹp hơn từ khi ngôi trường được xây dựng.
Được biết, gia đình chị có cháu đang học tạm tại trường Tiểu học Huỳnh Thúc Kháng để chờ trường này xây xong. "Ngôi trường mới hiện diện mang lại sự thuận lợi trong đưa đón và học tập, chưa kể buôn bán cũng sẽ ổn định hơn" - chị Thảo bày tỏ.
Với người dân nơi đây, tiếng trống trường sắp tới sẽ đánh dấu một chương mới đầy tươi sáng cho vùng đất này.
Trường được thiết kế gồm 1 trệt, 3 lầu, với tổng cộng 30 phòng học tiêu chuẩn. Mỗi phòng được trang bị đầy đủ thiết bị dạy học, nổi bật là bảng tương tác 65 inch. Trường cũng có đầy đủ các phòng chức năng như phòng học tiếng Anh, phòng máy tính, âm nhạc, thể chất, khu nhà ăn và sân trường rộng, nhiều cây xanh.
Bà Văn Minh Tân, Hiệu trưởng trường, cho biết điểm đặc biệt của ngôi trường là bức tranh chân dung Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa ngay cổng. Đây là tác phẩm do chính bà lên ý tưởng thiết kế sau khi nghiên cứu kỹ về tiểu sử của ông.
"Bức tranh không chỉ là điểm xuyến về thẩm mỹ mà còn mang ý nghĩa giáo dục, nhắc nhở học sinh về tinh thần yêu nước, sức sáng tạo và nỗ lực phấn đấu ngay khi bước chân vào cổng trường" - bà Tân nói.
Khác với màu vàng truyền thống trong dự án ban đầu, ngôi trường hiện khoác lên mình màu xanh da trời dịu mát, nhằm gửi gắm thông điệp về màu xanh hy vọng cho thế hệ tương lai.
Trường hiện có 13 cán bộ, công nhân viên. Năm học 2026-2027, địa phương sẽ giao chỉ tiêu biên chế thêm 13 người, nâng tổng số nhân sự lên khoảng 26 người để đáp ứng nhu cầu giảng dạy.
Theo bà Tân, năm học 2025 - 2026, trường đã tiếp nhận 160 học sinh lớp 1. Bước sang năm học tới, số học sinh này sẽ chuyển qua học lớp 2. Đồng thời, trường được giao chỉ tiêu tuyển mới 10 lớp 1.
Đối với các khối lớp khác, trường sẽ tiếp nhận học sinh chuyển đến trên địa bàn phường, đặc biệt là vận động học sinh từ những ngôi trường đang có sĩ số quá đông về học tại trường để giảm tải áp lực cho hệ thống giáo dục trên địa bàn.
Từ năm 2010, TP.HCM đã chủ trương di dời nghĩa trang Bình Hưng Hoà nhằm phục vụ mục tiêu chỉnh trang đô thị, cải thiện môi trường và nâng cao chất lượng sống.
Công tác bồi thường và di dời dân cư bắt đầu từ năm 2014.
Trường tiểu học Trần Đại Nghĩa là công trình đầu tiên trong chuỗi dự án phát triển hạ tầng giáo dục - cây xanh - thể dục thể thao tại khu vực nghĩa trang cũ. Theo quy hoạch, sau ngôi trường này, một trường THCS quy mô 41 phòng học sẽ tiếp tục được triển khai.
Phần diện tích còn lại sẽ được quy hoạch thành công viên cây xanh và khu thể thao ngoài trời, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cộng đồng, vui chơi giải trí và nâng cao sức khỏe cho cư dân địa phương.
