Mới đây (27-1), Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh chủ trì buổi làm việc về thành lập Trung tâm trọng tài quốc tế (TTTTQT) thuộc Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam (TTTCQT).
Xem xét có cơ chế ngoại lệ
Báo cáo tại buổi làm việc, Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp (Bộ Tư pháp) Lê Xuân Hồng cho biết Cục đã phối hợp với Cục Pháp luật quốc tế và giải quyết tranh chấp quốc tế (Bộ Tư pháp) tổ chức họp với Cơ quan điều hành TTTCQT và các Trọng tài viên (TTV) có uy tín trong nước.
Các bên đã trao đổi, thảo luận, thống nhất phương án cụ thể về các nội dung, yêu cầu bảo đảm cho việc thành lập, cơ cấu tổ chức, nhân sự cấp cao, hành chính... và cơ sở vật chất, các điều kiện cần thiết khác bảo đảm hiệu quả hoạt động của TTTTQT.
Trên cơ sở trao đổi, thảo luận, các TTV đều bày tỏ sự ủng hộ với chủ trương của Đảng và Chính phủ về việc thành lập TTTT. Qua đó, góp phần thúc đẩy hoạt động hiệu quả của TTTCQT tại Việt Nam; đồng thời, đề xuất một số kiến nghị để thúc đẩy hoạt động của TTTT thực sự trở thành thiết chế tài phán chuyên nghiệp, có uy tín và năng lực cạnh tranh quốc tế.
Để đảm bảo TTTTQT có thể ra mắt vào ngày 9-2-2026, các TTV đề xuất ưu tiên việc thành lập TTTT, các quy trình nội bộ khác để đảm bảo cho việc vận hành Trung tâm như xây dựng các quy tắc, quy chế nội bộ sẽ được tiếp tục nghiên cứu, xây dựng bài bản, kỹ lưỡng và hoàn thiện trong thời gian tới.
Về sáng lập viên, hiện các TTV uy tín hàng đầu của Việt Nam đều đang làm TTV của Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC). Trong khi đó, VIAC quy định TTV không được đồng thời là thành viên của TTTT khác. Do đó, Bộ Tư pháp cần có trao đổi với VIAC để xem xét có cơ chế ngoại lệ đối với trường hợp này.
Đảm bảo TTTTQT có thể ra mắt vào ngày 9-2-2026
Về phía TTTCQT tại TP.HCM, đại diện Cơ quan điều hành thống nhất chủ trương hỗ trợ cho hoạt động của TTTT đã được quy định tại khoản 1 Điều 20 Nghị định số 323/2025.
Các nội dung hỗ trợ cụ thể sẽ được Cơ quan điều hành sẽ tổng hợp, báo cáo, xin ý kiến của UBND TP.HCM trên cơ sở đề xuất của Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan.
Cục Bổ trợ tư pháp đề xuất Thứ trưởng cho ý kiến chỉ đạo một số công việc cần tiếp tục triển khai để đảm bảo TTTTQT có thể ra mắt vào ngày 9-2-2026 cùng với sự kiện ra mắt TTTCQT.
Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh nhấn mạnh việc triển khai TTTTQT phải được xác định là nhiệm vụ chính trị quan trọng, gắn với trách nhiệm đối với quốc gia, dân tộc, thực hiện nghiêm các nghị quyết của Bộ Chính trị và chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Quốc hội. Việc thực hiện phải nghiêm túc, đồng bộ, đúng tiến độ được giao.
Hiện nay, Ban Chỉ đạo do Thủ tướng đứng đầu, Hội đồng điều hành do Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình làm Chủ tịch, Thứ trưởng Bộ Tư pháp là thành viên Hội đồng. Như vậy, trách nhiệm của Bộ Tư pháp và các đơn vị liên quan được xác định rất rõ. Phía Tòa án triển khai rất chủ động, phía Bộ Tư pháp cũng phải chủ động tương ứng, không để chậm nhịp.
Do đó, Thứ trưởng tán thành danh sách đề xuất nhân sự 8 TTV hiện nay là phù hợp, bảo đảm chất lượng, tạo nền tảng ban đầu cho Trung tâm.
Về nhiệm vụ trước mắt, Thứ trưởng đề nghị tập trung vào một số việc lớn. Cụ thể, hoàn thiện và ký ngay hai công văn: một công văn mời gửi riêng từng TTV; một công văn gửi UBND TP.HCM, đề nghị hỗ trợ tối đa cho TTTT.
Trong công văn gửi UBND TP.HCM cần làm rõ ba nhóm nội dung về trụ sở, về trang thiết bị, bảo đảm công nghệ thông tin, internet tốc độ cao, bảo mật, máy tính và các thiết bị cần thiết theo chuẩn thông lệ quốc tế, về hỗ trợ tài chính ban đầu, dự kiến trong 5 năm.
Đồng thời, nêu rõ Bộ Tư pháp đang triển khai đầy đủ thủ tục, trước ngày 9-2 hoàn tất theo yêu cầu Nghị định, bảo đảm sẵn sàng cho lễ ra mắt. Đối với công văn gửi các TTV phải nêu rõ chủ trương của Chính phủ, yêu cầu thực hiện theo Nghị định, tinh thần phối hợp và làm rõ đây là sự đóng góp cho sự phát triển chung của đất nước.
Về lãnh đạo Trung tâm, đây là nội dung quan trọng, Bộ không tự quyết mà sẽ báo cáo Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình xin ý kiến chỉ đạo. Hai phương án nhân sự lãnh đạo đều có ưu điểm riêng, cần báo cáo đầy đủ để lãnh đạo cấp trên xem xét.
Về tổ chức thực hiện, Thứ trưởng lưu ý, mọi hồ sơ, thủ tục thành lập phải hoàn thiện trước ngày 5-2, phối hợp chặt chẽ với Vụ Tổ chức cán bộ để báo cáo Bộ trưởng, bảo đảm Điều lệ phải có ngay khi thành lập TTTT; quy chế, quy tắc điều hành tiếp tục hoàn thiện theo thông lệ quốc tế, điều chỉnh cho phù hợp thực tiễn Việt Nam.
“Tinh thần chung là quyết tâm cao, làm việc nhanh, linh hoạt nhưng chắc chắn, bảo đảm cam kết của Nhà nước, để Trung tâm vận hành hiệu quả ngay từ đầu” - Thứ trưởng nhấn mạnh.
Sẵn sàng cho việc vận hành Trung tâm Tài chính quốc tế
Theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo TTTCQT tại Việt Nam, của Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình, Bộ Tư pháp đã khẩn trương tìm kiếm nhân sự của TTTTQT thuộc TTTCQT; phối hợp UBND TP.HCM lựa chọn trụ sở, chuẩn bị tổ chức lễ ra mắt TTTTQT cùng với lễ ra mắt TTTCQT tại TP.HCM - dự kiến vào ngày 9-2 tới đây.
Buổi làm việc, dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh với các ý kiến chỉ đạo triển khai các công việc tiếp theo, đã thể hiện rõ tinh thần chủ động, trách nhiệm, khẩn trương của Bộ Tư pháp trong thực hiện nhiệm vụ được giao, sẵn sàng cho việc vận hành TTTCQT, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.
