Thời gian qua, MTTQ Việt Nam TP.HCM đã phối hợp với HĐND, UBND TP rà soát, đề xuất nhiều chính sách phát triển kinh tế - xã hội, an sinh và bảo trợ xã hội theo hướng đảm bảo mức thụ hưởng cao nhất cho người dân. Sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy chính quyền địa phương hai cấp, TP đã ban hành 23 chính sách liên quan trực tiếp và gián tiếp đến an sinh xã hội.
Nhiều chính sách mang ý nghĩa nhân văn được triển khai như hỗ trợ 100% cho trẻ em mồ côi; miễn, hỗ trợ học phí cho học sinh từ mầm non đến các bậc học; hỗ trợ BHYT cho học sinh đến hết THPT; hỗ trợ 100% BHYT cho người 65-75 tuổi; hỗ trợ chi phí học tập, nghiên cứu khoa học cho học sinh, sinh viên là đồng bào dân tộc thiểu số; khám sức khỏe miễn phí cho người dân. TP cũng đang hướng tới mở rộng hỗ trợ BHYT cho người từ 60 tuổi trở lên và miễn phí vé xe buýt cho người dân.
Song song đó, nhiều chương trình chăm lo được triển khai thông qua Quỹ Vì người nghèo, Quỹ An sinh xã hội, Quỹ “Vì biển đảo quê hương - Vì tuyến đầu Tổ quốc” cùng các nguồn cứu trợ khẩn cấp nhằm hỗ trợ người dân có hoàn cảnh khó khăn và các nhóm yếu thế.
Các hoạt động an sinh của TP.HCM không chỉ dừng lại ở một cấp, một ngành mà lan tỏa đến từng địa bàn cơ sở và trong cả cuộc sống đời thường.
Giữa nhịp sống đô thị đông đúc, những mô hình sẻ chia nhỏ bé cũng dần trở thành một phần của đời sống TP. Những “ổ bánh mì treo”, “ly sữa treo” xuất hiện ở các điểm bán quen thuộc, khi người có điều kiện sẽ gửi lại một phần ăn cho người khó khăn. Những mô hình ấy không giải quyết toàn bộ bài toán an sinh nhưng lại tạo nên một dạng “hạ tầng mềm” của đô thị, nơi con người kết nối và hỗ trợ nhau bằng những hành động rất đời thường.
Trong bức tranh an sinh của TP.HCM, hệ thống BHXH và BHYT cũng dần trở thành một “tấm lưới an toàn” bao phủ ngày càng sâu vào đời sống người dân.
Ông Nguyễn Duy Hiểu, Phó Giám đốc BHXH TP.HCM, cho biết sau khi mở rộng không gian đô thị, đến cuối năm 2025, số người tham gia BHXH đã vượt 4,7 triệu người, trong khi BHYT đạt hơn 13 triệu người. Theo ông Hiểu, chính sách bảo hiểm đang dần chuyển từ mục tiêu “bao phủ” sang “phù hợp và tiếp cận nhanh”, đặc biệt với các nhóm yếu thế.
Nhiều chính sách hỗ trợ đã được triển khai như hỗ trợ 100% BHYT cho người cao tuổi, học sinh; hỗ trợ BHYT cho hộ nghèo, cận nghèo, người mới thoát nghèo; mở rộng hỗ trợ cho trẻ em khó khăn, người khuyết tật, bệnh nhân nặng; hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện cho hộ nghèo và cận nghèo với mức lên đến 80% và 65%.
Song song đó, TP.HCM cũng đẩy mạnh cải cách thủ tục và chuyển đổi số trong lĩnh vực BHXH như triển khai mã vạch trên thẻ BHYT, chi trả lương hưu qua tài khoản ngân hàng, áp dụng cơ chế “một cửa liên thông”, giúp người dân giảm giấy tờ và thời gian chờ đợi.
Đáng chú ý, hệ thống an sinh của TP.HCM đang từng bước mở rộng đến nhóm lao động phi chính thức như tài xế công nghệ, người bán hàng online hay lao động tự do - những nhóm trước đây ít được bao phủ bởi hệ thống bảo hiểm.
Từ những chính sách quy mô lớn đến các mô hình sẻ chia đời thường, TP.HCM đang từng bước xây dựng một hệ sinh thái an sinh theo hướng không chỉ hỗ trợ khi khó khăn xảy ra, mà còn tạo cảm giác người dân luôn được đồng hành và bảo vệ trong suốt nhịp sống đô thị.
Ở phường Đông Hưng Thuận, chương trình “Vòng tay yêu thương - Mẹ đỡ đầu” được triển khai như một mạng lưới đồng hành lâu dài với trẻ em khó khăn.
Bà Nguyễn Ngọc Yến, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ phường, cho biết mô hình “Mẹ đỡ đầu” được mở rộng từ sau đại dịch COVID-19 cho đến nay. Cùng với đó, địa phương còn duy trì nhiều mô hình như suất ăn yêu thương, bảo hiểm trao tay, bữa tối ấm tình, cùng em đến trường.
