6 khu chức năng của Khu đô thị sáng tạo phía Đông TP.HCM
(PLO)- Theo ý tưởng quy hoạch, Tam Đa (quận 9) sẽ là trung tâm công nghệ sinh thái, còn Trường Thọ (quận Thủ Đức) sẽ là khu đô thị tương lai của Khu đô thị sáng tạo phía đông TP.HCM.
Sáng 23-11, UBND TP.HCM đã tổ chức hội thảo định hướng quy hoạch khu đô thị sáng tạo tương tác cao phía đông TP.HCM và trao giải cuộc thi quốc tế tìm kiếm ý tưởng quy hoạch khu đô thị sáng tạo này.
Kết quả, Công ty Sasaki Associates, Inc (Hoa Kỳ) đạt giải Nhất với giá trị giải thưởng là 4,5 tỉ đồng. Liên danh G8A Architecture and Urban Planning Limted Company (Việt Nam) và KCAP Architects & Planners (Thụy Sĩ) đạt giải nhì với giá trị giải thưởng 2 tỉ đồng. UBND TP cũng trao giải khuyến khích cho bốn đơn vị khác.

6 khu chức năng của Khu đô thị sáng tạo phía Đông TP.HCM - ảnh 1
Bí thư Thành ủy TP.HCM Nguyễn Thiện Nhân trao giải thưởng cho đơn vị đạt giải Nhất - Công ty Sasaki Associates, Inc (Hoa Kỳ). Ảnh: TÁ LÂM

Hình thành sáu khu chức năng

Trình bày ý tưởng quy hoạch, đại diện Công ty Sasaki Associates, Inc (Hoa Kỳ) nhấn mạnh đến việc phát triển sáu khu vực quan trọng của khu đô thị sáng tạo phía đông. Đó là việc xây dựng Thủ Thiêm trở thành trung tâm công nghệ - tài chính quốc tế; hình thành trung tâm thể thao và sức khỏe Rạch Chiếc; phát triển trung tâm công nghệ cao Sài Gòn; hình thành trung tâm công nghệ giáo dục Đại học Quốc gia TP.HCM; hình thành trung tâm công nghệ sinh thái Tam Đa; xây dựng khu đô thị tương lai Trường Thọ (biến khu cảng hiện hữu thành một khu đô thị mới)…

Cụ thể, với Thủ Thiêm, hạ tầng giao thông sẽ ưu tiên cho người đi bộ, xe cộ và tàu điện ngầm kết nối đến tất cả khu vực quan trọng trong TP.HCM. Lối đi các bờ sông và sân trong các nhà thờ sẽ tạo kết nối đường phố thông suốt cho các hoạt động nghệ thuật, văn hóa, mua sắm, giải trí.

Còn Rạch Chiếc - trung tâm thể thao và sức khỏe, nơi đây sẽ hình thành khu sản xuất đồ thể thao, các trung tâm sáng tạo thể thao, trung tâm chăm sóc sức khỏe và kiến tạo một không gian rộng lớn xung quanh sân vận động để hội tụ.

Tại trung tâm công nghệ cao Sài Gòn, sẽ đề xuất xây dựng một nhà ga tàu điện ngầm ở phía Bắc của khu vực kết nối với Khu công nghệ cao và Khu đại học, khu vực cảng và trung tâm công nghệ tài chính. Ở vùng lân cận sẽ có nhiều trường đại học.

6 khu chức năng của Khu đô thị sáng tạo phía Đông TP.HCM - ảnh 2
Sáu khu chức năng của Khu đô thị sáng tạo phía đông. Ảnh: TÁ LÂM

ĐH Quốc gia TP.HCM - trung tâm công nghệ giáo dục sẽ là một trung tâm tri thức cho việc nghiên cứu hợp tác giữa các trường đại học, các công ty nghiên cứu và phát triển, phòng thí nghiệm nghiên cứu.

Tam Đa ở quận 9 sẽ là trung tâm công nghệ sinh thái, là nơi tập trung nhất về mảng công nghệ sinh thái, mang đến nhiều cơ hội sáng tạo và thực hành. Hiện đây là khu vực được bao quanh bởi các trang trại nông nghiệp và đầm lầy. Vì thế ở đây sẽ có những phát triển mới cho các chương trình nghiên cứu thúc đẩy đổi mới sinh thái. Những khu vườn mưa, khu trường đại học, các trục chính phát triển và khu vực ven biển ngập mặn tạo môi trường phù hợp cho đổi mới nông nghiệp cũng như du lịch sinh thái.

Trường Thọ ở Thủ Đức sẽ là đô thị tương lai. Ở đây sẽ kiến tạo lưới đô thị linh hoạt và sôi động, với hệ thống không gian mở có nhiều chức năng đa dạng. Sử dụng vành đai giao thông khép kín để kết nối các khu vực khác nhau, dễ tiếp cận đến từng ngóc ngách, ưu tiên người đi bộ. Biến khu vực công nghiệp bên bờ sông thành không gian mở hấp dẫn và sinh động. Các kết cấu di sản công nghiệp sẽ được bảo tồn và cải tạo, thổi hồn biến chúng trở thành điểm đến "Quận nghệ thuật".

Để triển khai ý tưởng này, Công ty Sasaki đề xuất thành lập cơ quan quản lý phát triển đô thị sáng tạo dưới mô hình công ty chịu trách nhiệm phát triển dự án. Ngoài ra, ba quận trong khu vực (quận 2-9 và Thủ Đức) cần được tổ chức thống nhất thành một cơ quan hành chính duy nhất, theo mô hình chính quyền đô thị để điều phối phát triển.
Tuy nhiên, để triển khai thành công, TP.HCM phải xin cơ chế đặc khu kinh tế để thu hút đầu tư và nhân tài cho khu đô thị sáng tạo. Trong phát triển kinh tế, TP cần ưu tiên các nhóm ngành nghề hiện có và phát triển chiến lược các nhóm để hỗ trợ, cụ thể là hợp tác với các công ty sản xuất phần cứng (Bosh, Intel, Samsung…), phát triển ngành nghề Fintech (tận dụng sáng tạo công nghệ trong các hoạt động và dịch vụ tài chính) và công nghệ phần mềm; thúc đẩy đổi mới sáng tạo…

6 khu chức năng của Khu đô thị sáng tạo phía Đông TP.HCM - ảnh 3
Bí thư Thành ủy TP.HCM Nguyễn Thiện Nhân phát biểu tại hội thảo. Ảnh: TÁ LÂM

Sẽ có bộ máy chính quyền ba quận phía đông

Phát biểu tại hội thảo, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thành Phong cho rằng các ý tưởng quy hoạch từ các sản phẩm dự giải cũng gợi ý cho TP giải quyết nhiều vấn đề bức xúc, thách thức hiện nay và trong tương lai như phát triển đi liền tiến bộ xã hội, tăng nguồn nhân lực, mở rộng kết nối, giải quyết bài toán chống ngập, nâng cao chất lượng sống khu dân cư hiện hữu, cải tạo giao thông...
Theo ông Phong, ý tưởng quy hoạch của Công ty Sasaki đặt ra vấn đề mạch lạc và tương đối khả thi dựa trên nền tảng sẵn có của khu vực phía Đông TP. Đó là các khu vực đã được đầu tư xây dựng và tiếp tục hoàn thiện như Khu Công nghệ cao, Khu đô thị mới Thủ Thiêm, Khu đại học Quốc gia TP.HCM, tuyến metro số 1.
Trong thời gian tới, ông Phong cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện và phát triển đô thị trên những đô thị sẵn có. “TP sẽ tập trung một chương trình toàn diện để đảm bảo thành công về phát triển kinh tế và quy hoạch đô thị” - ông Phong nói và cho biết TP sẽ cụ thể hóa các ý tưởng thành bộ khung pháp lý về quy hoạch. Đồng thời rà soát cơ sở pháp lý và xây dựng các quy định mới nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất để hình thành khu đô thị sáng tạo phía đông, tạo tiền đề cho việc ra đời thành phố phía đông (thuộc TP.HCM) trong tương lai.
Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo, Bí thư Thành ủy TP.HCM Nguyễn Thiện Nhân cho biết TP đang xây dựng đề án chính quyền đô thị, sắp xếp lại bộ máy quản lý hành chính để trình cấp thẩm quyền thông qua. Nếu năm 2020, Quốc hội thông qua đề án thì từ năm 2021 sẽ có bộ máy chính quyền ba quận phía đông (Khu đô thị sáng tạo phía đông).
Ông Nguyễn Thiện Nhân yêu cầu trên cơ sở các ý tưởng tham gia cuộc thi, UBND TP cần tham khảo các ý tưởng phù hợp và có sự bổ sung, tích hợp để đưa ra phương án cuối cùng, lập quy hoạch cho khu đô thị sáng tạo phía đông.
Đối với ý tưởng của đơn vị đại giải nhất, ông Nhân lưu ý đến sáu khu chức năng ở phân tán. Ông cho rằng nếu thực hiện tốt, khu đô thị sáng tạo phía đông có thể là nơi đột phá về chỗ ở cho người dân.

TÁ LÂM