Sáng 12-4, UBND tỉnh Quảng Ninh phối hợp Tập đoàn Vingroup cùng UBND các địa phương Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh tổ chức lễ khởi công tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh. Đây được xem là tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên của Việt Nam, đánh dấu bước tiến mới trong quá trình hiện đại hóa hạ tầng giao thông.
Buổi lễ có sự tham dự của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, nguyên Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng các vị đại biểu. Đây là sự kiện lớn đầu tiên Thủ tướng Lê Minh Hưng dự sau khi nhậm chức ngày 7-4.
Phát biểu tại lễ khởi công, ông Bùi Văn Khắng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, cho biết tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh là dự án lớn, mang theo nhiều kỳ vọng. Dự án thể hiện năng lực, cam kết của nhà đầu tư và cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của khu vực kinh tế tư nhân trong các lĩnh vực hạ tầng trọng điểm.
Theo ông Khắng, tỉnh Quảng Ninh cam kết tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành trung ương và nhà đầu tư trong suốt quá trình triển khai dự án. Tỉnh sẽ tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, tái định cư và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để dự án được triển khai thuận lợi, đúng tiến độ và bảo đảm chất lượng.
Đại diện chủ đầu tư, ông Nguyễn Việt Quang, Phó Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Vingroup, cho biết lễ khởi công dự án thể hiện quyết tâm của Vingroup trong việc góp phần phát triển hạ tầng quốc gia.
Doanh nghiệp đặt mục tiêu từng bước xây dựng hệ thống hạ tầng giao thông hiện đại theo chuẩn quốc tế, qua đó thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng sống của người dân.
Dự án có chiều dài khoảng 120 km, được xây dựng đường đôi, khổ 1.435 mm và điện khí hóa. Điểm đầu đặt tại ga Cổ Loa (thuộc Trung tâm Triển lãm Việt Nam, khu đô thị Vinhomes Global Gate, Hà Nội). Điểm cuối đặt tại ga Hạ Long (khu Công viên rừng Globe Hạ Long, Vinhomes Global Gate Hạ Long, Quảng Ninh).
Trên tuyến có ba ga trung chuyển gồm Gia Bình (Bắc Ninh), Ninh Xá (Hải Phòng) và Yên Tử (Quảng Ninh), một depot được bố trí tại ga cuối Hạ Long.
Tốc độ thiết kế đoạn chính đạt 350 km/giờ, riêng đoạn qua địa bàn Hà Nội đạt 120 km/giờ. Tuyến có năm ga gồm Cổ Loa, Gia Bình, Ninh Xá, Yên Tử và Hạ Long Xanh.
Tổng diện tích đất sử dụng khoảng 551 ha. Trong đó, Hà Nội khoảng 44 ha, Bắc Ninh 19 ha, Hải Phòng 210 ha và Quảng Ninh 278 ha.
Tổng mức đầu tư dự án khoảng 147.370 tỉ đồng (hơn 5,6 tỉ USD), chưa bao gồm khoảng 10.270 tỉ đồng chi phí giải phóng mặt bằng do ngân sách nhà nước chi trả. Vốn của nhà đầu tư khoảng 22.110 tỉ đồng. Phần còn lại hơn 125.000 tỉ đồng được huy động, chiếm khoảng 85% tổng vốn.
Chủ đầu tư dự án là Công ty cổ phần đầu tư và phát triển đường cao tốc Vinspeed. Đây là dự án thứ hai do Vinspeed triển khai, sau dự án đường sắt cao tốc Bến Thành – Cần Giờ được động thổ vào tháng 12-2025.
Tuyến đường sắt Hà Nội – Quảng Ninh được kỳ vọng đáp ứng nhu cầu vận tải hành khách trên trục Hà Nội - Bắc Ninh - Hải Phòng - Quảng Ninh. Dự án cũng góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường kết nối vùng và liên kết với mạng lưới đường sắt trong nước, quốc tế.
Dự kiến khi hoàn thành vào năm 2028, đây sẽ là dự án đường sắt có công nghệ hiện đại và tiến độ thi công nhanh nhất từ trước đến nay ở nước ta. Thời gian di chuyển giữa Hà Nội và Quảng Ninh dự kiến rút ngắn từ 2-2,5 giờ xuống còn khoảng 23 phút.
Dự án sử dụng công nghệ châu Âu
Dự án dự kiến sẽ sử dụng thế hệ tàu cao tốc mới nhất, hiện đại nhất cùng hệ thống thông tin, tín hiệu, trang thiết bị cao cấp hàng đầu thế giới do Siemens Mobility (Đức) cung cấp và sẽ từng bước chuyển giao công nghệ cho VinSpeed trong quá trình vận hành.
Ông Michael Peter, Tổng giám đốc toàn cầu Siemens Mobility, cho biết tập đoàn cam kết mang đến Việt Nam công nghệ tàu cao tốc hiện đại, hiệu quả và an toàn. Theo ông, mỗi ngày các đoàn tàu do Siemens sản xuất vận hành khoảng 1 triệu km trên toàn cầu.
Các đoàn tàu được phát triển theo hướng số hóa toàn diện nhằm tối ưu hiệu quả năng lượng và nâng cao trải nghiệm hành khách. Siemens Mobility cũng cam kết hợp tác chặt chẽ với Vingroup, bao gồm chuyển giao công nghệ, lắp ráp và bảo trì tàu, nhằm từng bước hình thành hệ sinh thái đường sắt cao tốc tại Việt Nam.
