Tháng 8 tới sẽ đánh dấu 50 năm kể từ khi Việt Nam và Thái Lan chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao (1976 - 2026). Nửa thế kỷ qua đã chứng kiến sự phát triển vượt bậc trong quan hệ song phương với nhiều chuyến thăm cấp cao và nhiều lần nâng cấp quan hệ.
Nhân sự kiện trọng đại này, Báo Pháp Luật TP.HCM đã có cuộc trao đổi với bà Wiraka Moodhitaporn, Tổng Lãnh sự Thái Lan tại TP.HCM, để nhìn lại chặng đường đã qua và hướng tới những bước tiến sâu sắc hơn cho quan hệ song phương trong tương lai.
Sự chuyển mình trong quan hệ song phương
. Phóng viên: Năm 2026 đánh dấu 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Thái Lan. Theo bà, đâu là những thành tựu nổi bật nhất trong quan hệ song phương suốt năm thập niên qua?
+ Bà Wiraka Moodhitaporn: Nhìn lại 50 năm qua, hai nước đã cùng nhau chinh phục nhiều dấu mốc quan trọng trong quan hệ song phương. Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1976, Việt Nam và Thái Lan không ngừng củng cố lòng tin và mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực. Quan hệ song phương được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược vào năm 2013, Đối tác Chiến lược Tăng cường vào năm 2019 và gần đây nhất là Đối tác Chiến lược toàn diện vào tháng 5 năm ngoái.
Tuy nhiên, vượt lên trên những dấu mốc ngoại giao đó, thành tựu đáng tự hào nhất chính là sự chuyển mình của quan hệ Thái Lan - Việt Nam trong suốt chặng đường từ khi thiết lập quan hệ đến khi trở thành Đối tác Chiến lược toàn diện. Đây mới là dấu mốc thực sự đáng ghi nhận. Nhiều người có thể cho rằng thành tựu chỉ nằm ở những bước tiến trong một hoặc hai năm gần đây, nhưng trên thực tế, hợp tác giữa hai nước ngày nay đã bao trùm nhiều lĩnh vực như chính trị, an ninh, thương mại, đầu tư, giao lưu nhân dân, giáo dục cũng như hợp tác khu vực trong khuôn khổ Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).
. Sau các chuyến thăm cấp cao gần đây của lãnh đạo hai nước và việc nâng cấp quan hệ song phương lên Đối tác Chiến lược toàn diện, bà nhìn nhận những cơ hội mới nào sẽ mở ra cho hợp tác Việt Nam - Thái Lan?
+ Chúng ta đã chứng kiến các chuyến thăm cấp cao rất quan trọng. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm đã thăm Thái Lan vào cuối tháng 5. Khoảng 10 ngày sau đó, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul cũng có chuyến thăm chính thức tới Việt Nam.
Tôi cho rằng trước hết, các chuyến thăm cấp cao gần đây đã đánh dấu sự khởi đầu của một chương mới trong quan hệ giữa hai nước. Chúng ta đã có 50 năm là những người bạn tốt của nhau và giờ đây đang cùng hướng tới chặng đường 50 năm tiếp theo.
Thứ hai, hiện nay chúng ta đang bước vào giai đoạn triển khai Kế hoạch hành động thực hiện quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giai đoạn 2026-2031. Đây là khuôn khổ hợp tác mà hai bên đang cùng xây dựng và triển khai. Cả hai nước cũng chia sẻ tầm nhìn chung thông qua chiến lược “Ba kết nối”, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết nối chuỗi cung ứng, thúc đẩy liên kết giữa các nền kinh tế địa phương của hai nước và tăng cường hợp tác vì mục tiêu phát triển bền vững.
Trong chuyến thăm Việt Nam vừa qua, Thủ tướng Thái Lan đã nhấn mạnh một thông điệp quan trọng: mỗi quốc gia đều có những thế mạnh và lợi thế riêng. Trong quá khứ, nhiều người có thể cho rằng Thái Lan và Việt Nam cạnh tranh trực tiếp với nhau. Tuy nhiên, trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu và khu vực đang tiếp tục thay đổi, đã đến lúc hai nước cần hợp tác và bổ trợ cho nhau.
Bằng cách phát huy thế mạnh và lợi thế của mỗi bên, chúng ta có thể tạo ra nhiều cơ hội hơn cho doanh nghiệp và người dân của cả hai nước. Thái Lan và Việt Nam càng hợp tác chặt chẽ thì khu vực của chúng ta càng có điều kiện phát triển thịnh vượng, bền vững và có khả năng chống chịu tốt hơn trước những biến động trong tương lai.
Tầm nhìn này cũng phản ánh rõ tinh thần của chiến lược “Ba kết nối”, tức là cùng nhận diện những thế mạnh của mỗi bên và kết nối các thế mạnh đó lại với nhau. Hơn nữa, sự hợp tác này còn có ý nghĩa thiết thực trong việc hỗ trợ thực hiện các Mục tiêu Phát triển Bền vững của Liên Hợp Quốc.
Theo tôi, Thái Lan và Việt Nam có khả năng bổ trợ rất hiệu quả cho nhau trong chuỗi giá trị của khu vực. Việt Nam đã nổi lên như một trung tâm sản xuất công nghiệp quan trọng, đồng thời ngày càng khẳng định vai trò trong lĩnh vực tài chính và công nghệ thông tin. Trong khi đó, Thái Lan có thế mạnh về kết nối hạ tầng, logistics và dịch vụ. Tương tự Việt Nam, chúng tôi cũng có thế mạnh trong lĩnh vực thực phẩm.
Hợp tác Việt Nam - Thái Lan trong thời đại mới
. Là hai nền kinh tế năng động hàng đầu của ASEAN, Việt Nam và Thái Lan có thể bổ trợ cho nhau như thế nào để nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp vào tăng trưởng bền vững của khu vực, thưa bà?
+ Việc Thái Lan và Việt Nam bổ trợ lẫn nhau không chỉ mang lại lợi ích cho hai nước mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh cho toàn khối ASEAN.
Lấy ví dụ, Việt Nam đang quyết liệt theo đuổi mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero). Đồng hành cùng định hướng này, các doanh nghiệp Thái Lan đầu tư tại Việt Nam như INSEE hay SCG đã và đang phát triển các sản phẩm xi măng phát thải carbon thấp.
Điều này cho thấy khi đầu tư vào Việt Nam, chúng tôi không chỉ quan tâm đến lợi ích của riêng mình mà còn chú trọng đóng góp vào những mục tiêu phát triển mà Chính phủ Việt Nam đang theo đuổi.
Tôi tin rằng những nỗ lực hợp tác như vậy sẽ giúp cả hai nước thích ứng tốt hơn với các tiêu chuẩn toàn cầu đang không ngừng thay đổi, đồng thời tạo ra những cơ hội mới về đổi mới sáng tạo và tăng trưởng trong tương lai.
. Bên cạnh hợp tác chính trị và kinh tế, bà đánh giá như thế nào về ngoại giao nhân dân giữa Việt Nam và Thái Lan hiện nay?
+ Thái Lan là nơi sinh sống của hơn 100.000 người Thái gốc Việt. Cộng đồng người gốc Việt tại Thái Lan góp phần thúc đẩy sự hiểu biết về văn hóa giữa hai dân tộc, đồng thời hỗ trợ mở rộng các hoạt động thương mại và đầu tư song phương.
Cách đây hai năm, tại tỉnh Udon Thani, Thái Lan đã khai trương Phố Việt Nam ở nước ngoài đầu tiên. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng bảo tồn các khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại nhiều địa phương của Thái Lan. Những địa điểm này là biểu tượng sinh động cho mối gắn kết giữa nhân dân Thái Lan và Việt Nam.
Thứ hai là quan hệ hợp tác rất chặt chẽ giữa các địa phương hai nước thông qua mô hình kết nghĩa. Trước khi Việt Nam sáp nhập tỉnh thành, Thái Lan và Việt Nam đã ký kết 19 biên bản ghi nhớ về quan hệ thành phố, tỉnh kết nghĩa. Đây là số lượng thỏa thuận kết nghĩa lớn nhất mà Thái Lan có với bất kỳ quốc gia nào khác.
Một nội dung quan trọng khác là hợp tác giáo dục. Trong hơn 30 năm qua, Chính phủ Thái Lan đã hỗ trợ Chương trình Thái học tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG TP.HCM. Ngoài ra, các chương trình Thái Lan học còn được triển khai tại một số trường đại học khác ở miền Bắc, đồng thời có các chương trình đào tạo ngôn ngữ Thái tại Đại học Đà Nẵng.
Cuối cùng, tôi muốn nhấn mạnh vai trò của du lịch trong việc thúc đẩy giao lưu nhân dân. TP.HCM và Thái Lan có khoảng cách địa lý rất gần, với thời gian bay tới Bangkok chỉ khoảng một giờ rưỡi. Sự gần gũi về địa lý, cùng những nét tương đồng về văn hóa, di sản và nhiều giá trị chung khác, đã tạo nền tảng thuận lợi để du lịch tiếp tục trở thành cầu nối quan trọng giữa nhân dân hai nước.
Tôi cho rằng đây là những yếu tố then chốt góp phần tăng cường sự hiểu biết và gắn kết giữa người dân Thái Lan và Việt Nam, đặc biệt là thế hệ trẻ.
. Xin cảm ơn bà.
Thông điệp của Tổng lãnh sự Thái Lan nhân dịp 50 năm thiết lập quan hệ song phương
Thay mặt Tổng Lãnh sự quán Hoàng gia Thái Lan tại TP.HCM và các cơ quan Thái Lan đang hoạt động tại đây, trước hết tôi xin gửi lời chúc mừng cùng những lời chúc tốt đẹp nhất tới Chính phủ và nhân dân Việt Nam nhân dịp đặc biệt này.
Chúng tôi thực sự trân trọng và tự hào về mối quan hệ hữu nghị giữa hai nước đã trải qua chặng đường 50 năm phát triển. Như tôi đã đề cập trước đó, trong suốt nửa thế kỷ qua, quan hệ Thái Lan - Việt Nam đã không ngừng phát triển, từ thời điểm thiết lập quan hệ ngoại giao cho đến khi được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược toàn diện. Điều đó phản ánh không chỉ sự gắn bó ngày càng sâu sắc giữa hai chính phủ mà còn là tình hữu nghị bền chặt giữa nhân dân hai nước.
Hướng tới tương lai, bên cạnh Kế hoạch hành động 5 năm và chiến lược “Ba kết nối” mà hai bên đang triển khai, chúng tôi kỳ vọng những khuôn khổ hợp tác này sẽ tạo nền tảng vững chắc để Thái Lan và Việt Nam cùng bước vào 50 năm phát triển tiếp theo với nhiều thành tựu mới và sự thịnh vượng chung.
Thái Lan không chỉ xem Việt Nam là một quốc gia láng giềng gần gũi, một đối tác quan trọng và người bạn đáng tin cậy, mà còn đánh giá cao vai trò năng động của Việt Nam đối với sự phát triển kinh tế cũng như ổn định khu vực ở Đông Nam Á.
Tôi tin rằng hai nước có rất nhiều lợi ích chung, thế mạnh chung và những lĩnh vực có thể bổ trợ lẫn nhau. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để Thái Lan và Việt Nam tiếp tục hợp tác chặt chẽ hơn, đồng thời đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định và phát triển của ASEAN cũng như toàn khu vực.
Thông điệp tôi muốn gửi gắm là hy vọng các thế hệ tương lai của hai nước sẽ tiếp tục duy trì và phát huy tinh thần hợp tác như hiện nay, thậm chí mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới, vì sự thịnh vượng của cả hai quốc gia và vì sự phát triển chung của khu vực.
