Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu làm rõ việc cần thiết tiếp tục sáp nhập một số xã, phường

Văn phòng Trung ương Đảng vừa ban hành thông báo Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại cuộc làm việc với Ban Chỉ đạo Trung ương.

Cuộc làm việc nhằm sơ kết một năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền ba cấp. Tại đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nghe Ban Tổ chức Trung ương trình bày dự thảo Báo cáo sơ kết.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhìn nhận qua một năm, toàn hệ thống chính trị đã hoàn thành khối lượng công việc rất lớn. Bộ máy đã được cấu trúc thành công chỉ trong thời gian ngắn.

Dự thảo Báo cáo đánh giá toàn diện kết quả nổi bật trong vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền ba cấp. Báo cáo cũng xác định những điểm nghẽn, nút thắt cần tháo gỡ để bảo đảm vận hành thông suốt, hiệu quả và phát huy vai trò người đứng đầu.

Dù vậy, bộ máy vẫn còn nhiều vấn đề cần xem xét, sửa đổi, bổ sung và điều chỉnh. Cơ cấu tổ chức đã được sắp xếp nhưng chất lượng vận hành chưa đồng đều.

Số lượng đầu mối tổ chức bộ máy đã giảm nhưng hiệu quả quản trị chưa đạt yêu cầu. Thẩm quyền được phân cấp song nguồn lực, năng lực và công cụ thực thi chưa đáp ứng nhiệm vụ thực tiễn trong giai đoạn mới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đồng ý thông qua nội dung Báo cáo sơ kết để trình Bộ Chính trị xem xét, cho ý kiến tại phiên họp ngày 26-6.

Ban Tổ chức Trung ương được giao chủ trì tiếp tục hoàn thiện Báo cáo để trình Hội nghị sơ kết toàn quốc ngày 1-7-2026 theo một số định hướng cụ thể.

Các cơ quan cần tập trung đánh giá kỹ lưỡng tính đồng bộ, thống nhất, minh bạch của thể chế pháp luật hiện hành, nhất là pháp luật liên quan đến hoạt động của chính quyền địa phương.

Các lĩnh vực trọng tâm gồm khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; đất đai, tài nguyên, khoáng sản, lâm nghiệp; tài chính ngân sách; phân cấp, phân quyền giữa Trung ương và địa phương.

Ban Tổ chức Trung ương cần đánh giá chi tiết năng lực thực thi ở cấp xã so với nhiệm vụ được giao, nhất là trong các lĩnh vực đất đai, xây dựng, tài chính, tư pháp. Việc này phải gắn với chỉ tiêu biên chế và bố trí vị trí việc làm phù hợp chuyên môn.

Đồng thời, cơ quan chức năng cần xác định rõ hạn chế giữa quy định mô hình và khung phân cấp áp dụng tại các địa phương có sự khác biệt về trình độ phát triển, hạ tầng.

Báo cáo cần đánh giá kỹ sự phù hợp giữa phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực. Trong đó, cần làm rõ việc phân bổ nguồn thu, nhiệm vụ chi của ngân sách xã, phường.

Các cơ quan cũng cần bổ sung nhận định về tổ chức, hoạt động của khu vực phòng thủ, thế trận quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Đồng thời, cần đánh giá kỹ hiệu quả hoạt động của cơ quan tư pháp sau khi chuyển sang mô hình khu vực, kết thúc hoạt động của các cơ quan cấp cao và cấp huyện.

Các cơ quan cần bổ sung đánh giá về tính tự chủ, hợp lý của mô hình hoạt động đối với các đơn vị sự nghiệp công lập sau sắp xếp.

Báo cáo cũng phải chỉ rõ thực trạng hạ tầng số, hạ tầng viễn thông, công nghệ thông tin trang bị cho chính quyền cơ sở, khắc phục tình trạng phần mềm thiếu tương thích, thiếu kết nối.

Đặc biệt, cần đánh giá, làm rõ sự cần thiết phải tiếp tục điều chỉnh, sáp nhập một số xã, phường trên cơ sở rà soát các tiêu chí cốt lõi, nhằm đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin.

Cơ quan chủ trì cần nghiên cứu, bổ sung thành lập đơn vị hành chính đô thị đặc biệt mang tính hạt nhân để điều phối phát triển, kết nối hạ tầng và các không gian kinh tế.

Đáng chú ý, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu rà soát, nhận diện kỹ các nguy cơ để khắc phục kịp thời. Cuộc cải cách bộ máy không được dừng lại ở việc giảm đầu mối mà phải nâng cao năng lực phục vụ.

Báo cáo cần chỉ rõ sự chênh lệch chất lượng dịch vụ công giữa các vùng miền, áp dụng giải pháp giảm áp lực cho đội ngũ cán bộ cơ sở để tránh tâm lý sợ sai, né việc.

Không gian hành chính mới phải phù hợp với không gian kinh tế, đô thị, khu công nghiệp và vùng sinh thái, tránh tình trạng người dân phải đi xa, tốn kém hơn khi làm thủ tục.