Vụ cán bộ BIDV nhận tiền: Tranh cãi về tội danh

Như Pháp Luật TP.HCM đã thông tin, VKS TP Hà Nội vừa chuyển tội danh của nguyên phó tổng giám đốc BIDV Việt Nam Đoàn Tiến Dũng và nguyên phó giám đốc BIDV - Chi nhánh Hải Phòng Trần Thị Thanh Bình từ tội nhận hối lộ sang tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn để trục lợi (Bình là đồng phạm với Dũng). VKS nhận định việc cơ quan điều tra đề nghị truy tố hai bị can về tội nhận hối lộ theo khoản 4 Điều 279 BLHS (khung hình phạt cao nhất là tử hình) là chưa đúng với các hành vi của họ.

Trước việc này, các chuyên gia pháp luật đã có nhiều quan điểm rất trái chiều.

Lợi dụng chức vụ, quyền hạn?

Luật sư Phạm Hồng Hải, Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam, đồng tình với quan điểm của VKS là các bị can chỉ phạm tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng với người khác để trục lợi.

Ông Hải phân tích: Người nhận hối lộ trong tội nhận hối lộ là người có chức vụ, quyền hạn trong bộ máy công quyền. Người đó vì động cơ cá nhân mà làm một việc không được làm hoặc không làm một việc phải làm để đạt được mục đích của người đưa hối lộ và nhận tiền của người đưa hối lộ. Tội nhận hối lộ xâm phạm hai loại khách thể: Hoạt động bình thường của cơ quan nhà nước hoặc cũng có thể làm ảnh hưởng đến quyền, tài sản của chính người đưa hối lộ.

Trong tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng với người khác để trục lợi, đối tượng của tội này cũng giống như người nhận hối lộ, tức là người có chức vụ, quyền hạn, được bổ nhiệm, bầu bán, hoặc là vì công vụ, giữ một vị trí trong bộ máy cơ quan công quyền. Người này đã lợi dụng chức vụ đó buộc người khác đưa tiền cho mình.

Theo ông Hải, về bản chất hai tội là khác nhau. Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn để trục lợi không ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của cơ quan nhà nước, người đưa tiền bị ép phải chung chi chứ không tự nguyện.

Từ đó, ông Hải nhận định việc chuyển tội danh của bị can Dũng (kèm đồng phạm Bình) là đúng. Dũng là người có chức vụ, quyền hạn. Tổng Giám đốc Công ty TNHH VK Hoàng Văn Khánh là chủ tài khoản, không phải đi vay tiền của BIDV nên ông Khánh phải được quyền rút tiền của mình ra khỏi ngân hàng. Tuy nhiên, Dũng đã đòi tiền, gây khó khăn, ép buộc ông Khánh phải chi tiền cho mình. “Dũng sẽ phạm tội nhận hối lộ khi ông Khánh không có đủ điều kiện để đi vay nhưng đưa tiền cho Dũng để được quyền vay” - ông Hải ví dụ.

Nhận hối lộ?

Ở hướng ngược lại, cơ quan điều tra vẫn giữ nguyên quan điểm là hai bị can Dũng, Bình đã phạm tội nhận hối lộ. Quan điểm này cũng được không ít chuyên gia pháp luật ủng hộ.

Theo luật sư Nguyễn Văn Tú, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Bắc Giang, trong vụ án này, thẩm quyền của Dũng là “theo dõi, chỉ đạo hoạt động kinh doanh của BIDV Hải Phòng”. Ông Khánh cần tiền nên đã hai lần nhờ Dũng “chỉ đạo BIDV Hải Phòng để giải ngân” cho mình. Như vậy, nội dung ông Khánh nhờ Dũng không nằm ngoài thẩm quyền, chức năng của Dũng. Trên thực tế, Dũng đã chỉ đạo BIDV Hải Phòng giải ngân cho ông Khánh và yêu cầu ông Khánh phải đưa cho mình 1 tỉ đồng. Hành vi của Dũng rõ ràng là hành vi nhận hối lộ.

Đồng tình, luật sư Nguyễn Văn Hậu (Trưởng Văn phòng luật sư Nguyễn Văn Hậu và cộng sự) nhận định: Nếu Dũng có quyền chỉ đạo BIDV Hải Phòng cho giải ngân số tiền bán tài sản của Công ty VK thì hành vi của Dũng đã phạm tội nhận hối lộ.

ĐỨC MINH - THANH TÚ