Với môn nào cũng thế, các nhà nghiên cứu ở ĐH thể dục thể thao ở Cologne, TP nổi tiếng nhờ nước hoa 4711, đã chứng minh là không chỉ hiệu năng của thao tác mà ngay cả khả năng bị chấn thương của vận động viên tùy thuộc vào lượng đường trong máu. Nói chính xác hơn, chơi xuất thần hay dở ẹc, sau khi chơi còn nguyên vẹn hình hài hay bong gân trật khớp một cách lãng xẹt, tùy thuộc người chơi có bất ngờ bị tụt đường huyết trong lúc tranh đua.
Đừng để “hết đường ăn thua”
Ngôn ngữ Việt có câu “hết đường ăn thua” thật thâm thúy, nhất là trong trường hợp này. Không có gì khó hiểu vì không chỉ phản ứng co duỗi của bắp thịt mà từ phản xạ nhanh chậm cho đến phán đoán bén nhạy hay mù mờ, tất cả đều lệ thuộc vào vận tốc xử lý lượng đường trong máu.
Ai chơi thể thao mà không cần lực cơ cho chính xác, động tác co duỗi xoay trở cho nhuần nhuyễn, đồng thời xử lý mỗi tình huống cho tinh tế? Quá nhanh hay quá chậm đều không xong. Tệ hơn nữa là khi cần nhanh lại chậm và ngược lại. Muốn đừng rơi vào cảnh dở khóc dở cười trước mắt khán giả, vận động viên phải có lượng đường trong máu thật ổn định. Đường huyết lại không thể đứng yên một chỗ trong nhiều giờ vì người chơi thể thao phải vận động, nghĩa là tiêu xài chất đường. Vì thế, cơ thể phải được dự trữ chất đường trước khi vào cuộc và bổ sung ngay sau khi tan trận.
Bia bọt sau khi chơi thể thao là điều tối kỵ nếu muốn giữ gìn sức khỏe.
Đó là lý do tại sao vận động viên, cho dù có bận rộn cách nào, đừng ra sân với bụng đói meo. Đừng quên, chơi kiểu gì, với tâm trạng gì thì lúc đó với cơ thể chẳng khác gì một tình huống stress. Đặc biệt, khi tâm trạng “ăn thua” của người chơi càng là đòn bẩy khiến tuyến thượng thận gia tăng năng suất để cung ứng năng lượng theo yêu cầu của gia chủ. Nếu ngay lúc đó thiếu đường trong máu thì đúng là hư bột hư đường! Do đó nên lót đường bằng món ngọt trước khi vào trận. Khéo hơn nữa là tiếp tế chút khoáng tố kẽm và magiê trong đậu phộng, hột điều, hột bí…, nếu trước đó đã có một ngày căng thẳng vì công việc, nhất là khi stress bội tăng vì kẹt xe trên đường đến thao trường.
Cũng đừng quên là không nên từ nơi làm việc vào thẳng sân cỏ. Vì thay đổi quá đột ngột chính là đòn bẩy khiến dòng máu trở nên đậm đặc. Nên ngồi nghỉ nửa giờ trước khi vào cuộc. Nên tận dụng cơ hội ngồi chơi xơi nước với trà xanh để nhờ hoạt chất trong trà đón đầu chất oxy-hóa đằng nào cũng bội tăng khi vận động, khi phơi thân dưới tia tử ngoại trong ánh nắng mặt trời.
Bia rượu sau cuộc chơi là tự hại mình
Trong khi chơi thì uống quan trọng hơn ăn vì cơ thể cách mấy cũng phải hao hụt nước và chất điện giải, trừ khi ra sân chỉ để đứng trong bóng mát vì mới vào đã thua! Chai nước khoáng với 1/3 là nước trái cây nên có bên mình. Nếu tìm được loại nước khoáng có nhiều bicarbonate càng hay để quân bình kiềm toan cho cơ thể vì phế phẩm biến dưỡng trong lúc thao tác chất nào cũng có tính acid. Với người dễ bị hạ đường huyết thì ngậm viên kẹo trong lúc chạy tới chạy lui là chuyện nên làm. Nếu được viên kẹo sâm càng hay cho người có huyết áp thấp. Cũng đừng đợi khát mới uống vì cảm giác khát chỉ xuất hiện sau khi đã rối loạn chất điện giải. Nhưng cũng đừng quên tìm cách “xả xú bắp” nếu mắc tiểu. Nhịn tiểu trong lúc đã đổ mồ hôi là điều kiện thuận tiện để muối khoáng dễ kết tủa trong đường tiểu thành sỏi một cách oan uổng.
Cũng chính vì thế mà cần bổ sung nước và chất điện giải bằng lượng nước lớn ngay sau khi rời sân. Biết là ly bia ướp lạnh lúc này ngon gấp mấy lần lúc khác nhưng đại kỵ ngay khi vừa rời sân là rượu bia vì vừa làm tăng acid uric khiến nạn nhân mỏi mệt khi về đến nhà, vừa làm máu vốn đã đậm lại càng đặc hơn. Tình trạng này tất nhiên bất lợi cho người đã bị cao huyết áp, thiếu máu cơ tim, suy tĩnh mạch… Thay vì bia bọt, nên có bữa ăn nhẹ với trái cây tươi để bổ sung sinh tố, với món ngọt để đường huyết sớm trở về định mức bình thường. Khéo hơn nữa là đừng quên chén trà dược thảo, chẳng hạn với atisô, để cơ thể nhờ đó đào thải chất oxy-hóa tích lũy trong giờ thao tác.Muốn đừng mau mòn phải biết cách bù đắp. Bữa ăn sau đó cần được thiết kế cho mục tiêu phục hồi. Khẩu phần vì thế nên dồi dào chất đạm từ thịt cá, trứng sữa, đậu nành…
BS LƯƠNG LỄ HOÀNG, Trung tâm Điều trị Oxy cao áp, TP.HCM
