UBND quận 2 đã căn cứ vào Chỉ thị 34 năm 2001 của UBND TP.HCM về tăng cường quản lý việc chuyển mục đích sử dụng đất, san lấp mặt bằng, xây dựng, mua bán, chuyển nhượng nhà, đất bất hợp pháp tại khu đô thị mới Thủ Thiêm để từ chối đăng bộ. Ở huyện Nhà Bè cũng xảy ra tình trạng tương tự.
Trong khi đó, nhiều quận, huyện khác và các phòng công chứng lại áp dụng Chỉ thị 30 ngày 24-12-2003 của UBND TP để giải quyết việc chuyển nhượng nhà, đất trong khu vực đã có quy hoạch chi tiết được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Theo đó, nếu nhà đất thuộc diện nhà nước phải thu hồi đất nhưng chưa có quyết định thu hồi thì vẫn được giao dịch. Hai bên mua bán chỉ không được chuyển mục đích sử dụng đất, phải bảo đảm nguyên trạng thửa đất, không được tách thửa để chuyển nhượng.
Giữa tháng 3-2008, khi rà soát lại các điều luật liên quan đến thủ tục chuyển nhượng đất trong khu quy hoạch, Sở Tư pháp phát hiện Chỉ thị 30 mâu thuẫn với Điều 29 Luật Đất đai. Theo Điều 29 Luật Đất đai, trường hợp quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được công bố có diện tích đất phải thu hồi mà nhà nước chưa thực hiện việc thu hồi, bồi thường, giải phóng mặt bằng, nếu chủ đất không còn nhu cầu sử dụng thì nhà nước thu hồi đất và bồi thường hoặc hỗ trợ theo quy định.
Phải hiểu thế nào là không còn nhu cầu sử dụng? Có phải muốn chuyển nhượng cũng có nghĩa là không còn nhu cầu sử dụng? Vậy người có đất nằm trong khu quy hoạch “treo” sẽ không được chuyển nhượng như trước nay mà phải trả lại đất cho nhà nước để được bồi thường sớm hay sao? Theo nhận định của Sở Tư pháp, Điều 29 Luật Đất đai đã mâu thuẫn với Điều 106 Luật Đất đai về điều kiện giao dịch. Đó là: có giấy chứng nhận, không tranh chấp, không bị kê biên để đảm bảo thi hành án, còn trong thời hạn sử dụng đất. Nếu không được giải thích rõ, mỗi nơi sẽ lại tiếp tục có cách xử lý khác nhau đối với việc chuyển nhượng nhà, đất trong khu quy hoạch “treo”.
CẨM TÚ
