Thời gian gần đây, giá vàng, bạc liên tục tăng giá, lập đỉnh. Cùng với đó, việc mua bán hai kim loại quý này cũng không hề dễ dàng đã khiến người dân đổ xô tích trữ đồng thỏi với hy vọng giá sẽ tăng.
Rao bán đồng thỏi như kim loại quý
Quan sát trên các hội nhóm đầu tư và trang cá nhân, không khó để bắt gặp hình ảnh những thỏi kim loại màu nâu đỏ, được đúc vuông vắn, khắc chữ “Cu 999 Fine Copper 1kg”, thiết kế gần giống vàng hoặc bạc thỏi.
Nhiều bài đăng còn nhấn mạnh các yếu tố như: “Đồng tinh khiết 99,9%”, “Kim loại chiến lược của tương lai”, “Giá còn thấp, mua sớm sẽ thắng lớn”. Từ đó, đồng thỏi vốn là sản phẩm kim loại công nghiệp, được thổi phồng thành một “cơ hội đầu tư hiếm có”.
Các nội dung quảng bá thường khai thác mạnh tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội), bằng những lời kêu gọi như “ai hiểu sớm sẽ giàu”, “đồng chuẩn bị tăng giá mạnh”, “vàng đã cao, hãy chuyển sang đồng”. Dưới mỗi bài đăng này trên mạng xã hội là hàng trăm bình luận hỏi về giá cả và địa chỉ giao dịch.
Tìm đến một cửa hàng bán các sản phẩm từ đồng trên đường Láng (Hà Nội), anh Đ.L.T, chủ cửa hàng này, cho biết gia đình anh có xưởng sản xuất đúc đồng tại Bắc Ninh, chuyên kinh doanh các sản phẩm mỹ nghệ từ đồng, mạ vàng và trong đó có sản xuất đồng thỏi 1kg.
Chủ cửa hàng còn giới thiệu xu hướng mua đồng thỏi tích trữ đang trở thành một kênh bảo toàn tài sản thông minh bên cạnh vàng và bạc. Với sự biến động của thị trường vàng, bạc, việc sở hữu các thỏi đồng 1kg nguyên chất 99,9% không chỉ đảm bảo giá trị kinh tế mà còn giữ được giá trị cốt lõi.
Vị chủ cửa hàng cho biết thời gian gần đây, khách hàng thường xuyên tìm đến mua đồng nguyên khối số lượng lớn với 350 nghìn đồng/thỏi. Đặc biệt, có khách hàng tên N., Giám đốc một công ty vừa đặt mua 60 thỏi đồng làm quà Tết cho nhân viên.
“Khi đặt hàng anh N. có nói món quà này lạ, sang trọng, biết đâu mai kia tăng giá mạnh, nhân viên lại có thêm một khoản”, anh Đ.L.T kể.
Ảnh: MINH TRÚC
Cũng có mặt tại cửa hàng của anh Đ.L.T, một vị khách hàng cho biết thời gian gần đây giá vàng và bạc cùng tăng cao, gia đình cũng muốn mua một ít để tích trữ nhưng tài chính không đủ.
Trong khi đó, dạo quanh các hội nhóm đầu tư kim loại trên mạng xã hội, nhiều người khuyên nên chuyển qua đầu tư đồng thỏi, chờ ngày lên giá. Do đó, vị khách này cũng tìm tới các cửa hàng, xưởng bán đồ đồng để tìm mua.
Giao dịch tự phát, tiềm ẩn rủi ro
Có thể thấy hiện tượng nói trên đang đặt ra nhiều lo ngại về nguy cơ hiểu lầm, đầu cơ theo tâm lý đám đông và rủi ro cho người tiêu dùng.
Trao đổi với chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong, ông nhấn mạnh đồng không phải kim loại quý, cũng không có vai trò trú ẩn tài sản như vàng hay bạc. Giá đồng phụ thuộc chủ yếu vào nhu cầu sản xuất công nghiệp, chu kỳ kinh tế và chính sách thương mại toàn cầu, thay vì yếu tố tích trữ hay tâm lý an toàn.
“Đồng là kim loại quan trọng với công nghiệp, nhưng không đồng nghĩa với việc phù hợp cho đầu tư cá nhân dạng tích trữ. Việc quảng bá đồng thỏi như vàng bạc là cách tiếp thị dễ gây nhầm lẫn, đặc biệt với người ít kiến thức về thị trường hàng hóa”, TS Nguyễn Minh Phong nhấn mạnh.
Ông Phong cảnh báo việc mua bán đồng thỏi trôi nổi trên mạng xã hội tiềm ẩn nhiều rủi ro. Người mua chủ yếu tin vào quảng cáo, sản phẩm đồng cũng không có kiểm định chính thức như vàng miếng được Nhà nước quản lý; ngoài ra vấn đề nguồn gốc, độ tinh khiết rất khó xác minh.
Chưa kể, thanh khoản của đồng thỏi cũng thấp; bên cạnh đó cũng không có thị trường thu mua rộng rãi. Do đó, nếu người dân mua theo hiệu ứng đám đông sẽ rất khó bán lại giá mua và dễ chịu thiệt hại nếu cần thoát hàng.
Thực tế cho thấy phần lớn các giao dịch đồng thỏi hiện nay mang tính tự phát, không được bảo chứng bởi tổ chức tài chính hay sàn giao dịch hàng hóa hợp pháp.
Mặt khác, cách đúc những miếng đồng vuông vức như vàng miếng, bạc thỏi dễ khiến người xem liên tưởng tới kim loại quý hoặc sản phẩm tích trữ tài sản.
Do đó, ông Phong kiến nghị các cơ quan chức năng sớm vào cuộc và làm rõ hoạt động rao bán kim loại dưới danh nghĩa đầu tư, tránh để hình thành các “cơn sốt ảo” gây thiệt hại cho người dân.
Trước làn sóng quảng cáo đồng thỏi trên mạng xã hội, vị chuyên gia này cũng khuyến nghị người dân cần phân biệt rõ kim loại quý và kim loại công nghiệp, không đầu tư chỉ vì hình thức đẹp hoặc lời hứa lợi nhuận, tìm hiểu kỹ tính pháp lý, thanh khoản và rủi ro trước khi xuống tiền.
“Trong bối cảnh thị trường nhiều biến động, tỉnh táo và hiểu đúng bản chất tài sản vẫn là hàng rào an toàn quan trọng nhất cho mỗi quyết định tài chính”, ông Phong nói.
Đồng quan điểm, chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu cho rằng không giống như vàng và bạc, giá đồng không chịu tác động trực tiếp từ tâm lý nhà đầu tư hay kỳ vọng kinh tế. Kim loại này đóng vai trò trung tâm trong lưới điện, xây dựng, máy móc công nghiệp và nhiều lĩnh vực khác.
Hơn hết, vàng và bạc là kim loại quý, khan hiếm, tính thanh khoản cao; còn đồng có tính thanh khoản thấp, người mua rất khó mua đi bán lại. Thêm nữa, ông Hiếu cho biết đồng không dễ bảo quản như vàng, bạc. Nếu gặp độ ẩm cao, bề mặt đồng bị oxy hóa tạo lớp gỉ xanh (verdigris).
“Bình thường nếu đồng chất lượng người dân còn có khả năng bán lại cho các xưởng đúc đồng để chế tác thành sản phẩm phong thủy. Nếu đồng đã bị oxy hóa, chất lượng kém, khả năng cao người dân chỉ có thể bán lại cho các cửa hàng phế liệu với mức giá thấp”, ông Hiếu nói và nhấn mạnh người dân nên tìm hiểu kỹ bản chất thị trường trước khi xuống tiền đầu tư, tránh mất tiền oan.
