Tôi nghe thông tin về ca tử vong nghi do não mô cầu tại Phú Quốc nên rất lo lắng và băn khoăn không biết có nên đưa con đi tiêm ngừa ngay không, thưa bác sĩ? (Đỗ Quyên, 37 tuổi, ngụ Phú Quốc)
Trả lời
Não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Vi khuẩn này gây ra nhiều thể bệnh từ nhẹ đến nặng như gây viêm màng não mủ hoặc nhiễm trùng huyết trong đó có thể tối cấp, diễn tiến rất nhanh trong vài giờ có thể gây tử vong.
Bệnh lây qua giọt bắn từ người bệnh hoặc người lành mang vi khuẩn khi ho, hắt hơi, nói chuyện gần hoặc dùng chung đồ cá nhân. Người sống chung nhà, ở ký túc xá, nhà trọ, làm việc chung là những đối tượng dễ bị lây.
Triệu chứng khởi đầu giống cảm cúm bao gồm sốt cao đột ngột, đau đầu, buồn nôn, nôn, tử ban (nốt đỏ bầm tím, lan nhanh trên da), cứng cổ, co giật, hôn mê. Ở thể nặng, bệnh có thể gây sốc nhiễm trùng, tổn thương đa cơ quan, tử vong nhanh trong vòng 24 giờ.
Việc đổ xô đến các điểm tiêm ngừa vaccine não mô cầu đông người lúc này là không cần thiết nếu trẻ không thuộc nhóm nguy cơ cao, thậm chí còn làm tăng nguy cơ lây nhiễm các bệnh hô hấp khác.
Những trẻ cần tiêm ngừa là trẻ sống trong vùng dịch não mô cầu; tiếp xúc gần ca bệnh; có bệnh lý nền gây suy giảm miễn dịch; thuộc nhóm tuổi có nguy cơ cao mắc não mô cầu là trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, thanh thiếu niên.
Để phòng ngừa não mô cầu, cần mang khẩu trang, rửa tay; tránh tụ tập nơi đông người; ăn uống đầy đủ chất; súc họng bằng dung dịch sát khuẩn.
Nếu nghi ngờ tiếp xúc gần với ca bệnh, cần khai báo với bác sĩ để có biện pháp uống kháng sinh dự phòng.
Nếu trẻ có biểu hiện sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, nôn ói, cổ cứng, li bì, bỏ bú, hoặc nổi các nốt ban đỏ/tím trên da, hãy đưa trẻ đi cấp cứu ngay lập tức vì bệnh diễn tiến nhanh.
Đây là bệnh có tỉ lệ tử vong cao, nguy cơ lây bệnh từ tiếp xúc gần với người nhiễm bệnh và từ người lành mang trùng. Nên tiêm ngừa vaccine vẫn là biện pháp bảo vệ hiệu quả nhất.
Hiện nay có nhiều loại vaccine ngừa vi khuẩn não mô cầu với các nhóm huyết thanh (serotype) khác nhau đã có mặt tại các cơ sở tiêm chủng. Vaccine này không nằm trong danh mục tiêm chủng bắt buộc, có thể tiêm ngừa nếu có điều kiện.
BS TRẦN NGỌC LƯU, Bệnh viện Nhi Đồng 2 (TP.HCM)
