“Thưa bác sĩ, những người làm việc ngoài trời như shipper, tài xế hay lao động phổ thông thường xuyên phải tiếp xúc với nắng nóng. Vậy cần làm gì để bảo vệ sức khỏe, tránh bị sốc nhiệt trong những ngày nắng gắt này?”
Trả lời
Người lao động ngoài trời như shipper, tài xế công nghệ thường phải làm việc nhiều giờ liên tục dưới nắng, thời gian nghỉ hạn chế, trong khi vẫn chịu áp lực về tiến độ. Sự kết hợp giữa nhiệt độ cao và cường độ lao động khiến cơ thể dễ rơi vào trạng thái mất cân bằng.
Về sinh lý, cơ thể điều hòa thân nhiệt thông qua giãn mạch và tiết mồ hôi. Tuy nhiên, khi nắng nóng kéo dài và không được bù đủ nước, các cơ chế này giảm hiệu quả, dẫn đến mất nước và điện giải, ảnh hưởng đến huyết áp và khả năng tưới máu não.
Dấu hiệu ban đầu dễ bị xem nhẹ
Ở giai đoạn sớm, các biểu hiện thường không rõ ràng như mệt mỏi, chóng mặt, nhức đầu, tim đập nhanh hoặc giảm tập trung. Đây là những dấu hiệu dễ bị bỏ qua nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng điều khiển phương tiện và xử lý tình huống.
Khi tình trạng nặng hơn, người lao động có thể rơi vào kiệt sức do nhiệt với biểu hiện vã mồ hôi nhiều, da ẩm, buồn nôn, chuột rút, mệt lả. Nếu không xử trí kịp thời, nguy cơ tiến triển thành sốc nhiệt là rất lớn với đặc trưng thân nhiệt tăng cao, da khô nóng và rối loạn ý thức.
Bù nước đúng cách là nguyên tắc quan trọng nhất
Để phòng ngừa sốc nhiệt, việc bù nước cần được thực hiện chủ động trong suốt quá trình làm việc, không đợi đến khi khát mới uống.
Khuyến cáo:
- Uống từng ngụm nhỏ, khoảng 150–250 ml mỗi 20–30 phút.
- Tăng cường bổ sung điện giải khi ra nhiều mồ hôi.
- Hạn chế đồ uống nhiều đường hoặc chứa caffeine.
Việc uống đủ và đều giúp duy trì thể tích tuần hoàn, hỗ trợ cơ thể điều hòa thân nhiệt hiệu quả hơn.
Tổ chức thời gian làm việc hợp lý để giảm tích nhiệt
Khoảng thời gian từ 11 giờ đến 15 giờ là lúc bức xạ nhiệt cao nhất trong ngày. Nếu có thể, nên giảm cường độ làm việc trong khung giờ này hoặc bố trí nghỉ xen kẽ.
Việc nghỉ ngắn tại nơi râm mát sau mỗi 1–2 giờ làm việc giúp cơ thể hồi phục, hạn chế tích lũy nhiệt kéo dài.
Trang phục và che chắn giúp giảm hấp thu nhiệt
Lựa chọn trang phục phù hợp góp phần quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe. Quần áo sáng màu, chất liệu thoáng khí giúp giảm hấp thu nhiệt.
Người lao động nên sử dụng thêm:
- Áo chống nắng
- Mũ rộng vành
- Kính bảo vệ mắt
Những biện pháp này giúp giảm tác động trực tiếp của nhiệt và tia cực tím lên cơ thể.
Nhận diện sớm dấu hiệu nguy hiểm để xử trí kịp thời
Khi xuất hiện các triệu chứng như chóng mặt, buồn nôn, đau đầu hoặc mệt lả, cần dừng công việc, di chuyển đến nơi thoáng mát và bổ sung nước.
Nếu có biểu hiện nặng như lơ mơ, da khô nóng hoặc giảm tiết mồ hôi, cần nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế để được xử trí, tránh biến chứng nguy hiểm.
BS Chu Thị Dung - Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh - Cơ sở 3
