“Thưa bác sĩ, trong những ngày nắng nóng gay gắt thế này làm sao để nhận biết sớm mình bị say nắng, say nóng? Cần xử trí như thế nào khi gặp người bị tình trạng này?”.
Trả lời
Trong điều kiện nhiệt độ cao kéo dài, cơ thể dễ rơi vào trạng thái rối loạn điều hòa thân nhiệt. Nếu không được làm mát kịp thời, tình trạng này có thể tiến triển từ nhẹ đến nặng, thậm chí dẫn đến sốc nhiệt – một cấp cứu nguy hiểm.
Dấu hiệu nhận biết từ nhẹ đến nặng
Ở giai đoạn đầu, các biểu hiện thường không quá rõ ràng, dễ bị nhầm với mệt thông thường. Người bệnh có thể cảm thấy mệt mỏi, khát nước, hoa mắt, chóng mặt hoặc bị chuột rút, tim đập nhanh.
Khi tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn, các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm xuất hiện rõ rệt:
- Thân nhiệt tăng cao (trên 40°C, trẻ em có thể cao hơn).
- Nôn mửa, khó thở, mạch nhanh.
- Rối loạn ý thức như lú lẫn, nói ngọng, co giật hoặc hôn mê...
- Da nóng, đỏ nhưng khô, không còn tiết mồ hôi.
Đây là tình trạng cấp cứu, cần được xử trí ngay.
Sơ cứu đúng cách giúp giảm nguy cơ biến chứng
Khi phát hiện người có dấu hiệu say nắng, say nóng, cần xử trí nhanh tại chỗ trước khi đưa đến cơ sở y tế. Các bước cơ bản gồm:
- Đưa nạn nhân đến nơi râm mát, thông thoáng.
- Nới lỏng quần áo, làm mát cơ thể bằng khăn ướt hoặc nước mát.
- Chườm mát tại các vị trí như nách, bẹn, cổ, trán để hạ nhiệt nhanh.
- Cho uống từng ngụm nước mát nếu người bệnh còn tỉnh; có thể dùng dung dịch điện giải đúng hướng dẫn.
- Đặt người bệnh nằm ngửa hoặc nghiêng, nâng nhẹ chân.
Nếu tình trạng không cải thiện hoặc có dấu hiệu nặng, cần nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế gần nhất.
Những nhóm có nguy cơ cao cần đặc biệt lưu ý
Không phải ai cũng có nguy cơ như nhau bởi một số nhóm dễ bị ảnh hưởng bởi nắng nóng, gồm:
- Người cao tuổi và trẻ em.
- Phụ nữ mang thai.
- Người làm việc ngoài trời.
- Người vận động cường độ cao.
- Người mắc bệnh mạn tính như tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường.
Những người thuộc nhóm này cần được theo dõi sát và chủ động phòng ngừa.
Chủ động phòng tránh để bảo vệ sức khỏe
Để hạn chế nguy cơ say nắng, say nóng, cần duy trì các thói quen sinh hoạt phù hợp trong những ngày nhiệt độ cao.
Khuyến cáo:
- Hạn chế ra ngoài trong khung giờ nắng gắt từ 10 giờ đến 16 giờ.
- Uống đủ nước, bổ sung điện giải khi cần.
- Mặc quần áo thoáng mát, che chắn khi ra ngoài.
- Làm việc, sinh hoạt ở nơi thông thoáng, tránh không gian kín, nóng.
- Theo dõi sức khỏe bản thân và người thân, đặc biệt ở nhóm nguy cơ cao.
Việc nhận diện sớm dấu hiệu bất thường và sơ cứu đúng cách là yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ biến chứng do say nắng, say nóng trong mùa nắng nóng.
Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức
