Để giải quyết triệt để tình trạng các địa phương chỉ tập trung truy vết, khoanh vùng dịch mà không quan tâm mục tiêu duy trì sản xuất kinh doanh, phục hồi kinh tế, đề nghị Thủ tướng giao hai bộ đầu mối về kinh tế là Bộ KH&ĐT, Bộ Công Thương tham mưu cho Thủ tướng giao chỉ tiêu “duy trì/mở cửa hoạt động của doanh nghiệp” cho từng tỉnh, thành.

Chỉ tiêu kinh tế này sẽ buộc các địa phương xử lý hài hòa hơn mục tiêu kép vừa kiểm soát dịch bệnh, vừa phát triển kinh tế.

Đây là kiến nghị của Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV) do ông Trương Gia Bình ký, gửi Thủ tướng, trên cơ sở tổng hợp ý kiến đóng góp của 14 hiệp hội về dự thảo ngày 26-9 bản “Hướng dẫn tạm thời thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19”.

Thế nào là “thích ứng”, “sống chung”

Các hiệp hội đề nghị cơ quan chủ trì xây dựng bản hướng dẫn cần làm rõ thế nào là “thích ứng với dịch”, “sống chung với dịch”. Có vậy mới tạo nhận thức đúng đắn, thống nhất tới tận cấp phường/xã, người dân, doanh nghiệp, qua đó điều chỉnh hành vi của chính quyền các cấp cũng như người dân, doanh nghiệp, khoắc phục các bất cập, chồng chéo như thời gian qua.

Tổng hợp ý kiến các hiệp hội cho rằng bản dự thảo hướng dẫn chưa làm rõ được vai trò của doanh nghiệp trong giai đoạn thích ứng an toàn với COVID-19 như Thủ tướng từng nhấn mạnh. Nếu tiếp tục vậy, doanh nghiệp vẫn bị đặt ở thế bị động, chạy theo quy trình hành chính phức tạp của chính quyền các cấp.

Báo cáo của Ban IV bày tỏ mong muốn bản hướng dẫn cần tuân thủ hơn chỉ đạo của Thủ tướng là “không được phép làm phát sinh thêm bất kỳ điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính hay quy trình cấp phép, phê duyệt nào với người dân, doanh nghiệp”. Hướng dẫn cần chi tiết, dễ hiểu, có giá trị pháp lý cao, áp dụng được ngay mà không cần nhiều thủ tục hành chính của địa phương.

Cần nói rõ sẽ thay thế nội dung nào trong Chỉ thị 15, 16, 19 - ảnh 1
Thủ tướng Phạm Minh Chính thị sát tình hình cung ứng hàng ở các tỉnh phía Nam.

Để phục hồi hoạt động, doanh nghiệp cần xây dựng phương án sản xuất, kinh doanh an toàn. Tuy nhiên, việc này nên được coi là quyền của doanh nghiệp. Chính quyền địa phương cùng bên thứ ba lầ nhóm chuyên gia tư vấn có thể thảo luận với doanh nghiệp, hỗ trợ, kiểm tra điều kiện vận hành, chứ không nên thêm thủ tục cấp phép, xin cho.

Làm rõ Dự thảo thay thế được các văn bản nào

Cho đến nay, khung pháp lý cho công tác phòng, chống COVID-19 tập trung ở các Chỉ thị 15, 16, 19 của Thủ tướng, Quyết định 2686 của Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống COVID-19. Vậy nên, bản hướng dẫn cần mô tả rõ sẽ thay thế văn bản nào, nội dung nào.

Các vấn đề mới như quyền đi lại, hoạt động của người đã tiêm đủ vaccine, F0 đã điều trị khỏi cũng cần được làm rõ trong bản hướng dẫn này.

Các hiệp hội đề nghị tham khảo mô hình “thẻ xanh” mà các quốc gia khác đã áp dụng hoặc đánh giá, kế thừa các kinh nghiệm/cách làm tốt ngay ở trong nước. Chẳng hạn bộ tiêu chí của TP.HCM đã lấy ý kiến của các Bộ, trong đó có Bộ Y tế, đã tiếp cận mô hình “thẻ xanh, thẻ vàng”, thì nay có thể tính toán áp dụng trên toàn quốc.

Cuối cùng, các hiệp hội đề nghị bổ sung đại diện giới doanh nghiệp tham gia các Tổ công tác, Ban Chỉ đạo Phòng, chống dịch. Như thế mới thúc đẩy hợp tác công - tư, huy động được nguồn lực xã hội vào cả nhiệm vụ phòng, chống dịch và phục hồi kinh tế, như tinh thần Thủ tướng đã chỉ đạo.

 

Đề xuất bổ sung “nguyên tắc thực hiện”

Các hiệp hội cho rằng, để “Hướng dẫn tạm thời thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả COVID-19” được thông suốt, không bị các cấp hiểu sai, không nhất quán, cần thiết phải bổ sung các nguyên tắc, trong đó đáng chú ý là:

+ Áp dụng thống nhất và xuyên suốt nguyên tắc về hoạt động tập trung ngoài trời và trong nhà dự như dự thảo cho mọi loại hình ngành nghề và hoạt động sản xuất, kinh doanh, trừ trường hợp cho phép số lượng tập trung nhiều hơn.

+ Việc thực hiện hướng dẫn này không được phép làm phát sinh thêm bất kỳ điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính hay quy trình cấp phép, phê duyệt nào.

+ Không được đột ngột nâng cấp độ dịch. Các hạn chế hoạt động với người dân, doanh nghiệp kèm theo chỉ thực hiện ít nhất 72 giờ sau thông báo.