Mua mão bị giành trái chín muộn

Tháng 4-2012, gia đình anh Trần Sỹ Toản (huyện Xuân Lộc, Đồng Nai) mua mão vườn chôm chôm của bà T. ở cùng địa phương với giá 40 triệu đồng. Hai bên thỏa thuận “anh Toản mua trái chôm chôm trên cây, khi nào hái hết trái thì trả vườn cho chủ”.

Trái còn xanh nên chừa lại

Theo lời anh Toản, tháng 5-2012, phần lớn chôm chôm trong vườn đã chín nên gia đình anh Toản đã thu hoạch. Còn lại hai cây trái còn xanh nên anh không thể hái liền. Lý ra phải đợi thu hoạch xong thì gia đình anh mới giao lại vườn cho người chủ. Thế nhưng để họ thuận tiện trong việc dọn dẹp, cắt cây, tỉa cành, lá… nên gia đình anh đã giao sớm. Đồng thời, gia đình anh gửi lại cho họ số trái xanh trên cây để khi trái chín gia đình anh sẽ quay lại thu hoạch tiếp.

Tháng 6-2012, khi các trái nêu trên vừa chín thì gia đình anh được báo tin chủ vườn đang hái trái. Anh đến ngăn cản thì phía bà T. cho là chôm chôm của bà vì nhà anh đã trả lại vườn rồi. Hai bên lời qua tiếng lại dẫn đến xô xát và hiện công an huyện đang thụ lý vụ việc, ước tính trị giá tài sản tranh chấp hơn 1 triệu đồng.

Mua mão bị giành trái chín muộn ảnh 1

Bán mão đỡ công chăm sóc

Lâu nay, ở miền Đông Nam Bộ có hai hình thức mua bán trái cây: bán ký và bán mão. Bán ký thì chủ vườn sẽ tự mình cân ký để bán cho thương lái; còn bán mão thì thương lái thỏa thuận giá cả với chủ vườn mua toàn bộ trái cây trong vườn. Sau khi bán, chủ vườn (hoặc thương lái) có nhiệm vụ giữ không để bị hái trộm để thương lái đến thu hoạch.

Ở các tỉnh miền Tây Nam Bộ cũng có chuyện mua mão. Hoặc thương lái vào vườn xem cây chưa ra hoa kết trái (thường gọi là hình thức “mua lá”, chủ yếu áp dụng với cây xoài, cam sành), sau đó thỏa thuận giá cả với chủ vườn để mua toàn bộ vườn cây. Sau khi mua, thương lái sẽ cho người xử lý vườn bằng cách phun thuốc kích thích ra hoa, đậu trái đồng loạt và chăm sóc đến khi thu hoạch xong sẽ trả lại vườn. Hoặc thương lái vào xem vườn cây đã có trái và ước lượng năng suất để thỏa thuận giá cả mua. Sau đó thương lái tiếp tục chăm sóc trái đến khi thu hoạch.

Theo các nhà vườn ở miền Tây, việc bán mão vườn cây sẽ giúp họ đỡ công chăm sóc đến khi thu hoạch. Song cũng có bất lợi là nếu thương lái khai thác vườn quá mức thì cả vườn cây nhanh chóng bị suy kiệt, giảm năng suất, giảm tuổi thọ cây.

Trái chín muộn của ai?

Trên thực tế, ở nhiều tỉnh có diện tích vườn cây ăn trái lớn như Tiền Giang, Vĩnh Long, Đồng Tháp, Cần Thơ…, quan hệ mua - bán mão vườn cây giữa chủ vườn và thương lái vẫn có trục trặc. Đã từng xảy ra một số vụ tranh chấp tương tự như vụ của anh Toản: Số trái chín của các cây được thương lái chừa lại bị chủ vườn giành quyền thu hoạch.

Hầu hết các vụ tranh chấp như thế đều được UBND xã hòa giải và hai bên đều chấp nhận: Những cây còn sót lại chưa thu hoạch là của thương lái vì họ đã mua toàn bộ vườn, việc chủ vườn thu hoạch số trái cây đó là sai. Tuy nhiên, phía thương lái thường không đòi chủ vườn bồi thường vì giá trị thiệt hại không lớn, hơn nữa họ vẫn muốn giữ quan hệ làm ăn lâu dài với nhà vườn.

Luật sư TRẦN CÔNG LY TAO, Đoàn Luật sư TP.HCM:

Chủ vườn không được hái trái

Với hợp đồng mua bán toàn bộ trái cây trong vườn (gồm trái đã chín lẫn còn non) thì thương lái phải được chủ vườn giao đủ. Thậm chí trái cây chín hết mà thương lái không thu hoạch thì chủ vườn cũng không được hái (trừ khi thương lái đồng ý).

Về nguyên tắc, gia đình anh Toản có quyền yêu cầu phía bà T. bồi thường thiệt hại đối với phần trái cây bị hái. Nếu hai bên không thương lượng được thì phía anh Toản có thể gửi đơn kiện ra tòa để được xem xét, giải quyết.

KIM PHỤNG - HÙNG ANH

TP cần có thêm phương án cho việc tăng học phí. Trong ảnh: Học sinh Trường THPT Nguyễn Thượng Hiền, quận Tân Bình, TP.HCM. Ảnh: NGUYỆT NHI

Băn khoăn trước đề xuất mức học phí mới

(PLO)- UBND TP.HCM đã có dự thảo Nghị quyết quy định mức học phí đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông công lập từ năm học 2022-2023 tại TP.HCM. Một số ý kiến bạn đọc băn khoăn về mức học phí mới vừa được đề xuất.