Với người bệnh ung thư, điều khiến rất nhiều người thắc mắc, trăn trở là: "Ăn gì cho đúng?".
Theo bác sĩ, người bệnh không nên để cơ thể bị "đói" năng lượng, cần ăn đủ chất để có sức chống chọi với bệnh; ưu tiên đồ tươi sống, nấu chín kỹ; trong đó cần lưu ý những điều sau:
- Cẩn thận với thực phẩm nhạy cảm: Hạn chế các món muối chua (dưa hành, cà pháo) vì chúng nhiều muối và dễ gây đầy bụng. Các thực phẩm chế biến sẵn như giò chả, lạp xưởng thường có chất bảo quản, người bệnh đang truyền hóa chất nên hạn chế để bảo vệ gan và hệ tiêu hóa.
- Nói không với rượu bia: Một ly rượu có thể là niềm vui, nhưng với người bệnh ung thư đang điều trị, nó là tác nhân gây hại trực tiếp, làm giảm tác dụng của thuốc và tăng gánh nặng cho cơ thể.
- Duy trì lịch trình điều trị: Ung thư không có khái niệm nghỉ, việc tự ý bỏ thuốc hoặc lùi lịch truyền hóa chất quá lâu sẽ làm mất đi "thời cơ vàng" khống chế tế bào ác tính.
- Chuẩn bị túi thuốc dự phòng: Người bệnh nên nhờ bác sĩ tư vấn sẵn các loại thuốc xử lý tại nhà khi có tác dụng phụ nhẹ (như thuốc chống nôn, thuốc tiêu hóa, thuốc giảm đau); giữ số điện thoại của khoa/phòng điều trị để liên hệ khi cần.
Bên cạnh đó, khi gặp các phản ứng phụ mà không có bác sĩ bên cạnh, người bệnh có thể xử lý như sau:
- Nếu bị nôn, buồn nôn: Không nên cố ép mình ăn những món nhiều dầu mỡ, hãy nhấp một chút trà gừng ấm, ăn các món thanh đạm như cháo trắng, súp nhẹ và dùng thuốc chống nôn theo chỉ định của bác sĩ.
- Nếu bị tiêu chảy/táo bón: Nên uống bù nước (Oresol) và ăn đồ nấu chín; còn khi bị táo bón, hãy tăng cường uống nước lọc và ăn các loại quả mềm như thanh long, đu đủ.
- Nếu mệt mỏi, suy nhược: Người bệnh nên cho phép mình "lười" một chút, nghỉ ngơi hoàn toàn trong 1-2 ngày đầu năm để cơ thể tích lũy năng lượng cho hành trình dài.
Để thuận tiện cho việc theo dõi, người bệnh có thể ghi nhớ hoặc dán bảng dưới đây tại góc bếp trong những ngày nghỉ, lễ:
| Việc nên làm |
Việc nên tránh |
| Uống đủ 2 lít nước mỗi ngày để đào thải độc tố của thuốc. |
Thức quá khuya xem các chương trình giải trí kéo dài nhiều ngày. |
| Ăn thực phẩm tươi sống, vừa nấu chín để tránh nhiễm khuẩn đường ruột. |
Tự ý dừng thuốc/lùi lịch điều trị chỉ vì quan niệm "kiêng đi viện đầu năm". |
| Vận động nhẹ nhàng (đi bộ quanh sân, tưới cây) để tinh thần thoải mái. |
Sử dụng thuốc lá, uống nhiều rượu, bia hoặc nước ngọt có ga trong các bữa tiệc. |
| Đeo khẩu trang khi tiếp xúc với để phòng lây nhiễm chéo. |
Ăn quá nhiều đồ nếp (bánh chưng) hoặc đồ muối chua gây khó tiêu. |
| Chuẩn bị sẵn số điện thoại bác sĩ và bệnh viện để liên hệ khi có dấu hiệu bất thường. |
Nghe theo lời khuyên truyền miệng về các phương pháp "cúng bái" hay "thần dược" trị ung thư. |
PGS.TS PHẠM CẨM PHƯƠNG
Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu - Bệnh viện Bạch Mai
