Ngày 25-5, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) phối hợp cùng Hội Luật gia Việt Nam tổ chức Lễ ra mắt Quy tắc Tố tụng Trọng tài VIAC 2026, đồng thời chính thức khai mạc Tuần lễ Trọng tài & Hòa giải Việt Nam 2026 (Vietnam ADR Week 2026 – VAW 2026).
Đây là chuỗi sự kiện chuyên môn và kết nối do VIAC phối hợp cùng Hội Luật gia Việt Nam tổ chức với chủ đề “Trọng tài và ADR: Vươn tầm cao mới”.
Phát biểu chỉ đạo tại chương trình, ông Mai Lương Khôi, Thứ trưởng Bộ Tư pháp, cho rằng trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế sâu rộng, trọng tài và hòa giải thương mại ngày càng đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, nhà đầu tư, qua đó góp phần củng cố niềm tin vào môi trường pháp lý Việt Nam.
Theo Thứ trưởng, một nền kinh tế phát triển bền vững không chỉ cần nguồn lực và công nghệ mà còn đòi hỏi môi trường pháp lý ổn định, minh bạch, bảo đảm quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh và khả năng giải quyết tranh chấp nhanh chóng, công bằng, hiệu quả.
Ông Khôi đề nghị tiếp tục hoàn thiện thể chế về trọng tài và hòa giải thương mại theo hướng đồng bộ, khả thi và tiệm cận thông lệ quốc tế, nhất là trong bối cảnh xuất hiện ngày càng nhiều tranh chấp mới liên quan đến kinh tế số, thương mại điện tử, dữ liệu và đầu tư quốc tế.
Ông Nguyễn Khánh Ngọc, Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam, nhấn mạnh trọng tài và hòa giải không chỉ là những phương thức giải quyết tranh chấp hiện đại, linh hoạt mà còn ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong việc cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Sự kiện này là dịp để cộng đồng pháp lý, doanh nghiệp và các tổ chức trọng tài, hòa giải cùng trao đổi về những xu hướng mới của thế giới như cải cách cơ chế giải quyết tranh chấp, tố tụng trực tuyến hay ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời cùng thảo luận các giải pháp nhằm thúc đẩy sự phát triển lành mạnh, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế của trọng tài và hòa giải Việt Nam trong thời gian tới.
Theo GS-TS Lê Hồng Hạnh, Chủ tịch VIAC, các tranh chấp thương mại ngày càng gia tăng về quy mô, tính phức tạp và yếu tố xuyên biên giới.
Trọng tài, hòa giải và các phương thức ADR đang trở thành cơ chế giải quyết tranh chấp phù hợp hơn bao giờ hết nhờ tính linh hoạt, hiệu quả và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
Việc không ngừng nâng cao chất lượng hoạt động trọng tài và ADR có ý nghĩa quan trọng trong việc củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư quốc tế đối với môi trường pháp lý Việt Nam.
GS-TS Lê Hồng Hạnh khẳng định VIAC sẽ tiếp tục thúc đẩy các hoạt động cải cách, trong đó có việc ban hành Quy tắc Tố tụng Trọng tài VIAC 2026 theo hướng hiện đại, linh hoạt và phù hợp hơn với thực tiễn giải quyết tranh chấp hiện nay.
Tại chương trình, ông Vũ Ánh Dương, Phó Chủ tịch thường trực kiêm Tổng Thư ký VIAC, đã giới thiệu những điểm đổi mới và ý nghĩa thực tiễn của Quy tắc Tố tụng Trọng tài VIAC 2026.
Ông Dương chia sẻ quá trình xây dựng Quy tắc 2026 diễn ra trong bối cảnh hội tụ của nhiều điều kiện thuận lợi. Việt Nam đang thúc đẩy mạnh mẽ cải cách thể chế và pháp luật trong lĩnh vực thương mại, đầu tư theo các chuẩn mực quốc tế, đồng thời hưởng lợi từ xu hướng dịch chuyển hoạt động giải quyết tranh chấp quốc tế về khu vực châu Á.
Ở cấp độ thị trường, lĩnh vực trọng tài tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển nhanh và chuyên nghiệp hơn, với nền tảng pháp lý và hạ tầng kỹ thuật ngày càng hoàn thiện, tạo điều kiện cho tố tụng trọng tài điện tử.
Cộng đồng những người hành nghề trong lĩnh vực này không ngừng lớn mạnh, đủ năng lực xử lý các tranh chấp phức tạp cả trong nước và quốc tế. Bản thân VIAC cũng đã tích lũy thêm gần một thập kỷ kinh nghiệm vận hành kể từ lần sửa đổi quy tắc trước.
Quy tắc VIAC 2026 được tiến hành dự thảo, hoàn thiện dựa trên định hướng sửa đổi cốt lõi là bám sát xu hướng phát triển của chuẩn mực quốc tế, nâng cao hiệu quả của thủ tục trọng tài và đẩy mạnh số hóa, ứng dụng công nghệ trong hoạt động giải quyết tranh chấp bằng Trọng tài và ADR.
Việc sửa đổi Quy tắc không chỉ nhằm đáp ứng sự thay đổi của thực tiễn giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế, mà còn phản ánh định hướng nâng cao chất lượng dịch vụ trọng tài tại Việt Nam trong bối cảnh yêu cầu của cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư ngày càng cao đối với tính minh bạch, hiệu quả và khả năng dự đoán của cơ chế giải quyết tranh chấp.
Tại chương trình, các đại biểu đánh giá việc ra mắt Quy tắc Tố tụng Trọng tài VIAC 2026 là một dấu mốc quan trọng trong tiến trình phát triển cũng như thể hiện nỗ lực của VIAC trong việc tiếp tục cập nhật các chuẩn mực quốc tế và nâng cao chất lượng dịch vụ giải quyết tranh chấp dành cho cộng đồng doanh nghiệp trong nước và quốc tế.
