Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Khó vượt bẫy thu nhập trung bình nếu làm theo cách cũ

Sáng 20-5, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương và các cơ quan liên quan. Buổi làm việc tập trung đánh giá nguồn lực phát triển gắn với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số và xác lập mô hình tăng trưởng mới.

Không thể tăng trưởng theo cách cũ

Kết luận buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định đất nước đang có những nền tảng quan trọng để bước vào giai đoạn phát triển cao hơn. Tuy nhiên, muốn hiện thực hóa các mục tiêu mà Văn kiện Đại hội XIV và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026–2030 đặt ra thì "phải thay đổi căn bản cách thức tổ chức, vận hành các nguồn lực phát triển".

Ông chỉ rõ không thể chỉ dựa vào tăng vốn đầu tư, mở rộng tín dụng, khai thác đất đai, hay thu hút FDI bằng ưu đãi đơn thuần. Nếu tiếp tục cách làm cũ, có thể tạo được tăng trưởng nhất thời nhưng khó nâng cao năng suất, khó tăng năng lực tự chủ và càng khó vượt qua bẫy thu nhập trung bình.

Một điểm nhấn quan trọng được người đứng đầu Đảng và Nhà nước đặt ra là phải đổi mới tư duy về nguồn lực. Không thể coi nguồn lực là thứ có sẵn, hữu hạn, chỉ để phân chia. Nhà nước phải đóng vai trò kiến tạo môi trường, kích hoạt nguồn lực xã hội, nguồn lực tư nhân, nguồn lực trí tuệ, dữ liệu và văn hóa.

Giải phóng nguồn lực đang mắc kẹt

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước thẳng thắn chỉ ra thực trạng: nhiều nguồn lực quốc gia hiện đang bị mắc kẹt. Nếu không tháo gỡ được những điểm nghẽn này, hệ quả là "có nguồn lực nhưng không sử dụng được; có tiềm năng nhưng không chuyển hóa được; có chủ trương đúng nhưng kết quả chậm".

Ông yêu cầu phải rà soát, phân loại và xử lý dứt điểm các nguồn lực đang chậm đưa vào sử dụng; kiên quyết không để nguồn lực quốc gia "nằm im trong thủ tục, trong tranh chấp, trong tâm lý sợ trách nhiệm hoặc trong sự phối hợp chậm giữa các cơ quan".

Về phân bổ nguồn lực, phải chuyển từ dàn trải, bình quân, theo địa giới hành chính sang phân bổ theo hiệu quả, năng suất và sức lan tỏa. Đầu tư công phải kích hoạt đầu tư xã hội; FDI phải kéo theo doanh nghiệp trong nước; hạ tầng phải mở ra không gian phát triển mới.

Bỏ tư duy "không quản được thì cấm"

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước xác định mô hình tăng trưởng mới phải dựa nhiều hơn vào năng suất, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và dữ liệu và đây "phải là động lực chính, không phải khẩu hiệu".

Kinh tế tư nhân được xác định là động lực quan trọng nhất. Doanh nghiệp nhà nước tập trung vào lĩnh vực then chốt và hạ tầng chiến lược. FDI phải chuyển từ thu hút theo số lượng sang hấp thụ theo chất lượng, công nghệ và liên kết nội địa.

Về nhân lực, ông yêu cầu chuẩn bị nguồn nhân lực chiến lược cho các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, khoa học dữ liệu, an ninh mạng, năng lượng mới, điện hạt nhân, đường sắt tốc độ cao và tài chính hiện đại.

Trong xây dựng thể chế, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu dứt khoát bỏ tư duy "không quản được thì cấm"; một vấn đề chỉ quy định tại một luật; cải cách tối đa thủ tục hành chính và chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm có kiểm soát.

Kết thúc buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Ban Chính sách, chiến lược Trung ương hoàn thiện báo cáo để trình Bộ Chính trị xem xét ban hành nghị quyết mới, thay thế Nghị quyết số 39-NQ/TW năm 2019 về nâng cao hiệu quả quản lý và khai thác các nguồn lực của nền kinh tế.