Ngày 2-4, ông Bùi Hòa An, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM, cho biết, lãnh đạo thành phố đã giao Sở thực hiện các bước chuẩn bị miễn phí vé xe buýt cho người dân. Hiện Sở đang lên kế hoạch chi tiết và xin ý kiến đầy đủ các cấp.
Theo quy định, Sở Xây dựng TP.HCM phải hoàn thiện, trình HĐND thành phố phương án miễn phí xe buýt cho người dân vào cuối tháng 4. Việc miễn phí sẽ được triển khai ngay sau khi HĐND TP.HCM thông qua chính sách này.
"Việc xây dựng cơ chế sẽ trên nguyên tắc miễn phí cho toàn bộ xe buýt hoạt động tại địa bàn TP.HCM, không phân biệt tuyến đó có trợ giá hay không trợ giá"- ông An cho hay.
Liên quan đến vấn đề này, nhiều chuyên gia và người dân rất vui mừng và ủng hộ.
Miễn phí là cú hích và đi kèm chất lượng
Bạn đọc Nguyễn Hồng Sơn cho rằng đây là một chủ trương rất đáng kỳ vọng. Khi chi phí đi lại bằng xe buýt về 0 đồng, người dân chắc chắn sẽ cân nhắc hạn chế sử dụng xe cá nhân, nhất là trong bối cảnh kẹt xe và giá xăng ngày càng tăng.
Điều khiến nhiều người mong mỏi không chỉ nằm ở giá vé mà còn là chất lượng dịch vụ. Xe buýt hiện nay vẫn còn tình trạng trễ giờ, đông đúc, phục vụ chưa đồng đều.
“Miễn phí giá vé và cùng với đó là nâng cao trải nghiệm. Khi đó xe buýt mới thực sự phát huy hiệu quả, đồng thời cũng cần nâng cấp toàn diện từ hạ tầng, phương tiện đến con người và có lộ trình rõ ràng. Nói cách khác, miễn phí là điều kiện cần, nhưng chất lượng mới là điều kiện đủ” - anh Sơn nói.
Ở một góc nhìn khác, chị Trần Mỹ An nhận định chính sách này không đơn thuần là hỗ trợ chi phí mà còn mở ra cơ hội thay đổi thói quen di chuyển của người dân.
Khi xe buýt trở thành lựa chọn phổ biến, văn hóa giao thông đô thị cũng có thể chuyển biến theo hướng văn minh hơn, ít xe cá nhân, ít khói bụi, ít áp lực lên hạ tầng.
Đáng chú ý là định hướng phát triển xe buýt điện lại là một bước đi phù hợp với xu thế xanh hóa.
“Để người dân lên xe buýt không chỉ bằng túi tiền mà còn bằng sự tự nguyện, thành phố cần tạo ra trải nghiệm đủ tốt: đúng giờ, an toàn, sạch sẽ và tiện lợi. Khi đó, miễn phí sẽ không chỉ là một chính sách ngắn hạn, mà có thể trở thành điểm khởi đầu cho một hệ sinh thái giao thông bền vững” - chị An nói.
Bạn đọc Nguyễn Khanh cho rằng khi thói quen sử dụng phương tiện công cộng đã dần hình thành thì sẽ tạo sự đồng thuận cao trong xã hội.
Nên miễn phí theo lộ trình, ưu tiên đầu tư hạ tầng
Ông Lê Trung Tính, Chủ tịch Hiệp hội vận tải ô tô hành khách TP.HCM cho rằng chủ trương miễn phí xe buýt là một bước đi táo bạo, có thể tạo cú hích lớn cho phát triển vận tải công cộng, phù hợp với mục tiêu giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường của TP.HCM.
Ông đề xuất thành phố nên thực hiện theo lộ trình từng bước, giai đoạn đầu có thể ưu tiên miễn vé cho học sinh, sinh viên vì nhóm có nhu cầu đi lại thường xuyên.
Sau đó, có thể mở rộng sang các nhóm như người lớn tuổi, cán bộ, công chức hoặc người lao động sử dụng phương tiện công cộng để đi làm hằng ngày. Song song đó, thành phố cũng có thể thí điểm miễn phí vào các dịp lễ lớn, tết hoặc cuối tuần để đánh giá hiệu quả trước khi áp dụng rộng rãi.
Bên cạnh chính sách giá vé, ông Tính nhấn mạnh yếu tố then chốt vẫn là chất lượng và hạ tầng. Theo ông, hiện tỷ lệ xe buýt điện tại thành phố mới đạt khoảng 50%, do đó cần tiếp tục đầu tư để phát triển thêm xe buýt điện, phù hợp với định hướng chuyển đổi xanh.
Đồng thời, cần phát triển hệ thống trạm sạc điện theo hướng đồng bộ, tất cả các thương hiệu xe điện đều có thể sạc được. Song, các trạm sạc không chỉ phục vụ xe buýt mà còn mở rộng cho các phương tiện điện khác của người dân, tương tự như mạng lưới cây xăng hiện nay.
Ngoài ra, hạ tầng phục vụ vận tải công cộng cũng cần được hoàn thiện đồng bộ, từ bến bãi, nhà chờ đến kết nối giữa xe buýt với tuyến metro, xe đạp công cộng và các loại hình vận tải khác. Cùng với đó, việc tăng cường kiểm tra, giám sát chất lượng phục vụ là yếu tố quan trọng để nâng cao sức hút của hệ thống.
Đáng chú ý, ông cũng đề xuất có thể dành làn đường ưu tiên riêng cho xe buýt nhằm bảo đảm tốc độ, tính đúng giờ và khả năng cạnh tranh với phương tiện cá nhân.
“TP.HCM đã có định hướng chuyển đổi xanh hệ thống vận tải công cộng từ sớm, thậm chí đi trước nhiều địa phương. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, cần tính toán kỹ bài toán ngân sách và hiệu quả đầu tư.
Nếu có đủ nguồn lực để triển khai ngay thì đây sẽ là bước đột phá lớn. Còn nếu chưa, nên đi từng bước chắc chắn để vừa bảo đảm hiệu quả, vừa phù hợp khả năng tài chính” – ông Tính nêu quan điểm.
