Thói xấu người đô thị - Bài 4: Tham vặt có mặt ở khắp nơi
(PL)- Tính tham vặt của một bộ phận người Việt đã làm hình ảnh chúng ta xấu đi trong mắt du khách quốc tế.

Trong một lần đi mua thực phẩm ở một siêu thị tại quận Tân Bình (TP.HCM), tôi thấy một phụ nữ đứng tuổi, ăn mặc đẹp đứng lựa vải thiều theo kiểu… không đỡ nổi. Siêu thị có sẵn những chùm to nhỏ khác nhau cho khách lựa nhưng chị lại tháo dây cột các chùm ra, bới qua bới lại rồi ngắt những trái đẹp nhất, chín vừa vặn nhất bỏ vào túi nylon. Tôi bước đến góp ý vì nghĩ rằng làm như vậy là quá ích kỷ và không tôn trọng các khách mua sau. Đáp lại, chị đã nổi nóng: “Đây là cửa hàng của cô à? Đây là siêu thị, tôi có quyền lựa nhé”.

Đây không phải là chuyện cá biệt trong cuộc sống hằng ngày của chúng ta. Ở đây chúng tôi chỉ đề cập chuyện tham vặt ở góc nhỏ trong chuyện mua bán.

Khách hàng vô trách nhiệm

Tính cách tham vặt, thiếu tự giác được thể hiện ở nhiều nơi, nhiều chỗ khác, kể cả những nơi cao cấp. Một lần tôi đi ăn buffet và hầu hết thực khách đều sang trọng. Khi đến quầy thức ăn Nhật, tôi thấy một số gia đình đã đứng đợi ở đó, hễ đầu bếp ra món là họ “hốt” về trên những dĩa lớn. Những người khác muốn chọn món cũng đành bỏ qua. Tuy nhiên, vì lấy quá nhiều nên họ bỏ thừa mứa sau bữa ăn những dĩa cá sống, sushi chỏng chơ trên bàn rất lãng phí.

Một chủ khách sạn đã đăng chia sẻ của mình trong một group cộng đồng than phiền những khách cực kỳ vô trách nhiệm, có khách còn chôm đồ khách sạn như khăn tắm, hộp đựng giấy, muỗng… mang về.

Thói xấu người đô thị - Bài 4: Tham vặt có mặt ở khắp nơi - ảnh 1

Người bán tranh thủ “luộc” khách hàng

Về phía người bán, chuyện cân thiếu, cân điêu, độn tùm lum để tăng cân nặng đã trở thành bài quen thuộc của nhiều tiểu thương. Không chỉ có vậy, nhiều người bán gặp khách dễ tính là tranh thủ “luộc” khách liền. Cách đây chưa lâu, tôi đến một quán ăn đêm ở Đà Lạt, gọi một tô miến gà. Sau khi ăn xong, người bán tính giá 80.000 đồng. Tôi ngạc nhiên vì cho rằng trước đó vài tháng, tôi ăn một tô y vậy chỉ có 35.000 đồng và lần đó tôi có hỏi giá trước. Chủ quán tỉnh queo trả lời: “Tại chị không dặn trước nên tôi làm tô đặc biệt giá 80.000”. Tô đặc biệt của chủ quán cũng chẳng có gì khác với những tô khác. Vài khách nhìn tôi ái ngại. Nhìn chủ quán vạm vỡ và xăm trổ, tôi bấm bụng móc ví trả 80.000 đồng.

Chị Phượng, làm việc tại một viện nghiên cứu ở TP.HCM, kể kinh nghiệm của chị khi ra Hà Nội học tập. Khi đi chợ mua đồ, chị luôn bị hét giá cao hơn người khác vì chị nói giọng miền Nam. Lần khác xông xáo đi chợ trả giá, bị ném lại một câu: “Người Nam mà keo kiệt, không bán”. Rút kinh nghiệm, chị đã đối phó bằng cách đóng vai sinh viên câm điếc trả giá bằng cách note trên điện thoại.

 Một bạn ở quận 10, TP.HCM cho biết chị đã “bớt hăng hái làm người tốt” khi đi trên đường. Mùa này TP.HCM thường có mưa giông buổi chiều, thấy nhiều người bán hàng rong đẩy xe rất tội. Nhiều lần chị tranh thủ dừng ghé mua giúp để họ sớm về nhà. Một lần chị mua hết một nhúm khoai lang chiên mà nếu bình thường chỉ khoảng 20.000 đồng, chị đưa 50.000 đồng, người bán nhất định không thối lại tiền.

Charles Batss, một du khách từ Mỹ, đã có lần phàn nàn với tôi rằng nhiều người Việt đang “kỳ thị người nước ngoài quá đáng”. Lần đầu tiên đón taxi ở sân bay, họ ra giá với anh như taxi dù. Đi từ sân bay về khách sạn quận 10, anh phải trả 300.000 đồng. Anh không suy nghĩ gì cho đến khi khách sạn bắt giúp taxi chở anh quay lại sân bay, anh chỉ phải trả hơn 100.000 đồng. Lần thứ hai quay lại Việt Nam, taxi cũng ra giá trước, anh chỉ nói: “Như thế là không trung thực nhé!”.

Mạng xã hội góp phần thay đổi thói xấu

Tôi đã đi du lịch bên Campuchia. Trước khi đi, tôi luôn nghĩ bên đó lạc hậu hơn mình. Qua rồi thì tôi thấy rất hài lòng vì người dân họ trung thực và giản dị. Khu sang trọng thì tiêu tiền mắc, khu bình dân thì tiêu tiền rẻ. Người bán ít khi hét giá. Tôi thuê xe tuk tuk chạy vòng vòng chợ Siêm Riệp, tài xế kiên nhẫn chờ tôi cho đến khi tôi quay ra mà không phàn nàn. Đến khi tính tiền, họ lấy chỉ… 4 đô. Tôi tip thêm có 2 đô mà họ cảm ơn miết. Về nông thôn, người dân còn chất phác hơn nữa. Tôi chắc chắn sẽ quay lại vì tôi yêu quý sự thiệt thà của họ. Điều này ít thấy ở các khu du lịch trong nước.

Tính tham vặt không khó thay đổi. Tôi tin đây là quá trình gặp nhiều khó khăn nhưng sẽ là xu hướng tất yếu của sự phát triển xã hội, rất nhiều bài viết được chia sẻ trên mạng xã hội như một vị lãnh đạo sở bẻ hoa anh đào ở Đà Lạt, chuyện một tài xế taxi hồn nhiên trộm bốn chậu cây cảnh của một chủ hộ tại TP Vinh (Nghệ An)… đã giúp mỗi người nhìn thấu tính tham vặt của mình (nếu có) để thay đổi.

Du kháchHOÀNG THỊ THẢO 
(Thôn 9, Liên Đầm, Di Linh, Lâm Đồng)

HỒNG MINH