Tăng phán quyết của trọng tài, giảm tải cho tòa án
(PLO)- Sáng 30-1, Sở Tư pháp TP.HCM tổ chức hội nghị “Đề án nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động của trọng tài thương mại đến năm 2020 tại TP.HCM”.

Ông Phan Thanh Tùng, Trưởng phòng bổ trợ Sở Tư pháp TP, trình bày dự thảo báo cáo sơ kết thực hiện đề án trên và bồi dưỡng kiến thức pháp luật trong hoạt động trọng tài thương mại.

Hiện nay, trên địa bàn TP có 13 trung tâm trọng tài thương mại và hai chi nhánh trung tâm trọng tài thương mại (gọi tắt là TTTM) với 438 trọng tài viên (tăng 87 trọng tài viên so với năm 2016), chưa chi nhánh tổ chức trọng tài nước ngoài tại VN. Năm 2017, tổ chức TTTM tiếp nhận giải quyết 367 vụ việc. Trong đó, có 286 vụ việc đã có phán quyết của trọng tài được thi hành, 10 vụ việc hòa giải thành, 87 vụ việc đang giải quyết và có hai phán quyết của trọng tài bị tòa án hủy.

Tăng phán quyết của trọng tài, giảm tải cho tòa án
Bà Phan Thị Bình Thuận, Phó Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, phát biểu tại hội nghị. Ảnh: KIM PHỤNG 

Năm 2016 và 2017, 100% các tổ chức TTTM đã xây dựng và ban hành bộ quy tắc tố tụng trọng tài của tổ chức mình. Sở đã tổ chức nhiều lớp tập huấn kiến thức pháp luật cho các doanh nghiệp trên địa bàn TP và lồng ghép giới thiệu về Luật Trọng tài thương mại năm 2010. Năm 2018, Sở sẽ tham mưu UBND TP hợp tác với ít nhất một tổ chức TTTM ở nước ngoài để trao đổi, bồi dưỡng về kinh nghiệm, nghiệp vụ cho trọng tài viên; các tổ chức TTTM tăng cường công tác quản trị, điều hành tổ chức TTTM...

Tại hội nghị, bà Phan Thị Bình Thuận, Phó Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, khẳng định việc ban hành đề án trên đã tạo tiền lệ tiền đề quan trọng để thực hiện những mục tiêu nhằm nâng cao chất lượng các tranh chấp thương mại, mở rộng hoạt động tiếp nhận và giải quyết tốt các tranh chấp thương mại có yếu tố quốc tế, góp phần hỗ trợ tòa án giảm tải giải quyết…

Hiện nay, Sở Tư pháp TP.HCM đang tiếp tục phối hợp với các sở, ngành thực hiện các công tác (tập trung tăng cường nhóm giải pháp tuyên truyền và giới thiệu TTTM) nhằm hỗ trợ cho sự phát triển của tổ chức TTTM, đảm bảo phù hợp với tôn chỉ, mục đích và điều kiện thực tế của TP.HCM... 

Tại hội nghị này, Sở Tài chính TP có tham luận về những thuận lợi, khó khăn và giải pháp thực hiện nhiệm vụ bố trí kinh phí đề án TTTM đến năm 2020 tại TP. Trong đó, các cơ quan báo chí chủ động xây dựng dự toán kinh phí thực hiện nhiệm vụ được phân công tại đề án hàng năm, gửi Sở Tư pháp TP thẩm định và tổng hợp vào dự toán kinh phí hằng năm của Sở. Nhằm nâng cao năng lực, trình độ, kinh nghiệm của trọng tài viên, trọng tài viên Trịnh Minh Tân (PIAC) hiến kế là gửi trọng tài tham dự hội thảo, hội nghị trọng tài quốc tế, mời chuyên gia giỏi để trao đổi kinh nghiệm, pháp luật, kỹ năng giải quyết tranh chấp… để nâng cao kinh nghiệm xử lý tranh chấp.

Bà Phan Thị Bình Thuận, Phó Giám đốc Sở Tư pháp TP, chia sẻ số lượng vụ việc giải quyết của TTTM còn ít do tâm lý, nhận thức của doanh nghiệp trong việc lựa chọn tổ chức trọng tài còn hạn chế, còn e ngại phán quyết của trọng tài không được thực thi nên trọng tài viên chưa có nhiều cơ hội để cọ xát, nâng cao được kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng xử lý giải quyết tranh chấp… Chưa kể tâm lý ngại là phán quyết của TTTM có thể bị hủy bởi tòa án (đã có hai phán quyết trọng tài bị tòa án hủy).

Tăng phán quyết của trọng tài, giảm tải cho tòa án  - ảnh 2
Thẩm phán Nguyễn Công Phú, Phó chánh tòa Kinh tế  TAND TP.HCM,  phát biểu tại hội nghị. Ảnh: KIM PHỤNG  

Lý giải về điều này, thẩm phán Nguyễn Công Phú, Phó Chánh tòa Kinh tế TAND TP.HCM, cho rằng để hủy phán quyết của trọng tài không dễ, không đơn giản. Trừ các trường hợp do hội đồng trọng tài cẩu thả không làm đúng quy trình thủ tục giải quyết, cho thỏa thuận trái nguyên tắc cơ bản, vi phạm pháp luật... thì phán quyết đó mới bị tòa án hủy. Ngay cả khi đương sự cho rằng phán quyết đó không khách quan cũng không phải là căn cứ để hủy. Thực tế để hủy phán quyết trọng tài theo yêu cầu của một bên là điều không đơn giản vì có thể khi giải quyết có bên hài lòng, bên không. Ông Phú lưu ý, các anh chị trọng tài viên, cứ làm kỹ quy trình, đúng thủ tục, quy định pháp luật giải quyết tranh chấp thì yên tâm. 

 
TP.HCM có hiệp hội trọng tài thương mại đầu tiên trong cả nước
Ngày 13-11-2017, UBND TP.HCM đã có Quyết định 5994 về việc thành lập Hội TTTM TP.HCM. Ngày 6-1-2018, Đại hội Hội TTTM đã bầu ra ban chấp hành và thông qua điều lệ Hội TTTM TP.HCM. Đây là hiệp hội trọng tài thương mại đầu tiên trong cả nước. Hội này góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các trọng tài viên, duy trì sự ổn định, phát triển hoạt động TTTM trên địa bàn TP và xây dựng các giá trị chuẩn mực của trọng tài viên.

 

KIM PHỤNG